2. Eski Çağ Medeniyetleri · 2.4 Eski Çağ’da İnanç, Bilim ve Sanat › 2.4 Urartu, Türkistan ve Eski Çağ kültür izleri
0/12 işaretli
Soru 1.
Bir karşılaştırma notunda iki toplumun inanç ve sanat özellikleri satır satır şöyle verilmiştir:
Urartular — Baş tanrı Haldi adına tapınaklar kurulmuş; bronz kazan ve kalkanlara tanrı, kutsal ağaç ve kanatlı figürler işlenmiştir.
Eski Türkler — Gök Tanrı’ya ve atalara saygı ile ölümden sonraki yaşama inanılmış; kurganlara keçe halı ve at koşum takımı bırakılmış, çevrelerine balbal dikilmiştir.
Bu karşılaştırmaya göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?
Soru 2.
Müze gezisinde öğrenciler, Mezopotamya tabletlerinde ay tutulması kayıtları ile bu olayların tanrıların uyarısı sayıldığına dair notların birlikte bulunduğunu inceler. Bir öğrenci, “Gök gözlemleri tapınak inancından ayrı duruyor; amaç takvimi düzenlemektir” der.
Bu sözle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi uygundur?
Soru 3.
Çatalhöyük evlerinin duvarlarında av ve hayvan sahneleri bulunmuş, bazı duvarlara boğa başları yerleştirilmiştir. Ölüler ise aynı evlerin tabanı altına gömülmüştür.
Bu buluntular, inanç ile sanat ilişkisi hakkında hangisini gösterir?
Soru 4.
Günümüzde pek çok resmî yapının girişinde, kurumu tanıtan bir simge yer alır. Hitit başkenti Hattuşa’da sur kapılarına koruyucu kabul edilen aslan heykelleri konmuş; yakınındaki açık hava kutsal alanında tanrı alayları kayalara işlenmiştir.
Bu karşılaştırma, inanç ve sanat ilişkisi bakımından hangi yargıyı destekler?
Soru 5.
Eski Mısır’da ölenin karaciğeri, akciğeri, midesi ve bağırsağı çıkarılıp ayrı kaplara konur; beden, öte dünyada varlığını sürdüreceği düşüncesiyle korunurdu. Bir tarihçi, bu uygulamayı inancın yön verdiği bir beceri ve bezeme işi sayar. Başka bir tarihçi, kapların canlıların tedavisinde ilaç saklamak için üretildiğini ve işlemin inançtan ayrı bir hekimlik olduğunu ileri sürer.
Buna göre hangi yargı daha uygundur?
Soru 6.
Müze gezisinde bir öğrenci, Urartu krallarına ait bronz kalkan ve miğferlerde tanrı figürleri görür. Eserlerin yanındaki açıklamada, kralın zaferini baş tanrı Haldi'ye adadığı belirtilir. Öğrenci sunumunda, bu toplumda metal sanatının konularının zaferin ilahi koruma altında olduğuna inanılmasıyla biçimlendiğini ileri sürer.
Bu yargıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi uygundur?
Soru 7.
Antik Yunan tapınaklarıyla ilgili bir araştırmada, bu yapıların tanrıları onurlandırmak amacıyla heykelin bulunduğu kutsal mekânlar olarak düzenlendiği belirtilir. Alınlık kabartmalarının tanrı ve kahraman öykülerini anlattığı; Dor, İon ve Korint düzenlerinin de sütun ve süsleme biçimini belirlediği ifade edilir.
Buna göre verilen bilgilerle aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
I. Tapınak mimarisi, tanrılara duyulan saygının görsel ifadesi olarak biçimlenmiştir.
II. Sütun düzenlerinin farklı olması, kentlerin tapınaklarında farklı tanrılara tapıldığını gösterir.
III. Kabartmalardaki öyküler, inancın heykel sanatının konusunu belirlediğini ortaya koyar.
Soru 8.
Bir tarihçi, Sümerlerin tanrıların yüksek yerlerde bulunduğuna inandığını ve bu yüzden tapınaklarını basamaklı kuleler biçiminde yükselttiğini belirtir. Başka bir tarihçi, bu kulelerin çevresindeki depolarda rahiplerin kayıt ve hesap işleri yaptığını söyler.
Bu iki yorum birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Soru 9.
Van Gölü çevresinde bulunmuş bir Urartu kral yazıtında, kurak arazide tarımı sürdürmek için bir sulama kanalı açıldığı anlatılır. Metinde bu işin baş tanrının gücüyle tamamlandığı belirtilir.
Bu yazıt, inanç ile teknik bilgi arasındaki ilişkiyi nasıl yansıtır?
Soru 10.
Günümüz hastanelerinde teşhis, gözlem ve laboratuvar verilerine dayanır. Antik Yunan'da hekimler hastalıkları doğal nedenlerle açıklamaya yönelirken bazı hastalar şifa umuduyla Asklepios tapınaklarına gitmiştir.
Bu karşılaştırma, inanç ile tıp bilgisi arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Soru 11.
Bir karşılaştırmada şu bilgiler verilmiştir:
Urartular: Baş tanrı Haldi’ye adanan tapınaklar yapılmış, tunç adak eşyaları üretilmiştir.
Eski Türk toplulukları: Ölümden sonraki yaşama inanıldığı için ölüler kurganlara gömülmüş, mezar yakınına balballar dikilmiştir.
Bu bilgilere göre inanç ile sanat arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?
Soru 12.
Müze gezisinde bir öğrenci, Urartulara ait bir kaya yazıtında tanrılara sunulacak adakların sıralandığını incelemiştir. Sunumunda, bu toplumda inancın yazıyla kayıt altına alınan konular arasında yer aldığı yargısına ulaşmıştır. Bu yargının gezideki bilgiyle ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?