İçeriğe atla

9. sınıf Tarih · Ücretsiz test · 12 soru

2. Eski Çağ Medeniyetleri · 2.3 Eski Çağ’da Hukuk › 2.3 Aile, kadın ve hukukun toplumsal düzeni

0/12 işaretli

Soru 1.

Müze gezisinde okunan panoda, Roma'da aile reisinin aile üyeleri, mallar ve evlilikler üzerinde denetim yetkisi bulunduğu ve ailenin bu sayede dış ilişkilerde tek bir sorumlu bütün sayıldığı yazmaktadır. Bir öğrenci proje ödevinde, bu yetkinin haneyi düzenli bir birim hâline getirerek toplumdaki huzuru desteklediği yargısına varmıştır. Öğrencinin yargısı, panodaki bilgiye göre aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Soru 2.

Aşağıdaki yargılardan hangisi Türk aile yapısını diğer Eski Çağ medeniyetlerinden ayıran bir özelliği doğru biçimde ifade eder?

Soru 3.

Üç eski çağ toplumunda hukukun aile ve toplumsal düzenle ilişkisi şöyle özetlenebilir: Babil: Hammurabi Kanunları evlilik, boşanma ve mirası yazılı hükümlere bağlamış; aile içinde erkeğin yetkisi korunmuştur. Hitit: Aile ve suçlara ilişkin yazılı kurallarda birçok durumda zarar karşılığı ödeme benimsenmiştir. Eski Hint: Manu Kanunları'nda toplumsal görevler soya ve mesleğe göre belirlenmiş; kadının baba, eş ve oğul denetiminde yaşaması öngörülmüştür. Bu özete göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Soru 4.

Kültepe'de bulunan çivi yazılı tabletler arasında Asurlu tüccar ailelerine ait evlilik ve boşanma sözleşmeleri de vardır. Bu belgelerde eşlerin getirdiği mallar, boşanma hâlinde yapılacak ödemeler ve tarafların yükümlülükleri yazılı olarak gösterilmiştir. Bu belgeler, hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü bakımından aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Soru 5.

Eski Mısır'da düzenlenen evlilik sözleşmeleri ve miras belgeleri, kadınların kendi adlarına mülk edinebildiğini ve bu malları çocuklarına bırakabildiğini gösterir. Bazı dava kayıtlarında kadınların mahkemeye bizzat başvurduğu da görülür. Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir? I. Kadınların aileye ilişkin bazı hakları yazılı belgelerle güvence altına alınmıştır. II. Kadınlar devlet yönetiminde erkeklerle aynı yetkileri kullanmıştır. III. Yazılı belgeler, aile mallarının kimde kalacağını göstererek mülkiyet ilişkilerini belirginleştirmiştir.

Soru 6.

Atina'da kadınlar evlenme ve mal işlerinde kyrios adı verilen erkek vasinin denetiminde hareket ederdi. Bu uygulama, ailenin mal varlığının erkek soy çizgisi üzerinden dağılmadan sürmesini amaçlıyordu. Böylece aile birliği, kentin yurttaş topluluğunun temel birimi olarak korunmak isteniyordu. Bu düzenlemede hukukun toplumsal düzen açısından üstlendiği rol aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 7.

Roma'da bir kadının evlilik yoluyla eşinin ailesine dahil olabilmesi için eşinin babasının hâkimiyetini kabul ettiğine dair sözleşme imzalaması gerekirdi. Kadınlar ekonomik ve sosyal haklarını ancak bu hâkimiyeti kabul ettikleri vasiler aracılığıyla kullanabilirdi. Bu bilgiye dayanarak Roma'da kadının toplumsal statüsü hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Soru 8.

Roma'da kadının evlilik yoluyla erkeğin ailesine dahil olabilmesi için eşinin babasının hâkimiyeti altına girdiğine dair bir sözleşme imzalaması gerekirdi. Kadınlar ekonomik ve sosyal haklarını ise yalnızca hâkimiyetini kabul ettikleri vasiler aracılığıyla kullanabilirdi. Buna göre Roma'da kadının hukuki konumunu en doğru biçimde açıklayan ifade hangisidir?

Soru 9.

Bir tarihçi, Hammurabi Kanunları'nda evlilik, boşanma ve mirasın maddeler hâlinde düzenlenmesini, yönetimin aile içi ilişkileri de kurallara bağlayarak toplumsal düzeni sürdürme çabası olarak yorumlar. Başka bir tarihçi, aynı kanunlarda cezanın kişinin toplumsal konumuna göre değişmesini, hukukun bütün kesimlere eşit güvence verdiğinin kanıtı kabul eder. Bu yorumlar doğruluk açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Soru 10.

Bir öğrenci, müze panosundaki Roma aile hukuku notlarından şu yargıya ulaşır: "Hukuk, aile reisinin geniş yetkisi ve kadının bazı işlemleri vasi aracılığıyla yapması yoluyla belli bir düzen kurmuştur." Panoda bu uygulamaların, aile içindeki hak ve görevleri belirleyerek toplumsal hayatı düzenlemeye hizmet ettiği yazmaktadır. Öğrencinin yargısı panodaki bilgilerle karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Soru 11.

Eski Çağ hukukuna ilişkin bir karşılaştırmada şu özellikler sıralanmaktadır: Hititler - Suçlarda maddi tazminatın sıkça uygulanması - Evlilik ve aile ilişkilerinin yazılı kurallara bağlanması - Kraliçenin dinî törenlerde ve bazı devlet işlerinde etkili olması Eski Mısır - Firavunun toplumsal düzeni ve adaleti gözetmesinin beklenmesi - Kadınların mal sahibi olabilmesi ve mahkemeye başvurabilmesi - Aile ilişkilerinin hiyerarşik bir yapı içinde düzenlenmesi Bu özellikler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?

Soru 12.

Eski Türk toplumunda aile ilişkileri töreye göre düzenlenirdi. Töre, babanın yetkisini sınırlar; kadın ve çocukların aile içindeki yerlerini ve görevlerini belirlerdi. Bu ilkeler, devlet yönetiminde başvurulan yazısız kuralların oluşmasına katkı sağlardı. Bu neden-sonuç ilişkisinde aile düzeninden devlet düzenine uzanan bağ aşağıdakilerden hangisidir?