3. Orta Çağ Medeniyetleri · Orta Çağ Medeniyetleri › Ünite 3 ölçme ve değerlendirme
0/12 işaretli
Soru 1.
Günümüzde bazı devletler, ülkeye kitlesel olarak gelen toplulukları sınır bölgelerine yerleştirerek hem üretimi hem de sınır güvenliğini sürdürmeye çalışır. Roma İmparatorluğu da Kavimler Göçü sürecinde bazı Germen topluluklarını sınır boylarına yerleştirip onlardan askerî hizmet beklemiştir. Bu karşılaştırma, Orta Çağ’daki kitlesel göçlerin Avrupa’da yol açtığı değişimle ilgili öncelikle hangi yargıyı destekler?
Soru 2.
"627 yılında Göktürk ülkesine çok kar yağmış ve bu yüzden koyunların, atların büyük bir kısmı kırılmıştır. Aynı şekilde 685 yılında, Oğuzların yurdunda kuraklık meydana gelmiş ve bundan dolayı atların, sığırların onda yedisi veya sekizi ölmüştür."
Bu bilgiye dayanarak Türk boylarının göç etmesinde aşağıdakilerden hangisi belirleyici rol oynamıştır?
Soru 3.
Bir araştırmada Kavimler Göçü sonrasındaki iki bölge şöyle karşılaştırılmıştır:
Batı Avrupa: Merkezî yönetim zayıflamış, yollar güvensizleşmiş, köylüler koruma için yerel beylere bağlanmıştır.
Doğu Roma: İmparatorluk kurumu sürmüş, vergi toplanmaya devam etmiş, ordu merkezden yönetilmiştir.
Bu karşılaştırma, kitlesel göçlerin Batı Avrupa’da oluşturduğu değişimi hangi yönüyle gösterir?
Soru 4.
Tarih projesi hazırlayan bir öğrenci, sunumunu şöyle bitirmiştir: Kavimler Göçü Avrupa’da yıkım yaratmış, yeni siyasi yapılar doğurmamıştır. Bu yargı, kitlesel göçlerin Avrupa’da oluşturduğu değişim açısından nasıl değerlendirilmelidir?
Soru 5.
Aşağıdaki neden-sonuç zincirinde bir halka boş bırakılmıştır:
Nüfus ve otlak baskısı → Hunların batıya yönelmesi → ……………… → Germen topluluklarının Roma sınırında toplanması
Zincirin tutarlı biçimde tamamlanması için boşluğa hangisi getirilmelidir?
Soru 6.
Bir tarihçi, Kavimler Göçü’nü Batı Roma’nın çöküşünün başlıca nedeni olarak görür. Başka bir tarihçi ise iç çekişmeler, ekonomik sorunlar ve sınır güvenliğinin bozulması olmadan göçlerin bu sonucu tek başına doğurmayacağını savunur. Bu iki yorum birlikte değerlendirildiğinde, kitlesel göçlerin Avrupa’da oluşturduğu değişim hakkında hangi yargıya ulaşılır?
Soru 7.
Sınıfça gidilen müze gezisinde bir pano, Macar topluluklarının Karpat Havzası'na yerleşerek burada kalıcı bir siyasi yapı kurduğunu anlatır. Gezi raporunu yazan öğrenci, "Bu göç, yerleşilen bölgenin siyasi düzenini değiştirmiştir" yargısına ulaşır.
Panodaki bilgi dikkate alındığında bu yargıyı destekleyen değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 8.
"685 yılında Oğuzların yurdunda kuraklık meydana gelmiş ve bundan dolayı atların, sığırların onda yedisi veya sekizi ölmüştür. Sık sık meydana gelen hastalıklarla başlıca ekonomik varlıklarını yitiren Türkler, yeni ekonomik sahalar aramak için göç etmeye başlamıştır."
Bu pasaja göre Türk topluluklarını göçe zorlayan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 9.
Bir ders notunda iki kitlesel göçün etkileri satır satır şöyle karşılaştırılmıştır:
Slavların Doğu Avrupa'ya yayılması: Yeni yerleşim alanları açılmış, beylikler ortaya çıkmış, yerli topluluklarla kültürel etkileşim artmıştır.
Uygurların Tarım Havzası'na göçü: Yeni yurt edinilmiş, siyasi varlık sürdürülmüş, bölgedeki kültürlerle etkileşim güçlenmiştir.
Bu karşılaştırmaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 10.
Göktürk dönemine ait Orhun Yazıtları'nda, Türklerin yurtlarından uzaklaşıp dağıldığında güçlerinin azaldığı ve yabancı yönetim altında zor duruma düştüğü anlatılır. Aynı anlatıda, yeniden bir araya gelip yurda dönmenin siyasi varlığı toparladığı belirtilir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Soru 11.
XIII. yüzyılda Moğol baskısı, Karadeniz'in kuzeyindeki Kıpçakların bir bölümünün başka bölgelere gitmesine yol açmıştır. Giden topluluklar yerleştikleri yerlerde nüfus dengesini değiştirmiş, yerel siyaseti etkilemiştir. Bu karşılaşma sırasında kültürel etkileşim de artmıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
I. Moğol baskısı, Kıpçakların bir bölümünün yer değiştirmesinde etkili olmuştur.
II. Göç eden topluluklar, gittikleri yerlerin nüfus ve siyaset yapısını etkilemiştir.
III. Karşılaşma, farklı topluluklar arasında kültürel etkileşimi artırmıştır.
Soru 12.
Hunların IV. yüzyılda batıya ilerlemesi, Karadeniz'in kuzeyindeki Germen topluluklarını Roma sınırlarına doğru itmiştir. Sınırların zorlanması Batı Roma'da siyasi otoriteyi sarsmış, bu süreç Germen krallıklarının kurulmasına zemin hazırlamıştır.
Bu zincire göre Batı Roma'da siyasi otoritenin sarsılmasına doğrudan yol açan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?