2. Eski Çağ Medeniyetleri · 2.5 Türklerde Konargöçer Yaşam › 2.5 Yörükler ve konargöçerliğin sürekliliği
0/15 işaretli
Soru 1.
Bir tarihçi, Türklerde konargöçer yaşamı hayvanlara otlak ve su bulma ihtiyacıyla açıklar. Başka bir tarihçi, boy teşkilatı, çadır ve ortak yayla kullanımının bu yaşam içinde toplumsal düzeni kurduğunu belirtir. İki yorum birlikte düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
Soru 2.
Bir araştırmacı, bazı Yörük ailelerinin yazın yaylaya çıkıp kışın daha ılık yerlere indiğini ve düğünlerde göç türküleri söylediğini kaydeder. Geçimlerinin önemli bölümünün de küçükbaş hayvancılığa dayandığını belirtir. Buna göre;
I. Mevsimlik yer değiştirme, bazı ailelerin yaşamında sürmektedir.
II. Göçle ilgili sözlü gelenek, bu yaşamla birlikte taşınmaktadır.
III. Hayvancılık, göç düzeninin dışında ayrı bir geçim yoluna dönüşmüştür.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Soru 3.
Orhun Yazıtları'nda Bilge Kağan, Türklerin Çin'in tatlı sözüne ve yumuşak ipeğine kanıp kentlere yöneldiğinde büyük zarar gördüğünü anlatır. Ötüken yöresinde kalarak kendi düzenini sürdürenlerin ise sıkıntıya düşmeden yaşayabileceğini belirtir. Bu anlatıya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 4.
Yazın yüksek yaylalarda otlar yeşerir; kışın bu alanlar kar altında kalır. Hayvanlarını otlatan aileler yazın yaylaya çıkar, kışın daha ılık kışlaklara iner. Göç, hayvanların yıl boyunca beslenebilmesi için her yıl yinelenir. Bu süreçte yayladan kışlağa inmenin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5.
Müze gezisinde bir öğrenci, Yörük çadırı, semer ve yayığı inceleyip konargöçer yaşamın günümüzde de aynı kaldığını söyler. Rehber ise bu eşyaların geçmişte kolay taşınsın diye hafif yapıldığını, bugün göçe devam eden bazı ailelerin taşıma ve barınmada yeni araçlar da kullandığını belirtir. Öğrencinin yargısı geçmiş ve bugün açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 6.
Aşağıdaki bilgi görselinden elde edilen verilere göre günümüz Safranbolu Yazıköy Yörüklerinin geçim kaynakları hangi seçenekte doğru biçimde bir araya getirilmiştir?
"Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği azalmıştır. Tahıl üretimi neredeyse hiç görülmemektedir. Geçimlerini genellikle sebze yetiştiriciliğinden, ev yapımı ürünlerden ve turizmden sağlamaktadırlar."
Soru 7.
Müzede görevli, Sarıkeçili Yörüklerinin yazın yaylaya, kışın kışlağa birlikte göç ettiğini anlatır. Gösterdiği düğün fotoğrafının, göç boyunca aynı obada kalan üyeler arasında çekildiğini söyler. Öğrenci defterine "Göç, bu toplulukta insanları birbirinden uzaklaştırmaktadır." diye yazar.
Görevlinin anlattıklarına göre bu yargıyı değerlendiren ifade hangisidir?
Soru 8.
Bir karşılaştırma tablosunda şu satırlar yer alır. Geçmişteki Anadolu konargöçerleri: geçim küçükbaş hayvancılık, konaklama yazın yayla ve kışın kışlak, göç günü oba içinde konuşulur. Günümüzde konargöçerliğini sürdüren Akdeniz Yörükleri: geçim küçükbaş hayvancılık, konaklama yazın yayla ve kışın kışlak, göç günü aile büyükleriyle birlikte belirlenir.
Karşılaştırma, yaşam koşulları bakımından hangi sonuca ulaştırır?
Soru 9.
Bir ilçede her yaz, hayvanlarıyla yaylaya çıkan aileler için şenlik düzenlenir. Şenlikte kışın inilen köy ile yazın çıkılan yayla arasındaki gidiş geliş anlatılır. Katılımcılar, aynı düzenin dedelerinin döneminde de sürdüğünü belirtir.
Bu durumdan çıkarılabilecek yargı hangisidir?
Soru 10.
Bir tarihçi, sürekli yer değiştirildiği için konargöçer yaşamın kalıcı gelenek bırakmadığını ileri sürer. Başka bir tarihçi, yayla-kışlak döngüsü ve oba içinde tekrarlanan düğünlerin bu yaşamı kültürün parçası yaptığını belirtir. Akdeniz'de bir Yörük ailesi yazın yaylaya çıkıp kışın kışlağa iner; göç gününü birlikte kararlaştırır ve düğününü her yıl aynı biçimde yapar.
Bu aile, hangi bakış açısını destekler?
Soru 11.
Aşağıdaki bilgi görselinden elde edilen verilere göre günümüz Safranbolu Yazıköy Yörüklerinin ekonomik yaşamı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
"Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği azalmıştır. Tahıl üretimi neredeyse hiç görülmemektedir. Geçimlerini genellikle sebze yetiştiriciliğinden, ev yapımı ürünlerden ve turizmden sağlamaktadırlar."
Soru 12.
Bir araştırmacı, gözlediği bir Yörük obasını şöyle özetler: Yaz gelince sürüyle yüksek otlaklara çıkılmakta, kış daha ılıman bir yerde geçirilmektedir. Göç günü ailelerle birlikte konuşulmakta, düğünler de obanın içinde yapılmaktadır.
Bu özete göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
I. Mevsimlere göre yer değiştirmenin gerekçelerinden biri, sürüye otlak bulmaktır.
II. Göç kararı ve düğün, obanın kendi içindeki ilişkilerle yürütülmektedir.
III. Kışlık yer, uzak ülkelere satış kervanı göndermek için seçilmektedir.
Soru 13.
Bir karşılaştırmada üç yaşam biçimi şöyle verilmiştir:
• Eski bozkır Türkleri: Geçim hayvancılığa dayanır; yazın serin, kışın daha ılık otlaklara göçülür; barınak çadırdır.
• Anadolu Yörükleri: Geçim küçükbaş hayvancılığa dayanır; yazın yaylaya, kışın kışlağa inilir; barınak çadırdır.
• Tarım köyleri: Geçim tarıma dayanır; yıl boyu aynı yerde kalınır; barınak sabit evdir.
Bu karşılaştırma aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Soru 14.
Yazın Toroslar'da bir aile, koyun sürüsünü yüksek yaylaya çıkarmakta; kış yaklaşınca aynı sürüyü daha ılık bir kışlağa indirmektedir.
Bu durum, konargöçer yaşamın süregelen yerine dair hangi çıkarımı destekler?
Soru 15.
Çin yıllıklarında Göktürklerin su ve otlak buldukça çadırlarıyla yer değiştirdiği, geçimlerini hayvan sürülerinden sağladığı, yaşamlarını sabit tarım kentlerine bağlamadığı belirtilir.
Bu anlatıya göre konargöçer yaşamın öne çıkan özelliği hangisidir?