İçeriğe atla

9. sınıf Tarih · Ücretsiz test · 12 soru

3. Orta Çağ Medeniyetleri · 3.2 Orta Çağ’daki Siyasi ve Askerî Gelişmeler › 3.2 Abbasi Devleti ve Talas

0/12 işaretli

Soru 1.

Bir öğrenci, müze gezisinde okuduğu panoyu sınıfta şöyle anlatmıştır: Emevi ordusu büyük ölçüde Arap kabile birliklerinden oluşmuştur. Abbasi ordusunda ise zamanla Türkler ve diğer Arap olmayan askerler daha görünür olmuştur. Öğrenci, bu bilgilerin iki ordu arasındaki bir farkı gösterdiğini belirtmiştir. Bu bilgilere göre söz konusu fark aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 2.

Orhun Yazıtları, kağanın boylarla birlikte sefere çıktığını ve ordunun boy birliklerine dayandığını anlatır. Abbasi dönemine ait tarih kayıtları ise ordunun önemli bir bölümünün geçimi devletçe sağlanan birliklerden kurulduğunu ve bu birliklerin komutanlar aracılığıyla sevk edildiğini belirtir. Bu kayıtlara göre iki ordu yapısı arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 3.

Günümüzde gelir ve savunma işleri ayrı bakanlıklarda yürütülür. Abbasi merkezinde de bu işler ayrı divanlara verilmişti. Frank yönetiminde bir kont hem asker toplar hem bulunduğu yerde yargı işlerine bakabilirdi. Bu açıklamaya göre Abbasi yönetim yapısının özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 4.

Abbasi ordusunda merkezdeki birliklerin komutanları zamanla siyasal kararlarda söz sahibi olmuştur. Tang döneminde Çin’in sınır ordularını yöneten komutanlar da bulundukları bölgenin yönetimine karışacak bir güce ulaşmıştır. Bu bilgilerden hareketle aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir? I. İki devlette de ordu komutanları yönetim işlerine karışabilecek bir güç elde etmiştir. II. Abbasi merkez birlikleri, Tang sınır komutanlarının emrine girmiştir. III. İki devletin sınır birlikleri aynı komutanlık altında birleşmiştir.

Soru 5.

Aşağıdaki karşılaştırma satır satır verilmiştir. Abbasi: Merkezde tutulan birliklerin geçimi devlet tarafından karşılanır. Bizans: Thema düzeninde asker, toprak karşılığında sefere katılır. İki devlet: Ordu, hükümdarın otoritesini korumakla görevlidir. Bu karşılaştırmaya göre iki ordu yapısı arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 6.

Abbasi ordusu ilk dönemde Horasan kökenli kuvvetlere dayanıyordu. Ardından bu yapının yerini, hazineden maaş alan ve merkezde tutulan sürekli Türk birlikleri aldı. Ordu böylece belirli bir bölgenin gücüne dayanan yapıdan, devletin sürekli beslediği bir kuruma dönüştü. Bu sürece göre ordunun yapısındaki değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 7.

Bir tarihçi, Abbasi ordusunun belirli bir dönemden sonra maaşlı ve merkeze bağlı Türk birliklerine dayandığını, askerliğin bu yapıda bir meslek hâline geldiğini belirtir. Başka bir tarihçi, Bizans'ta da ücretli sürekli birlikler bulunduğunu; bunların yanında thema adı verilen eyalet askerlerinin toprak karşılığında hizmet ettiğini söyler. İki açıklama birlikte düşünüldüğünde Bizans ordusunu Abbasi ordusundan ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 8.

Bir öğrenci proje sunumunda, Abbasi ordusunun maaşını hazineden alan sürekli birliklerden oluştuğunu anlatır. Avrupa'da ise şövalyelerin, senyörün sağladığı toprak karşılığında ve onun çağrısı üzerine sefere çıktığını ekler. Sunumunu, iki düzende de askerin hizmet karşılığını düzenli bir ücret olarak aldığı iddiasıyla bitirir. Öğrencinin anlattığı iki örnek, orduya bağlanma biçimi bakımından hangi sonucu verir?

Soru 9.

Tarihçi Taberî'nin kroniğinde, Samarra döneminde bazı Türk komutanların halifeleri tahta çıkarıp indirdiği aktarılır. Aynı anlatımda ordu, halifenin şahsî birliği olarak değil, komutanlarına bağlı ücretli birlikler olarak yer alır. Bu anlatı, ordunun doğrudan halifenin kişisel kuvveti olduğu görüşüyle karşılaştırıldığında hangi durumu ortaya koyar?

Soru 10.

Günümüzde genelkurmay ve bakanlıklar, savunma ile maliye işlerini birbirinden ayrılmış uzman kurumlar olarak yürütür. Abbasi yönetiminde de ordu kayıtları ve vergi işleri ayrı divanlarda izlenirdi. Göktürklerde ise yönetim yetkisi ile ordu liderliği kağanın şahsında birleşirdi. Bu karşılaştırma, Abbasi yönetim yapısı ile Göktürk yapısı arasındaki hangi farkı gösterir?

Soru 11.

Günümüzde birçok devletin ordusu, bir aşirete ya da yerel beyliğe bağlı olmayan; merkezî yönetimin toplayıp eğittiği ve maaşını hazineden ödediği askerlerden oluşur. Öğretmen, bu uygulamanın Abbasi ordusunda görülen bir gelişmeyle benzerlik taşıdığını belirtir. Bu benzerlik aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle kurulabilir?

Soru 12.

Proje ödevinde bir öğrenci, Abbasi Devleti ile Karolenj yönetimini karşılaştırarak şu yargıya ulaşır: İki yapıda da hükümdar siyaset ve ordudan sorumludur; dinî yetki hükümdardan ayrı bir makamdadır. Bu yargının eksiği aşağıdakilerden hangisidir?