1. Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih · Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih › Ünite 1 ölçme ve değerlendirme
0/12 işaretli
Soru 1.
Bir karşılaştırma çalışmasında iki toplum şöyle ele alınmıştır:
Urartular: İz türü yazıttır; yazıtlarda kralların seferleri anlatılır, köylerdeki günlük işlerin çoğu ise yazıya geçmemiştir.
Lidyalılar: İz türü sikkedir; sikkeler ticari faaliyete işaret eder, pazar yerlerindeki sıradan anlaşmazlıkların büyük bölümü ise kayda geçmemiştir.
Bu karşılaştırma, tarihin doğasına ilişkin hangi yargıyı destekler?
Soru 2.
Tarih araştırmalarında tekil, somut ve belirli bir zamana ait gelişmeler "olay"; uzun süreye yayılan, tekrarlayan ve genel bir eğilimi yansıtan gelişmeler ise "olgu" olarak nitelendirilir. Aşağıdakilerden hangisi bu ayrıma göre tarihsel bir olgu örneğidir?
Soru 3.
Ünite değerlendirme bölümünde yer alan görsellerde su sarnıcı, Kolezyum, kervansaray ve Giza Piramitleri gibi farklı amaçlarla inşa edilmiş yapılar bir arada sunulmaktadır. Bu yapıları ziyaret eden bir kişi aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşabilir?
I. Kültürel mirasa sahip çıkıldığı görülmektedir.
II. Bu yapılar gelecek nesiller için somut bir örnek oluşturmaktadır.
III. Söz konusu yapıların tamamı ticari amaçla inşa edilmiştir.
Soru 4.
Bir okulun internet sitesinde bilim şenliği dereceleri yayımlanmakta, sınıflardaki günlük sohbetlere ise yer verilmemektedir. Öğretmen, Sümer krallarının yazıtlarında da sefer ve zaferlerin anlatıldığını, ev içindeki sıradan işlerin ise çoğunlukla yazılmadığını söyler.
Bu benzetme, tarihin doğasına ilişkin hangi bilgiyi destekler?
Soru 5.
Tekstilin ortaya çıkışını ele alan metinde, insanın Neolitik dönemde koyun yününü eğirip ip hâline getirmek için iğ ve ağırşak kullandığı belirtilmektedir. Bu bilgiye dayanarak tarihsel bilginin hangi özelliği öne çıkmaktadır?
Soru 6.
Bir tarihçi, el değirmeninden fabrika ununa geçişi üretim biçiminin değişmesi olarak açıklar. Başka bir tarihçi, aynı süreçte tahılın öğütülerek ekmek yapılmasının sürdüğünü belirtir.
Bu yorumlar birlikte değerlendirildiğinde hangi sonuca ulaşılır?
Soru 7.
Göbeklitepe’de yazı bulunmamaktadır. Dikili taşlar üzerindeki hayvan kabartmaları, tören amacıyla kullanıldığı düşünülen dairesel yapıların parçasıdır. Taşlar yerinden kaldırılmadan korunmakta ve alan bu hâliyle ziyarete açılmaktadır.
Bu durum, tarihî kalıntılarla kurulan ilişkiye dair hangi yargıyı destekler?
Soru 8.
Boğazköy-Hattuşaş’ta bulunan çivi yazılı bir kil tablet, Hitit kralı ile Mısır firavunu arasındaki barış antlaşmasının hükümlerini içerir. Tablet, antlaşmanın düzenlendiği dönemde hazırlanmıştır.
Buna göre
I. Tablet, antlaşmanın yapıldığı döneme ait birinci elden yazılı bir belgedir.
II. Metin, barış hükümleri hakkında doğrudan bilgi sunar.
III. Tabletin bulunması, hükümlerin iki tarafta aynı biçimde uygulandığını gösterir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Soru 9.
Yazıt ve kitabelerin incelenmesi, birey ve toplum için aşağıdaki yararlardan öncelikle hangisini sağlar?
Soru 10.
Bir öğrenci, müze etkinliğinde incelediği sikkenin hangi döneme ait olduğunu anlamak için metalini ve yazı biçimini bilinen örneklerle karşılaştırır. Daha sonra sikkeye işlenen bilginin başka kayıtlardaki anlatımlarla uyuşup uyuşmadığına bakar.
Bu çalışmanın ilk adımı, tarihsel bilginin üretim sürecindeki hangi aşamayı örneklendirir?
Soru 11.
Bir haber doğrulama merkezi, dolaşımdaki eski bir fotoğrafı yayımlamadan önce çekildiği yılı ve görüntüde değişiklik olup olmadığını inceler. Merkez, fotoğrafla verilen anlatımı ancak bu inceleme tamamlandıktan sonra başka tanıklıklarla karşılaştırıp haberinde kullanır.
Bu güncel uygulama, tarihsel bilgi üretimindeki aşamalar arasında hangi ilişkiyi andırır?
Soru 12.
Bir tarihçi, Hitit dönemine ait binlerce tabletten yalnızca tarım ve ürün dağıtımına ilişkin olanları seçerek o dönemin ekonomik yapısını inceler. Bu durum, "geçmiş" ile "tarih" arasındaki hangi temel farkı örneklendirir?