İçeriğe atla

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 12 soru

5. Dil Bilgisi ve Anlam · Dil Bilgisi ve Anlam › Ses Bilgisi: Ünlüler, Ünsüzler, Ünlü Uyumları ve Ses Olayları

0/12 işaretli

Soru 1.

Yaz tatilinde uzun bir aradan sonra köye dönen genç, bahçedeki değişimi bir süre hayretle anlıyor‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{anlıyor}}}. Küçük kardeşi çitteki kuşları sessizce izliyor‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{izliyor}}}; nine kapıda torununu sabırla bekliyor‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{bekliyor}}}, komşu çocuklar tozlu sokakta neşeyle top oynuyor‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{oynuyor}}} ve tarladaki işçiler akşam olunca yorgun adımlarla eve doğru geliyor‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{geliyor}}}. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü daralması yoktur?​

Soru 2.

Kıyı kasabasındaki küçük kitapçı, raftaki resmin‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{resmin}}} öyküsünü meraklı gençlere ayrıntısıyla anlattı. Yazar, sabrını‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{sabrını}}} zorlayan uzun araştırmayı yıllar sonra bir deftere dökmüştü. Anlatıda nehrin‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{nehrin}}} değişen yatağı, kasabanın belleğini taşıyordu. Kitabın go¨nu¨lden‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{gönülden}}} yazılmış son bölümü, karnını‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{karnını}}} doyuramayan balıkçıların umudunu sıcak bir dille koruyordu. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi yoktur?​

Soru 3.

Doğa müzesini sabah erken gezen öğrenciler, yeni bulunan fosili camlı sıraya‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{sıraya}}} yerleştirmeden önce etiketini dikkatle okudu. Rehber s¸unu‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{şunu}}} işaret ederek katmanların uzun oluşumunu kısaca anlattı ve kalabalık grubu altıs¸ar‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{altışar}}} kişilik ekiplere ayırdı. Salonun ortasındaki iri kaya‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{kaya}}} parçasını kimse yerinden oynatmadı. Görevli, çizdiği küçük krokisini odasına‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{odasına}}} bırakıp kapıyı sessizce kapattı. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü yoktur?​

Soru 4.

Öğrenci, kitap‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{kitap}}} sayfasını çevirdi; kalem‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{kalem}}} ucunu sivriltti. Ardından ag˘ac¸‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{ağaç}}} dalını çizdi, sokak‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{sokak}}} köşesini boyadı ve makas‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{makas}}} kılıfını kapattı. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisi sert ünsüzle bitmemektedir?​

Soru 5.

Marangoz, ku¨c¸u¨cu¨k‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{küçücük}}} çekmeceyi ufacık‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{ufacık}}} bir menteşeyle tutturdu. Bu¨yu¨cek‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{Büyücek}}} kapağı yu¨ksekten‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{yüksekten}}} dikkatle indirdi, sonra tahtanın ucunu alc¸altmak‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{alçaltmak}}} için eğildi. İş bitince tezgâhı sildi. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünsüz düşmesi yoktur?​

Soru 6.

Çocuk, kıyıdaki deniz‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{deniz}}} kenarına indi. Karşıdaki dag˘‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{dağ}}} sislenmiş, yoldaki küçük ev‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{ev}}} ise yeni boyanmıştı. Öğle olunca go¨l‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{göl}}} duruldu. Akşam kitap‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{kitap}}} okumak için içeri döndü ve pencerenin önünde uzun süre oturdu. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerin hangisi yumuşak ünsüzle bitmez?​

Soru 7.

Sabahın ilk ışığında köy öğretmeni, öğrencilerine ag˘ızdan‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{ağızdan}}} aktarılan destanları yavaş yavaş okuturken beyni‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{beyni}}} yorulan bir çocuğun omzunu‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{omzunu}}} usulca okşadı. Öğleden sonra s¸ehrin‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{şehrin}}} eski ve sessiz kütüphanesine yürüyüp og˘lu‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{oğlu}}} için renkli bir masal kitabı seçti; akşam olunca kitabı evde birlikte okudular. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi yoktur?​

Soru 8.

Tahtada dayanıklı‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{dayanıklı}}}, gu¨zellik‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{güzellik}}}, hangi‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{hangi}}}, korkusuz‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{korkusuz}}} ve temiz‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{temiz}}} sözcükleri yan yana duruyordu. Öğretmen, öğrencilerden bu sözcükleri yalnızca kalınlık-incelik uyumu bakımından karşılaştırmalarını istedi. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisi büyük ünlü uyumuna uymaz?​

Soru 9.

Akşamüstü mutfağa giren anne, raftaki maya‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{maya}}} kutusunu indirdi. Odaya‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{Odaya}}} geçip tepsisinin‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{tepsisinin}}} kapağını açtı, una ikis¸er‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{ikişer}}} kaşık su kattı ve tarifi s¸una‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{şuna}}} göre uyguladı. Hamur ılık köşede kısa sürede kabardı. Pencereyi aralayıp dışarıdaki sessizliği dinledi. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü yoktur?​

Soru 10.

Sabah sisinin çekilmesiyle köy kahvesinin önüne çıkan yaşlı adam, uyanan tarlalara uzun uzun bakıyor‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{bakıyor}}}. Torunu akşam açıklanacak sınav sonucunu heyecanla bekliyor‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{bekliyor}}}, öğretmenin tahtada çözdüğü deneyi artık daha iyi anlıyor‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{anlıyor}}}, radyodaki hava durumunu dikkatle dinliyor‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{dinliyor}}} ve bu küçük kasabada huzurla yas¸ıyor‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{yaşıyor}}}. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü daralması yoktur?​

Soru 11.

Soğuk bir kış sabahında nöbetçi doktor, kapıdan girer girmez burnunu‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{burnunu}}} ovuşturan küçük çocuğun karnını‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{karnını}}} dikkatle yokladı ve ag˘zını‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{ağzını}}} biraz açmasını istedi. Kısa muayene bitince burundan‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{burundan}}} düzenli soluk almanın önemini sakin bir sesle anlattı, ardından stetoskobu go¨g˘su¨ne‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{göğsüne}}} dayayıp kalbini uzun uzun dinledi. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi yoktur?​

Soru 12.

Defterde c¸alıs¸kan‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{çalışkan}}}, du¨s¸u¨nce‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{düşünce}}}, odunluk‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{odunluk}}}, ince‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{ince}}} ve elma‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{elma}}} sözcükleri alt alta yazılmıştı. Öğretmen, bu sözcüklerin yalnızca kalınlık-incelik uyumuna göre değerlendirilmesini istedi. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisi büyük ünlü uyumuna uymaz?​