İçeriğe atla

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 12 soru

5. Dil Bilgisi ve Anlam · Dil Bilgisi ve Anlam › Ses Bilgisi: Ünlüler, Ünsüzler, Ünlü Uyumları ve Ses Olayları

0/12 işaretli

Soru 1.

Sabah erken kalkan kadın, og˘lu‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{oğlu}}} ile kalabalık pazara çıktı. Tezgâhın başındaki satıcı soğuktan burnunu‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{burnunu}}} örtüyor, ag˘zını‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{ağzını}}} da ince bir mendille kapatıyordu. Kadın, s¸ehrin‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{şehrin}}} en eski pazarını sorunca satıcı, kuşaklar boyunca ag˘ızdan‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{ağızdan}}} dolaşan hikâyeyi gülümseyerek anlattı. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi yoktur?​

Soru 2.

Tahtada kardes¸‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{kardeş}}}, kalabalık‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{kalabalık}}}, gelecek‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{gelecek}}}, yorgunluk‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{yorgunluk}}} ve bilgisizlik‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{bilgisizlik}}} sözcükleri yan yana duruyordu. Öğretmen, öğrencilerden bu sözcükleri yalnızca kalınlık-incelik uyumu bakımından karşılaştırmalarını istedi. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisi büyük ünlü uyumuna uymaz?​

Soru 3.

Sınıfın önündeki dolabı açan öğretmen, kapıya‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{kapıya}}} dayadığı çantayı yere bıraktı. Masası‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{Masası}}}nın üstünü sildi, köşedeki boya‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{boya}}} kutusundan ikis¸er‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{ikişer}}} fırça çıkardı ve tahtaya bunu‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{bunu}}} yazdı. Öğrenciler sessizce yerlerine geçti. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü yoktur?​

Soru 4.

Çocuk, sabah gördüklerini annesine tek tek diyor‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{diyor}}}. Uzaktaki kuş sürüsü tarlaya doğru yavaşça geliyor‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{geliyor}}}; köpek bahçede neşeyle oynuyor‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{oynuyor}}}, kedi kasedeki sütü yiyor‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{yiyor}}} ve konuk bir bardak çay istiyor‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{istiyor}}}. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü daralması yoktur?​

Soru 5.

Bahçedeki bal‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{bal}}} kovanının yanında sakin bir go¨l‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{göl}}} vardı. Sabah yel‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{yel}}} esince kamışlar eğildi. Kıs¸‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{Kış}}} yaklaşırken tarladaki son ot‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{ot}}} da sararmıştı. Köylüler bu sessiz değişimi her yıl aynı yerden izler, havadaki serinliği erkenden fark ederdi. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerin hangisinde altı çizili ünlü geniş değildir?​

Soru 6.

Köydeki genç bahçıvan, sabahın ilk serin ışığında tahta sepet‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{sepet}}} sapını sıkıca tuttu; yeni açan c¸ic¸ek‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{çiçek}}} kökünü özenle suladı. Ardından bir yaprak‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{yaprak}}} damarını büyüteçle inceledi, dar orman‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{orman}}} yolunu sessizce yürüdü ve gu¨nes¸‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{güneş}}} ışığının nemli toprağı ısıtmasını sabırla bekledi. Bu kısa gözlem ona günün planını hatırlattı. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisi sert ünsüzle bitmemektedir?​

Soru 7.

Kentteki genç marangoz, atölyenin nemli duvar‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{duvar}}} dibine yavaşça yaklaştı; eski dolap‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{dolap}}} kapağını dikkatle açtı. Sonra keskin bıc¸ak‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{bıçak}}} ağzını ışığa tutup kontrol etti, kalın kaˆg˘ıt‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{kâğıt}}} yüzeyini cetvelle ölçtü ve yere dökülen beyaz kirec¸‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{kireç}}} tozunu süpürdü. Böylece günün ilk işini tamamlamış oldu. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisi sert ünsüzle bitmemektedir?​

Soru 8.

Genç gazeteci, sabah erken başlayan röportajda yönetmenin emrini‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{emrini}}} bekleyen kalabalık ekibi sessizce izledi. Çekim s¸ehirden‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{şehirden}}} oldukça uzakta, rüzgârlı bir vadide yapılınca nesli‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{nesli}}} tükenen bir kuşu da kadraja aldı. Akşam masasına oturup filmin hu¨kmu¨nu¨‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{hükmünü}}} ölçülü cümlelerle tartıştı ve afişin resmini‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{resmini}}} yazının yanına ekledi. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi yoktur?​

Soru 9.

Panoda mutluluk‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{mutluluk}}}, kalem‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{kalem}}}, go¨zlu¨k‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{gözlük}}}, sıcaklık‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{sıcaklık}}} ve gelir‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{gelir}}} sözcükleri sırayla yer alıyordu. Öğretmen, öğrencilerden yalnızca kalınlık-incelik uyumunu denetlemelerini istedi. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisi büyük ünlü uyumuna uymaz?​

Soru 10.

Patika boyunca ilerleyen grup, öğleden sonra suya‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{suya}}} dikkatle yaklaştı. C¸antasının‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{Çantasının}}} fermuarını açan rehber, katlanmış haritayı ona‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{ona}}} uzattı. Peksimeti altıs¸ar‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{altışar}}} parça bölüştürdüler ve geniş kaya‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{kaya}}} gölgesinde kısa bir mola verdiler. Rüzgâr azalınca kuş sesleri yeniden duyuldu. Grup, enerjisini toplayıp yola devam etti. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü yoktur?​

Soru 11.

Serin bir pazar sabahında mutfağa giren anne, tencerenin kapağını buhar kaçmasın diye sıkıca kapıyor‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{kapıyor}}}. Gurbetteki oğlunu her yeni mektupta yeniden o¨zlu¨yor‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{özlüyor}}}, komşudan öğrendiği çorba tarifini ilk kez deniyor‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{deniyor}}}, artan kurabiyeleri teneke kutuda saklıyor‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{saklıyor}}} ve bahçedeki köpek kapıya doğru neşeyle kos¸uyor‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{koşuyor}}}. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü daralması yoktur?​

Soru 12.

Doğa gözlemi defterinde sevinc¸‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{sevinç}}}, elma‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{elma}}}, yorgun‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{yorgun}}}, gizlilik‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{gizlilik}}} ve oduncu‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{oduncu}}} sözcükleri art arda yazılmıştı. Rehber, gruptan bu sözcükleri yalnızca kalınlık-incelik uyumu yönünden ayırmalarını istedi. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisi büyük ünlü uyumuna uymaz?​