İçeriğe atla

11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 12 soru

2. Kültür Yolculuğu · Kültür Yolculuğu › Metin tahlili-3: dinleme/izleme (1/2)

0/12 işaretli

Soru 1.

Aşağıdaki metne göre sazın âşık için taşıdığı temel işlev nedir? "Saz, ozana ve/veya âşığa doğmaca söylerken düşünme imkânı veren bir âlettir. Saz şairi, şiirde ölçü, kafiye ve anlam uyumlarını sağlama imkânına saz sayesinde kavuşur. Saz şairleri, sanatlarını sazsız icra etmede oldukça zorlanır, çoğunlukla da başarısız olurlar."​

Soru 2.

Aşağıdakilerden hangisi metinde verilen etkin dinleme kuralları arasında yer almaz? "Etkin dinlemenin birtakım kuralları vardır: Dikkatlice ve anlayarak dinlemeye özen göstermek; sabır ve saygıyla, ön yargılardan uzak bir biçimde dinlemek; diğer dinleyicileri rahatsız etmemek; konuşmaya başlamadan önce muhatabın sözünü bitirmesini beklemek; dikkat dağıtacak davranışlardan kaçınmak."​

Soru 3.

Aşağıdaki metne göre 'ozan' ile 'âşık' arasındaki en temel tarihsel fark nedir? "XVI. yüzyıldan sonra ozanlar artık görülmez olur, onların yerini başka bir sanatçı, ozanlara benzeyen bir sanatçı alır: Âşık. Göçebelikten yerleşik hayata geçerek yeni bir toplum düzeninin kurulması, şehir ve kasabaların büyük ölçüde teşekkülü, toplum-içi çatışmalarının çoğalması destan anlatıcısı ozanın yerine âşık tipinin geçmesini hazırlayan en köklü âmillerdir."​

Soru 4.

'Âşık Atışması (Murat Çobanoğlu-Şeref Taşlıova Atışması)' adlı kayıt, ses, görüntü ve söz gibi birden fazla anlam kanalını bir arada kullanan bir metin olarak nitelendirilmektedir. Buna göre 'çok modlu metin' kavramı için aşağıdakilerden hangisi en doğru açıklamadır?​

Soru 5.

Dinleme/izleme sürecinde öğrencilere 'Dinleme amacımı belirledim.', 'Dikkatlice dinlemeye özen gösterdim.', 'Anlamadığım yerleri fark ettim.' gibi ölçütler içeren bir kontrol listesi uygulanmaktadır. Bu listenin temel amacı nedir?​

Soru 6.

Aşağıdaki metne göre âşıklık geleneğinin kültürel miras açısından üstlendiği işlevler arasında hangisi yer almaz? 'Âşıklık geleneği kültür değerlerimizi gün yüzüne çıkarmak, geçmişi gelecek kuşaklara taşımak ve çağdaş yorumlarını yapmak amacıyla sosyal, kültürel ve sanatsal çalışmaları, toplumumuzun değişik kesimleri ile birlikte yürütme ilkesinden hareket ederek gerçekleştirilmelidir. Kültür, ulusları birbirlerine yakınlaştırmakta, insanların barış ve hoşgörü içinde yaşamalarının temelini oluşturmaktadır.'​

Soru 7.

Aşağıdaki metne göre dinleme becerisinin bireyin gelişimine katkısı bakımından hangisi doğrudur? 'Başkasını dikkatle dinlemek, onun ne hissettiğini anlamayı ve ona uygun bir karşılık vermeyi kolaylaştırır. Bu sayede ilişkiler güçlenir, kişi çevresiyle daha sağlıklı bağlar kurar.'​

Soru 8.

Aşağıdaki metne göre âşık geleneğinde sözün ve ezginin birlikte üretilmesinin temel nedeni nedir? "Âşık geleneğinde söz ve ezgi birbirinden ayrı düşünülemez. Âşık, şiirini daha önce kâğıda dökmez; onu icra anında, sazının perdelerini çalarken kurar. Sazın sesi, âşığa bir sonraki dizeyi oluştururken gerekli düşünme aralığını açar. Bu aralık olmadan şiirin biçim ve anlam dengesi kurulamaz."​

Soru 9.

Aşağıdakilerden hangisi metinde verilen dinleme sürecini olumsuz etkileyen etkenler arasında yer almaz? "Dinleme sürecini olumsuz etkileyen çeşitli etkenler vardır: Konuşmacıya karşı önceden oluşturulmuş olumsuz bir kanı taşımak; konuşma sırasında başka şeylerle ilgilenmek; dinlerken zihinsel yorgunluk içinde olmak; ortamın fiziksel koşullarının (gürültü, ısı vb.) uygunsuzluğu; konuşmacının söylemlerini dinlemeden önce değerlendirmeye kalkmak."​

Soru 10.

Aşağıdaki metne göre ozanın toplumdaki işlevi hakkında ne söylenebilir? "Ozan, göçebe toplumun belleğiydi; destanları o taşır, kahramanlıkları o dile getirirdi. Toplum yerleşik bir yapıya kavuşup şehirler büyüdükçe, bu gezgin destan anlatıcısına duyulan ihtiyaç azaldı ve ozan figürü tarihin derinliklerine çekildi. Onun boşalttığı yere, yeni düzenin sesi olan âşık oturdu."​

Soru 11.

Bir etkinlikte öğrencilerden belgesel niteliğindeki 'Türk Halk Müziği Ustaları' adlı programı izlemeleri ve sunucunun sözlü anlatımıyla ekrandaki görsel ögelerin birbirini nasıl tamamladığını değerlendirmeleri istenmektedir. Bu etkinlikte izlenen metin için aşağıdakilerden hangisi en doğru açıklamadır?​

Soru 12.

Radyo söyleşisi dinleme etkinliğinde öğrenciye “Konuşmacının ana düşüncesini takip ettim.”, “Dikkatimi dağıtan unsurları uzaklaştırdım.”, “Dinlerken kısa notlar aldım.” ölçütleri verilmiş; her madde Evet ya da Hayır diye işaretlenmektedir. Bu kontrol listesinin temel işlevi hangisidir?​