İçeriğe atla

9. sınıf Tarih · Ücretsiz test · 12 soru

3. Orta Çağ Medeniyetleri · 3.2 Orta Çağ’daki Siyasi ve Askerî Gelişmeler › 3.2 Hz. Muhammed ve Dört Halife Dönemi

0/12 işaretli

Soru 1.

Hicretten sonra düzenlenen Medine Vesikası, şehirdeki Müslüman gruplar ile Yahudi kabilelerini aynı topluluk çerçevesinde ele alır. Belgede bu grupların dış saldırılara karşı birlikte savunma yapması öngörülmüş, iç anlaşmazlıklarda ise Hz. Muhammed hakem kabul edilmiştir. Bu belge, Medine’deki siyasal ve askerî düzen hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Soru 2.

Günümüzde birçok devlette askerlerin ödemesi, merkezi bütçeden ve kayıtlı kadrolar üzerinden yapılır. Dört Halife Dönemi’nde de fetih gelirleri beytülmalde toplanmış, orduya katılanların adları deftere yazılarak hazineden pay ayrılmıştır. Bu durum, sözü edilen dönemdeki askerî yönetim hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Soru 3.

Dört Halife Dönemi’nde halife, şûra yoluyla belirlenir ve orduyu sefere çıkarabilirdi. Aynı yıllarda Sasani Devleti’nde yönetim babadan oğula geçen şaha aitti; ordunun asıl gücü ise soylu süvari birlikleriydi. I. Her iki devlette de devlet başkanı danışma ile belirlenmiştir. II. Sasani ordusu soylu süvariye dayanır; İslam ordusunu sefere çıkarma yetkisi ise halifededir. III. Her iki devlette de askerler merkezi hazineden düzenli ücret almıştır. Bu bilgilere göre yukarıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Soru 4.

Fetihler Şam, Irak ve Mısır’a doğru genişleyince yeni toprakları Medine’den günlük olarak yönetmek güçleşti. Bu nedenle bölgelere valiler gönderildi. Ordunun kalıcı olarak yerleşmesi için Kufe, Basra ve Fustat gibi ordugâh kentler kuruldu. Bu süreç, İslam Devleti’nin yönetim ve ordu düzeninde aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurmuştur?

Soru 5.

Bir öğrenci, okul gezisinde Dört Halife Dönemi ve Bizans bölümünü birlikte inceler. Rehber; halifenin şûra ile belirlendiğini ve sefere topluluktan katılan kuvvetlere komutan atadığını söyler. Bizans’ta ise yönetimin hanedan içinde sürdüğünü, ordunun da devletten ücret alan sürekli birliklerden oluştuğunu ekler. Öğrencinin iki devletin yönetim yapısı hakkında bu anlatımla ulaşabileceği yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 6.

Bir etkinlikte iki devletin yönetim ve ordu yapıları satır satır şöyle yazılmıştır: İslam Devleti: Başkan, ileri gelenlere danışılarak belirlenir. Asker, divan defterine yazılır ve ücretini hazineden alır. Ordu, garnizon şehirlerinde tutulur. Sasani Devleti: Başkanlık, hükümdar ailesi içinde sürer. Ordunun gücü, soylu ağır süvari birlikleridir. Askerî destek, toprak sahibi ailelere dayanır. Bu verilere göre hangi yargı doğrudur?

Soru 7.

Medine’de hazırlanan Medine Sözleşmesi’nde, şehirdeki Müslüman gruplar ile Yahudi kabileleri aynı topluluğun üyeleri kabul edilmiştir. Belgede dış saldırılara karşı birlikte savunma öngörülmüş, anlaşmazlıklarda başvurulacak kişi olarak Hz. Muhammed gösterilmiştir. Bu belgenin içeriğine göre Medine’deki yönetim yapısı hakkında hangi yargıya varılır?

Soru 8.

Günümüzde bazı devletlerde yönetici seçimle belirlenir, askerler de kamu hazinesinden maaş alır. Dört Halife Dönemi’nde devlet başkanı ileri gelenlerin görüşüyle belirlenmiş, Hz. Ömer’in düzeninde asker ücretleri beytülmalden karşılanmıştır. Bu durum, iki uygulama arasındaki hangi benzerliği gösterir?

Soru 9.

Dört Halife Dönemi’nde halife, peygamberlik iddiası taşımadan topluluğun siyasi yönetimini yürütürdü. Sefer komutanını halife belirler, toplanan vergiler beytülmal adı verilen devlet hazinesinde bir araya getirilirdi. Buna göre I. Halife siyasi yönetimi üstlenir ve sefer komutanını kendisi belirlerdi. II. Komutanlar, halifeden bağımsız biçimde aile topraklarının geliriyle sefer açardı. III. Vergiler devlet hazinesinde toplanarak yönetimin ortak kaynağını oluştururdu. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Soru 10.

Bir tarihçi, Hz. Muhammed döneminde ordunun ayrı bir maaş düzeni olmayan gönüllü müminlerden ve kabile birliklerinden kurulduğunu belirtir. Başka bir tarihçi, aynı yıllarda Doğu Roma ordusunun maaşlı ve sürekli birliklerden oluştuğunu, komutanlığın da imparatorluk görevlileri aracılığıyla yürütüldüğünü anlatır. Bu iki açıklamaya göre iki ordu yapısı arasındaki farklılık hangisidir?

Soru 11.

Bir tarihçi, Dört Halife Dönemi’nde devlet başkanının istişareyle belirlendiğini ve askerlerin divan kaydıyla hazineden pay aldığını söyler. Başka bir tarihçi, aynı dönemde Sasani Devleti’nde hükümdarlığın soydan geçtiğini ve ordunun toprak sahibi soyluların süvari birliklerine dayandığını belirtir. Bu yorumlar karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Soru 12.

Medine Sözleşmesi’nde Müslümanlar ile Yahudi kabileleri ortak bir topluluk sayılmıştır. Anlaşmazlıklarda son sözün Hz. Muhammed’e bırakıldığı, şehre yönelik saldırılara karşı da birlikte savunma yükümlülüğü getirildiği belirtilir. Bu bilgilere göre Medine’deki yönetim ve savunma düzeniyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?