10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 14 soru
5. Dil Bilgisi ve Anlam · Dil Bilgisi ve Anlam › Paragrafta Anlam 2: Çıkarım, Yazarın Tutumu, Değinilmeyen Düşünce ve Düşünceyi Destekleme
0/14 işaretli
Soru 1.
Kent içindeki küçük bir gölette yapılan gözlemlerde nilüfer yapraklarının öğleden önce suyun üzerinde genişçe durduğu görüldü. Öğleden sonra yaprakların bir bölümü suya doğru kapandı. Gözlemciler bu kapanmanın, artan sıcaklıkla birlikte yaprağın su kaybını azaltmasına bağlı olabileceğini düşünüyor. Göldeki bütün bitkilerin aynı davranışı gösterip göstermediği ise araştırılmadı.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
Soru 2.
Akşam yürüyüşüne çıktığımda ıslak kaldırımlar, gündüz gördüğüm aynı taşlardan daha canlı görünüyor. Örneğin dün bir fırının vitrini, içerideki lambayla sokağı ısıtmış gibiydi. Böyle akşamlarda adımlarımı yavaşlatıyor, tanıdığım sokakları yeniden izliyorum. Bence akşam yürüyüşü, şehri fark etmenin sade bir yoludur.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Soru 3.
Lale Demir’in suluboya çalışmaları, sıradan bir saksıyı bile ışığın içinde yeniden kuruyor. Renkleri üst üste bindirirken ayrıntıyı boğmaması, bakışı yormadan derinleştiriyor. Bu sergi, küçük konuları da ustalıkla anlatabileceğini gösteriyor.
Bu parçanın yazarının konuya yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 4.
Eski taş köprü geçen yıl onarıldı. Çalışmada dökülen korkuluklar yenilendi, kemerlerdeki çatlaklar kapatıldı. Işıklandırma ise bir sonraki yıla bırakıldı. Köprünün yapım yılı, girişteki tabelada belirtildi.
Bu parçada sözü edilen köprüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmiştir?
Soru 5.
Yirmi yıl önce bu çay bahçesinde akşamları masa bulmak zordu. İnsanlar komşularıyla uzun uzun oturur, günün haberini burada alırdı. Bahçe, o yıllarda mahallenin buluşma yeriydi.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
Soru 6.
Şehir müzeleri, eski eşyayı yalnız camın ardında tutunca ziyaretçinin ilgisi çabuk dağılıyor. Nesnenin günlük hayatta nasıl kullanıldığını gösteren kısa canlandırmalar ise bakışı uzatıyor. Bu nedenle küratörler, sergi yazısını uzatmak yerine ziyaretçinin deneyebileceği bir durak kurmalı. Önemli olan, bilgiyi yığmak değil onu yaşanır kılmaktır.
Bu parçanın yazarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 7.
İlçedeki halk kütüphanesinde geçen yıl 12.400 kitap ödünç verilmiş. Kayıtlar, en çok çocuk kitaplarının ve yerel tarih yayınlarının tercih edildiğini gösteriyor. Yetişkin romanlarının ödünç sayısı ise bir önceki yıla göre değişmemiş. Yönetim, bu dökümü yıllık raporunda tablo olarak yayımlamış.
Bu parçanın yazarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 8.
“Eski bir sandalyeyi elime aldığımda önce ek yerlerini yoklarım. Çivi yerine zıvana kullanılmışsa yapıştırıcıyı zorlamam; gevşek parçayı ısıtarak ayırırım. Cilayı ancak bütün birleşimler oturduktan sonra sürerim. Acele cila çatlağı gizler, sağlamlık getirmez.”
Bu sözler aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık olarak söylenmiş olabilir?
Soru 9.
Bir çömlek atölyesinde fırınlamadan sonra bazı kapların yüzeyinde ince çatlaklar oluştuğu fark edildi. Usta, çatlakların ani soğumayla ilgili olabileceğini belirtti. Aynı gün pişirilen bütün kaplarda çatlak görülmedi. Çatlakların sonraki kullanımlarda büyüyüp büyümediği ise izlenmedi.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
Soru 10.
Müzede bir salonu ağır ağır gezdim ve eski haritaların önünde uzun süre durdum. Örneğin bir liman çizimi, kıyıyı bugünkünden daha geniş gösteriyordu. Solmuş boyalar, ince bir toz tabakası gibi duruyordu. Bu gezinti, bana ayrıntıya bakmanın bir şehri yeniden kurduğunu düşündürdü.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Soru 11.
Otuz yıl önce bu parkta her pazar açık hava konseri düzenlenirdi. Mahalleli piknik örtülerini serer, müziği ailece dinlerdi. Konserler, o yıllarda kentin en beklenen etkinlikleri arasındaydı.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
Soru 12.
“Çocuklara kitabı hemen özetlemem. Önce kapağı gösterip burada ne oluyor olabilir diye sorarım. Tahminler geldikçe sayfayı birlikte açarız. Böylece okuma, hazır bir bilgi değil ortak bir merak hâline gelir.”
Bu sözler aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık olarak söylenmiş olabilir?
Soru 13.
Deniz Uçar’ın çocuklar için yazdığı gökyüzü kitabı, karmaşık bir kavramı yormadan açıyor. Benzetmeleri, merakı söndürmeden somutlaştırıyor. Bu anlatım, bilimi sevdirmenin de bir ustalık işi olduğunu gösteriyor.
Bu parçanın yazarının konuya yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 14.
Okul kantinlerinde yemek artığı yalnızca tepside bırakılınca israf artıyor. Porsiyonun küçültüldüğü ve artığın ayrı kapta toplandığı düzenler ise kaybı azaltıyor. Bu nedenle yöneticiler, uyarıyı sıklaştırmak yerine öğrencinin seçebileceği bir sunum kurmalı. Önemli olan, yazıyı çoğaltmak değil israfı görünür kılmaktır.
Bu parçanın yazarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?