İçeriğe atla

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 12 soru

5. Dil Bilgisi ve Anlam · Dil Bilgisi ve Anlam › Sözcükler Arası Anlam İlişkileri, Deyim, Atasözü, İkileme ve Yansıma

0/12 işaretli

Soru 1.

İstasyondaki bekleme salonunda unutulmuş bir bavul duruyordu. Görevli kapağını açınca karşısına o¨zgu¨rlu¨k‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{özgürlük}}} değil, katlanmış bir mendil‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{mendil}}} çıktı. Mendilin kenarına sabır‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{sabır}}}, adalet‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{adalet}}} ve korku‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{korku}}} sözcükleri kurşun kalemle yazılmıştı. Tren düdüğü salonun camlarını hafifçe titreterek kalabalığı yeniden hareketlendirdi. Perondaki insanlar bu sessiz ayrıntıyı fark etmeden kendi yollarına devam etti. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi somut anlamlıdır?​

Soru 2.

Kütüphanenin dip tarafındaki raf‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{raf}}} tozlanmıştı. Üstündeki kitap‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{kitap}}} yıllardır açılmamıştı. Camdan süzülen ıs¸ık‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{ışık}}} başlıkları seçilir kılıyordu. Arada bir çevrilen sayfa‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{sayfa}}} ince bir hışırtı çıkarıyordu. Okurun içindeki o¨zgu¨rlu¨k‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{özgürlük}}} her satırda biraz daha genişliyordu. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi soyut anlamlıdır?​

Soru 3.

Toplantı bitince müdür, kararın er gec¸‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{er geç}}} açıklanacağını söyledi. Koridordan dolap molap‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{dolap molap}}} diye bir gürültü yükseldi. Sekreter notları usul usul‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{usul usul}}} dosyaladı. Köşede su¨klu¨m pu¨klu¨m‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{süklüm püklüm}}} oturan stajyer başını kaldırdı. Müdür odasına ic¸in ic¸in‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{için için}}} gülerek döndü. Pencereden gelen yağmur sesi odayı doldurdu; herkes ertesi günü bekledi. Bu parçada numaralanmış ikilemelerden hangisi zıt anlamlı sözcüklerden oluşmuştur?​

Soru 4.

Köy meydanında sonuçlar okununca yarışmayı kazanan çocuk yerinde duramadı. Arkadaşları onu kutlarken etekleri zil c¸aldı‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{etekleri zil çaldı}}}; ödülü evine götürmek için sabırsızlanıyordu.\n\nBu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 5.

Yıllarca biriktirilen notlar sonunda kalın bir dosyaya dönüştü ve öğretmen bu emeği damlaya damlaya go¨l olur‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{damlaya damlaya göl olur}}} diye özetledi. Öğrenciler eksik ödevlere go¨z yummasını‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{göz yummasını}}} bekliyordu. O ise kimseyi yu¨zu¨stu¨ bırakmadı‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{yüzüstü bırakmadı}}}, her güçlüğe kafa yordu‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{kafa yordu}}} ve başarıyı dilinden du¨s¸u¨rmedi‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{dilinden düşürmedi}}}. Sınıf, bu tutumu sessizce onayladı. Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisi atasözüdür?​

Soru 6.

Köy okulunun arka bahçesinde yıllardır kimsenin açmadığı eski bir sandık duruyordu. Kapağı aralanınca görülen ilk şey yalnızlık‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{yalnızlık}}} değil, yıpranmış bir c¸anta‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{çanta}}} idi. İçindeki defterde merak‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{merak}}}, adalet‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{adalet}}} ve korku‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{korku}}} üzerine kısa notlar vardı. Bahçedeki çocuklar sandığı her yıl yeniden keşfeder, sonra sessizce kapatırdı. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi somut anlamlıdır?​

Soru 7.

Tiyatro topluluğunda sahne öncesi gerginlik artınca yönetmen, gelen eleştirilere kulak asmadı‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{kulak asmadı}}} (önemsemedi). Başrol oyuncusunun gecikmesine burnundan soludu‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{burnundan soludu}}} (rahatladı). Perde açılana kadar ic¸i ic¸ine sıg˘madı‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{içi içine sığmadı}}} (sabırsızlandı). Sürpriz konuğun adını ag˘zından kac¸ırdı‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{ağzından kaçırdı}}} (istemeden söyledi) ve dağınık hazırlık yüzünden ekip, kısa sürede go¨zden du¨s¸tu¨‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{gözden düştü}}} (değerini yitirdi). Bu durum, ilk gösterinin havasını da değiştirdi. Bu parçada numaralanmış deyimlerden hangisinin açıklaması yanlıştır?​

Soru 8.

Köyün ortasındaki genis¸‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{geniş}}} meydan, pazar sabahları erkenden kalabalık‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{kalabalık}}} olurdu. Tezgâhlar sırayla kurulur, satıcılar taze‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{taze}}} sebzeleri renk renk dizerdi. Öğleden sonra alışveriş yavaşlayınca insanlar dar‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{dar}}} ara sokaklara dağılır, meydanda sessiz‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{sessiz}}} bir bekleyiş başlardı. Bu düzen, her hafta neredeyse aynı biçimde sürerdi. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangi ikisi arasında zıt anlam ilişkisi vardır?​

Soru 9.

Sabah erkenden pazara inen satıcı, tezgâhın başında toplanan müşterilere ürünlerin tazeliğini anlatmak için uzun uzun konus¸tu‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{konuştu}}}. Birden esen rüzgâr, brandanın kenarını hıs¸ırdattı‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{hışırdattı}}}. Tezgâhın üzerinde dolaşan sinekler aralıksız vızıldadı‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{vızıldadı}}}. Çocuğun elindeki renkli balon ansızın patladı‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{patladı}}}. Köşedeki sandalyede uyuyan yaşlı adam ise derin derin horladı‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{horladı}}}. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi yansıma kökenli değildir?​

Soru 10.

Sahilde bekleyenlerin içindeki o¨zlem‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{özlem}}} gün batımında daha da büyüdü. Eski iskele‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{iskele}}} birkaç tahtasını yitirmişti. Kıyıya vuran dalga‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{dalga}}} ince bir köpük bırakıyordu. Yüze çarpan ru¨zgaˆr‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{rüzgâr}}} tuz kokusu taşıyordu. Bağlı duran kayık‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{kayık}}} hafifçe sallanıyordu. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi soyut anlamlıdır?​

Soru 11.

Pazartesi sabahı çarşı yavas¸ yavas¸‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{yavaş yavaş}}} uyanıyordu. Tezgâhın kenarında eski pu¨sku¨‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{eski püskü}}} bir örtü duruyordu. Satıcı, sepetlere iri ufak‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{iri ufak}}} meyveleri bir arada dizdi. Komşu dükkândan ev mev‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{ev mev}}} diye bir ses yükselince herkes başını çevirdi. Çocuklar vitrinin önünde sessiz sessiz‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{sessiz sessiz}}} bekledi. Biraz sonra ilk müşteriler geldi ve sokak canlandı. Bu parçada numaralanmış ikilemelerden hangisi zıt anlamlı sözcüklerden oluşmuştur?​

Soru 12.

Limandaki dar sokakta akşam yürüyüşü yapanlar, duvardaki eski yazıyı okurdu. Yazıda sevinc¸‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{sevinç}}}, umut‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{umut}}}, cesaret‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{cesaret}}} ve o¨zlem‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{özlem}}} sözcükleri yan yana sıralanmıştı. Sokağın sonunda ise rüzgârda sallanan küçük bir fener‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{fener}}} vardı. Işık, ıslak taşların üzerinde ince bir çizgi gibi uzanıyor, geçenleri yavaşlatıyordu. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi somut anlamlıdır?​