11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 12 soru
2. Kültür Yolculuğu · Kültür Yolculuğu › Metin tahlili-1: anlama ve çözümleme (2/4)
0/12 işaretli
Soru 1.
Aşağıda çeşitli Türk şivelerinde 'anne, el, yol' kavramlarına karşılık gelen sözcükler verilmiştir:
Türkiye Türkçesi: anne – el – yol
Azerbaycan Türkçesi: ana – əl – yol
Türkmen Türkçesi: ene – el – ýol
Uygur Türkçesi: ana – qol – yol
Bu tablo değerlendirildiğinde, söz konusu şivelerin Türkiye Türkçesiyle en temel ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 2.
Aşağıdaki olaylar, metindeki sıraya göre dizildiğinde hangisi hikâyenin duygusal doruk noktasını oluşturur?
Bir hikâyede şu olaylar yer almaktadır:
I. Murat'ın hasta annesinin yanına girmesi
II. Doktorun odadan çıkarak başını sallaması
III. Murat'ın annesinin elini uzun süre bırakmaması
IV. Hemşirenin ilacı bırakıp gitmesi
V. Koridordaki lambanın birdenbire sönmesi
Soru 3.
Aşağıda bir romandan alınan kısa bölüm verilmiştir:
"Şehre ilk kez gelen Recep, çarşının ortasındaki bedestenin kapısında durdu. İçeride tezgâhlar sıra sıra dizilmişti; esnaf sesli sesli bağırarak müşteri çekmeye çalışıyordu. Recep cebindeki meteliği sıktı, bir şey almadan geri döndü."
Bu metinde geçen aşağıdaki kelimelerden hangisinin anlamı yanlış eşleştirilmiştir?
Soru 4.
Aşağıdaki cümlede geçen 'hat' kelimesinin metindeki anlamı hangisidir?
"Oğlunun yüzüne son kez baktı ve onda, bütün hatlarıyla kendini gördü."
Soru 5.
Aşağıdaki diyalog parçasını okuyunuz:
"— Baba, beni bağışla gönüllü olarak gidiyorum...
— Biliyorum oğlum, biliyorum.
— Ablalarıma saygısızlık ettim baba, mümkünse onlar da bağışlasınlar beni."
Sultan'ın 'gönüllü olarak gidiyorum' sözü, aşağıdakilerden hangisini doğrudan ifade etmektedir?
Soru 6.
Aşağıdaki parçada bir karakterin davranışı verilmiştir:
"Mektubu okuyunca Halil Ağa sandalyeden kalktı, odanın bir köşesine geçti ve sırtını duvara dayayıp gözlerini tavana dikti; uzun süre hiç kımıldamadı."
Bu davranış, Halil Ağa'nın o andaki ruh hâliyle ilgili aşağıdakilerden hangisini doğrudan yansıtır?
Soru 7.
"Kapıyı iterek içeri girdi. Odanın köşesinde oturan kadına baktı; kadın hiçbir şeyin farkında değildi, ama Selim onun ne düşündüğünü, ne hissettiğini sanki kendi içinde okur gibi biliyordu."
Bu cümlede anlatıcı, olayları hangi bakış açısıyla aktarmaktadır?
Soru 8.
Aşağıda bir metinden alınan pasaj verilmiştir:
"Sabahın erken saatlerinde köyün meydanına inen Murat, yıllardır görmediği çınarın hâlâ yerinde durduğunu görünce içi sızladı. Kahvede oturan ihtiyarlar onu tanımamıştı; o da tanıtmadı kendini."
Bu metnin türünü belirlemede aşağıdaki özelliklerden hangisi belirleyici değildir?
Soru 9.
Aşağıda farklı Türk şivelerinden alınan sözcük örnekleri verilmiştir:
Azerbaycan Türkçesi: gecə (gece), göz (göz), su (su)
Özbek Türkçesi: kecha (gece), ko'z (göz), suv (su)
Kazak Türkçesi: tün (gece), köz (göz), su (su)
Kırgız Türkçesi: tün (gece), köz (göz), suu (su)
Bu örnekler incelendiğinde söz konusu şivelerin Türkiye Türkçesiyle en belirgin ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 10.
Aşağıdaki olaylar, metindeki sıraya göre dizildiğinde hangisi hikâyenin duygusal doruk noktasını oluşturur?
Bir hikâyede şu olaylar yer almaktadır:
I. Pembe'nin çeyiz sandığını kapı önüne çıkarması
II. Köylülerin sessizce dağılması
III. Pembe'nin eşikte diz çöküp toprağı avuçlaması
IV. Arabanın köy yoluna sapması
V. Yaşlı kadının pencereden bakarken ağlaması
Soru 11.
Aşağıda bir anı metninden alınan bölüm verilmiştir:
"Babam, sabahın erken saatlerinde tarlaya çıkar; elindeki orakla başakları kökten biçer, biçtiklerini de bir araya getirip bağlardı. Öğle sıcağında gölgelik bir yere çekilerek tarhana çorbasını tahta kaşıkla içer, ardından kısa bir kestirme yapardı."
Bu metinde geçen aşağıdaki kelimelerden hangisinin anlamı yanlış eşleştirilmiştir?
Soru 12.
Aşağıdaki diyalog parçasını okuyunuz:
"— Seni beklemiyorduk bu saatte. Bir şey mi oldu?
— Hayır, yenge. Sadece söylemek istedim: Bu şehirden gidiyorum. Kimse beni göndermedi, kendim istiyorum."
Konuşmacının 'kimse beni göndermedi, kendim istiyorum' sözü, aşağıdakilerden hangisini doğrudan ifade etmektedir?