İçeriğe atla

9. sınıf Tarih · Ücretsiz test · 12 soru

3. Orta Çağ Medeniyetleri · 3.2 Orta Çağ’daki Siyasi ve Askerî Gelişmeler › 3.2 Doğu Roma: siyasi ve askerî yapı

0/12 işaretli

Soru 1.

Kaynak M'de Bizans ordusu şöyle tanımlanmaktadır: "Askerî idare bakımından eyaletlerdeki thema'lar ile İstanbul'da garnizonu bulunan tagma'lar arasında fark oldukça büyüktür. Thema'ların toprağa bağlı askerleri aslında bir köylü milisi teşkil ederler. Başşehrin tagma'ları meslekleri askerlik olanlardan terekküp eder." Bu bilgiye göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Soru 2.

Doğu Roma'da thema, sınır ve taşra bölgelerinde kurulan bir idarî-askerî birimdi. Bu birimde askerler geçimlerini kendilerine verilen toprağı işleyerek sağlar, sefer çağrıldığında orduya katılırdı. Thema komutanı strategos ise hem birliklere komuta eder hem de bölgenin yönetimini üstlenirdi. Buna göre, I. Thema askerinin geçimi, işlediği toprakla ilişkilidir. II. Thema askerinin geçimi, düzenli aylığa bağlanmıştır. III. Strategosun yetkisi, askerî komutanlığın dışına da taşar. yargılarından hangilerine bu bilgilerle ulaşılabilir?

Soru 3.

Bir öğrenci, bugün bazı sınır yerleşimlerinde insanların tarım ve hayvancılık yaparken gerektiğinde yerel savunmaya çağrılmasını Doğu Roma düzeniyle karşılaştırır. Limitanei birliklerinin sınırdaki topraklarını işleten ve bu toprak karşılığında askerlik yapan yerleşik köylülerden oluştuğunu tespit eder. Hareketli merkez ordusunun ise asıl işi sefere çıkmak olan sürekli askerlerden kurulduğunu not eder. Bu karşılaştırmaya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soru 4.

Doğu Roma, doğu sınırında Sâsânî ordularıyla uzun süre karşı karşıya kaldı. Sâsânîler savaşta ağır zırhlı süvariyi etkili kullanıyordu. Bu durum, Doğu Roma komutanlarını atlı birliklere orduda daha fazla yer vermeye yöneltti. Bu sürece göre süvarinin önem kazanması aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?

Soru 5.

Bir araştırmacı, Doğu Roma ordusundaki iki unsuru birbirinden ayırır. Taşradaki thema askerlerinin kendilerine ayrılan toprağı işleyerek geçindiğini ve sefer çağrısıyla bir araya geldiğini belirtir. Başkent çevresindeki tagma askerlerini ise askerliği meslek edinmiş, düzenli görev yapan birlikler olarak tanıtır. Bu ayrıma göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soru 6.

Bizans ordu yapısında thema ve tagma birimleri karşılaştırıldığında aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? "Thema'ların toprağa bağlı askerleri aslında bir köylü milisi teşkil eder. Başşehrin tagma'ları meslekleri askerlik olanlardan terekküp eder. Themalar ortaçağ Bizans devletinin bel kemiğidir."

Soru 7.

Bizans İmparatorluğu'nda tagma'lar ile thema'lar arasındaki farka ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur? "Askeri idare bakımından eyaletlerdeki thema'lar ile İstanbul'da garnizonu bulunan tagma'lar arasındaki fark oldukça büyüktür. Thema'ların toprağa bağlı askerleri aslında bir köylü milisi teşkil eder. Başşehrin tagma'ları meslekleri askerlik olanlardan terekküp eder."

Soru 8.

Proje sunumunda bir öğrenci, Doğu Roma sınırlarında görülen kleisoura birimlerini anlatır. Bu birimlerin thema düzeninin içinde, özellikle geçitlerde görev yapan daha küçük idarî-askerî yapılar olduğunu söyler. Aynı birimlerin hem bölgenin yönetiminde hem de savunmasında rol üstlendiğini belirtir. Sunumdaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soru 9.

Kaynak N'de thema sistemi şöyle tanımlanmaktadır: "Thema terimi, idarî ve askerî gücü bir arada tutan ve imparator tarafından atanan komutanın yönetiminde VII. yüzyıldan XI. yüzyıl ortalarına kadar Bizans İmparatorluğu'nun idarî, askerî ve sosyo-ekonomik yönetim birimini karşılamaktadır." Bu tanıma göre thema sisteminin işlev gördüğü dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 10.

Orta Çağ'da Doğu Roma, topraklarını thema adı verilen askerî-idarî bölgelere ayırmıştı. Her themanın başındaki strategos, imparatorun atamasıyla hem ordunun komutasını hem de bölgenin yönetimini üstlenirdi. Bu bilgilere göre I. Strategos, askerî komuta ile sivil yönetimi aynı elde toplamıştır. II. Thema yöneticisinin belirlenmesi imparatorun yetkisi kapsamındadır. III. Strategos, bölgedeki yerel kurulun seçimiyle göreve gelmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Soru 11.

Bir tarihçi, Doğu Roma themalarında strategosun imparator tarafından atanarak hem orduyu sevk ettiğini hem de bölgeyi yönettiğini belirtir. Başka bir tarihçi, aynı dönemde Batı Avrupa'da yerel askerî güçlerin yetkisini genellikle aileden geçen toprak hâkimiyetine dayandırdığını belirtir. Bu iki yoruma göre Doğu Roma ile Batı Avrupa'daki yerel askerî-idarî yapı arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 12.

Kaynak M'de Bizans askerî teşkilatı şöyle aktarılmaktadır: 'Askeri idare bakımından eyaletlerdeki thema'lar ile İstanbul'da garnizonu bulunan tagma'lar arasında fark oldukça büyüktür. Thema'ların toprağa bağlı askerleri aslında bir köylü milisi teşkil ederler. Başşehrin tagma'ları meslekleri askerlik olanlardan terekküp eder.' Bu bilgiye göre thema kuvvetleri ile tagma kuvvetleri arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?