İçeriğe atla

10. sınıf matematik · Maarif uyumlu · 12 soru

Maarif · 2. Tema: İstatistiksel Araştırma Süreci · Yaprak test 1

0/12 işaretli

Soru 1.

Bir lisede öğrenciler istatistik proje ödevi için şu soruyu araştırmaktadır: “Okulumuzdaki 9 ve 12. sınıf öğrencilerinin sınıf düzeyi ile bağcıklı ya da bağcıksız ayakkabı tercihi arasında bir ilişki var mıdır?” 9. sınıftan 40, 12. sınıftan 20 öğrenci gözlenmiş ve aşağıdaki iki yönlü tablo elde edilmiştir.

Sınıf düzeyiBağcıklıBağcıksızToplam
9. sınıf301040
12. sınıf12820
Toplam421860
Bu araştırma sorusunu cevaplamak için aşağıdakilerden hangisi uygun bir analiz aracıdır?

Soru 2.

Okulun biyoloji proje ödevinde öğrenciler, bir belgeselden seçtikleri canlıları incelemiştir. Araştırma soruları şudur: “İncelenen canlılarda omurgalı olup olmama ile etçil beslenip beslenmeme arasında bir ilişki var mıdır?” Omurgalı ve omurgasız gruplarının her birinde 20 canlı vardır. Etçil olma durumuna ait koşullu göreli sıklıklar tablodaki gibidir.

EtçilEtçil değil
Omurgalı%60%40
Omurgasız%30%70
Bir öğrenci bu bulgulara dayanarak “Omurgalı olmak, canlıların etçil beslenmesine neden olmaktadır.” sonucuna ulaşmıştır. Bu sonucun araştırma sorusu bağlamında en uygun değerlendirmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 3.

Bir okulun doğa yürüyüşü kulübü, hafta sonu gezisi için bir parkur haritasını inceler. Haritada yalnızca iki patika işaretlidir: orman patikası ve sırt patikası. Kulüp, yürüyüş sırasında her katılımcının kâğıt harita veya dijital harita kullanacağını da not etmeyi konuşur. Bu konuşmada beş öneri ortaya çıkar. Berk, katılımcıların yürüyüş sürelerinin dakika cinsinden ortalamasının hesaplanmasını önerir. Deniz, orman patikası ya da sırt patikası seçimi ile kâğıt harita ya da dijital harita kullanımı arasındaki ilişkinin araştırılmasını önerir. Ece, yürüyüşe katılacak öğrenci sayısının belirlenmesini önerir. Ayşe, seçilen patikanın haritadaki uzunluğunun kilometre cinsinden okunmasını önerir. Cem, patikanın metre cinsinden rakımı ile dakika cinsinden yürüyüş süresi arasındaki ilişkinin incelenmesini önerir. Buna göre iki kategorik değişkenli veriye dayalı, istatistiksel araştırma gerektiren gerçek yaşam durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 4.

Bir okulun mimarlık kulübü, çevrelerindeki binalarda bulunan pencerelerin genişliklerini ölçmüştür. Her pencerenin proje ölçüsüne uygun olup olmadığı ile çerçeve türü kaydedilmiştir. Elde edilen veriler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Çerçeve türüÖlçüye uygunÖlçüye uygun değilToplam
Ahşap401050
Plastik12820
Toplam521870
Kulüp danışmanı, tabloya dayanarak şu yorumu yapmıştır: “Plastik çerçeveli pencerelerde ölçüye uygun olmama oranı, ahşap çerçeveli pencerelere göre daha yüksektir.” Bu yorumun doğru istatistiksel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 5.

Bir okulun kodlama ve robotik kulübü, üyelerin haftalık kodlama çalışma süresi ile deneme parkurunu tamamlama durumu arasındaki ilişkiyi incelemek üzere 16 üyeden veri toplamıştır. Süre tam sayı saat, parkur sonucu ise Başarılı ya da Başarısız olarak kaydedilmiştir.

ÜyeSüre (saat)Parkur sonucu
12Başarılı
25Başarısız
36Başarılı
40Başarısız
53Başarılı
68Başarılı
71Başarılı
84Başarısız
96Başarısız
102Başarısız
117Başarılı
125Başarılı
133Başarısız
149Başarısız
151Başarısız
164Başarılı
İlişkililik incelemesine geçmeden önce kodlama süresi şu sınıflara ayrılarak veriler analize hazırlanacaktır: 0-2 saat (0, 1 ve 2), 3-5 saat (3, 4 ve 5), 6 saat ve üzeri (6 ve daha büyük tam sayılar). Bu sınıflama kullanılarak oluşturulan iki yönlü sıklık tablosu aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 6.

Kimya dersi proje ödevinde periyodik tablodan seçilen 40 element incelenmiştir. Ele alınan iki kategorik değişken, elementin metal olup olmaması ve kristal yapısının kübik olup olmamasıdır. Araştırma sorusu, bu elementlerde metal olup olmama ile kristal yapının kübik olup olmaması arasında bir ilişkililik olup olmadığıdır. Elde edilen iki yönlü sıklık tablosu şöyledir.

KübikKübik değilToplam
Metal181230
Metal değil2810
Toplam202040
Bu bulgulara göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soru 7.

Bir lisenin proje grubu, öğrencilerin okula geliş biçimini incelemek için okuldan rastgele seçilen 150 öğrencinin evinin okula uzaklığını ve okula bisikletle gelip gelmediğini kaydetmiştir. İki kategorik değişkene ait veriler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Okula geliş2 km'den yakın2 km ve daha uzakToplam
Bisikletle304070
Bisikletle değil206080
Toplam50100150
Proje grubu tabloya dayalı olarak şu yorumu yapmıştır: “Okula 2 km’den yakın oturan öğrenciler, 2 km ve daha uzak oturanlara göre daha yüksek oranda bisikletle gelmektedir.” Bu yoruma yönelik doğru istatistiksel temellendirme aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 8.

Bir okulun bilim fuarında bir proje grubu, proje türü ile ödül durumu arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Fuardaki projeler türlerine göre deney ve model, sonuçlarına göre ödül aldı ve ödül almadı olarak sınıflandırılmıştır. Veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Proje türüÖdül aldıÖdül almadıToplam
Deney243660
Model151025
Proje grubu tabloya dayanarak şu sonuca ulaşmıştır: "Ödül alan deney projelerinin sayısı, ödül alan model projelerinin sayısından fazla olduğuna göre deney projelerinin ödül alma oranı daha yüksektir ve deney projesi hazırlamak ödül almayı sağlar." Bu istatistiksel sonuca yönelik aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Soru 9.

Bir okulun çevre kulübü, mahallelerindeki 200 ev için şu araştırma sorusunu incelemektedir: «Evlerde güneş enerjisi sistemi kullanılıp kullanılmaması ile aylık elektrik faturasının 1500 TL'den az ya da 1500 TL ve üzerinde olması arasında bir ilişki var mıdır?» Toplanan veriler aşağıdaki iki yönlü sıklık tablosundadır.

Güneş enerjisi sistemi1500 TL'den az1500 TL ve üzeriToplam
Kullanıyor301040
Kullanmıyor40120160
Toplam70130200
Araştırma sorusunu yanıtlamak için güneş enerjisi kullanma durumuna göre fatura kategorisinin koşullu göreli sıklıkları hesaplanacaktır. «1500 TL'den az» sütununda ham sıklık, sistemi kullanmayan evlerde daha büyüktür. Bu kategorinin koşullu göreli sıklıkları karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soru 10.

Okulun fotoğraf kulübünden bir öğrenci, dijital fotoğrafların dosya boyutu ile çekim zamanı arasında ilişki olup olmadığını incelemek istemiştir. Okuldan rastgele seçim yapmamış; yalnızca o günkü kulüp toplantısına katılan üyelerin telefonlarındaki birer fotoğrafı kaydetmiştir. Her fotoğraf, dosya boyutuna göre “küçük (2 MB'den az)” ya da “büyük (2 MB ve üzeri)”, çekim zamanına göre “gündüz” ya da “akşam” olarak sınıflandırılmıştır. 200 fotoğrafa ait sıklık tablosu aşağıdadır.

Dosya boyutuGündüzAkşamToplam
Küçük (2 MB'den az)9020110
Büyük (2 MB ve üzeri)603090
Toplam15050200
Öğrenci şu yorumu yapmıştır: “Gündüz çekilen büyük dosyalı fotoğraf sayısı (60), akşam çekilen büyük dosyalı fotoğraf sayısından (30) fazladır. Bu nedenle gündüz çekilen fotoğraflar daha büyük dosyalıdır; akşam çekmek dosya boyutunu küçültür. Kulüp üyelerinden elde edilen bu sonuç, okuldaki tüm öğrencilerin fotoğrafları için de geçerlidir.” Buna göre, öğrencinin yorumundaki hata veya yanlılığı doğru tespit eden ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 11.

Deniz, akıllı telefonlardaki bir odak (ders çalışma) uygulamasını düzenli kullanma ile ödevini zamanında tamamlama arasındaki ilişkililiği araştırmak için okulundaki 400 öğrenciden veri toplamıştır. Bu iki kategorik değişkene ait kişi sayıları tabloda verilmiştir.

Ödevini zamanında tamamlayanÖdevini tamamlamayanToplam
Uygulamayı düzenli kullanan90210300
Uygulamayı düzenli kullanmayan4060100
Toplam130270400
Deniz, tabloya dayanarak şöyle yorum yapmıştır: “Uygulamayı düzenli kullanan 90 öğrenci ödevini zamanında tamamlamış, kullanmayan yalnızca 40 öğrenci tamamlamıştır. Öyleyse uygulamayı kullananlar ödevlerini daha yüksek oranda tamamlamaktadır; bu da uygulamanın ödevi zamanında tamamlamayı sağladığını gösterir.” Deniz’in bu yorumundaki hata veya yanlılığa ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Soru 12.

Bir sınıfta araştırma ödevi kapsamında, bu öğretim yılında okul gazetesinde yazısı yayımlanan öğrencilerin tamamı incelenmiştir. Araştırma sorusu şudur: «Yazısı yayımlanan öğrencilerde haber yazmayı tercih etme oranı, sınıf düzeyine göre farklılık göstermekte midir?» Yazı türü ile sınıf düzeyine ait veriler aşağıdaki sıklık tablosunda toplanmıştır.

Yazı türü9. sınıf10. sınıfToplam
Haber302050
Deneme45550
Toplam7525100
Ödev grubundan bir öğrenci şöyle bir yorum yapmıştır: «Haber yazan öğrencilerin 0,600{,}60'ı 9. sınıf, 0,400{,}40'ı 10. sınıftır. Bu yüzdeler, 9. sınıf öğrencilerinin haber yazmayı 10. sınıf öğrencilerine göre daha yüksek oranda tercih ettiğini gösterir.» Bu yoruma ilişkin doğru istatistiksel temellendirme aşağıdakilerden hangisidir?