Maarif · 5. Tema: Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1
0/12 işaretli
Soru 1.
Bir okul gezisinin ulaşımını planlayan öğretmen, sınıfa şu bilgiyi sözel olarak vermiştir: Ankara'dan Eskişehir'e 2 farklı otobüs hattı, Eskişehir'den Bursa'ya 3 farklı otobüs hattı vardır. Gezi Ankara'dan başlayacak, Eskişehir'e uğrayacak ve Bursa'da bitecektir. Doğrudan başka bir hat yoktur ve geri dönüş yapılmayacaktır.
Bu sözel durumdaki ardışık hat seçimlerini gösteren uygun görsel temsil aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 2.
Geleneksel bir kilim atölyesinde kenar motifinin yerleşimi f(x)=ax+b doğrusal fonksiyonuyla belirlenmektedir. Desen kartında a=3 ve b=−6 yazmaktadır. Motifin başlangıç noktası, şu algoritmayla bulunur: a=0 ise ax+b=0 denklemi çözülür ve bulunan x değeri başlangıç noktası kabul edilir.
Bu algoritmaya göre motifin başlangıç noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 3.
Okulun dijital fotoğraf kulübü, panorama fotoğraflarının dosya boyutunu bir programla düzenlemektedir. Programda x megabayt cinsinden dosya boyutu olmak üzere f(x)=x−6 fonksiyonu kullanılır. Bu fonksiyonu uygulayan algoritma doğal dilde şöyledir: Fotoğrafın boyutunu al. Boyut 10'dan büyük ise f fonksiyonunun değerini hesapla ve bu değeri yazdır; değilse boyutu olduğu gibi yazdır. Kulübün arşive eklediği bir panorama fotoğrafının boyutu 18 MB'tır.
Algoritmanın verilen fonksiyonla uyumlu bir bütün oluşturacak şekilde bu fotoğraf için izlediği yol ve ürettiği çıktı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 4.
Deniz, proje ödevi için telefonundaki “Veri Uyarı” uygulamasına aylık veri kullanımına göre puan hesaplayan şu algoritmayı yazmıştır: Kullanılan veri miktarı x GB olarak okunur. Eğer x≤4 ise puan x+6 olarak hesaplanır; değilse puan 2x olarak hesaplanır. Deniz, telefonunun veri ekranında bu ay 4 GB kullanıldığını görmüş ve bu değeri uygulamaya girmiştir.
Buna göre uygulamanın gösterdiği puan kaçtır?
Soru 5.
Bir mimarlık atölyesinde öğrenciler, yapı cephesindeki kafes bir panonun sol alt köşesinden sağ üst köşesine döşenecek en kısa metal çubuk güzergâhlarını inceliyor. Çubuk yalnızca kafesin birim kenarları boyunca sağa ya da yukarı gidebiliyor. Aynı yöne ait birim adımlar birbirinden ayırt edilemiyor; adımların dizilişi değişince güzergâh da değişiyor. Pano ölçüleri aşağıdaki tablodadır.
Ölçü
Değer
Sağa giden birim adım sayısı
4
Yukarı giden birim adım sayısı
3
Deniz, yedi adımın her birini birbirinden farklı kabul ederek çarparak saymış ve 7×6×5×4×3×2×1=5040 farklı güzergâh bulmuştur. Bu sonucu kontrol etmek için problemi, 4 özdeş sağ adımı ile 3 özdeş yukarı adımının sıralanması olarak yeniden ele alacaktır.
Deniz, seçtiği ilk stratejiyi özdeş adımların sıralanması yaklaşımıyla kontrol ettiğinde aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşır?
Soru 6.
Bir belediyenin trafik şube müdürlüğü, kent merkezinde birbirine yollarla bağlı beş kavşağı akıllı sinyalizasyon sistemiyle donatmayı planlamaktadır. Bu yılın bütçesi, beş kavşaktan yalnızca üçünün donatılmasına yetmektedir. Aynı üç kavşak seçildiğinde donatımın hangi gün yapıldığı ve kavşakların hangi sırayla ele alındığı planı değiştirmez. Farklı donatım planları, yalnızca seçilen kavşak üçlülerine göre birbirinden ayrılır. Müdürlük, oluşturulabilecek farklı donatım planlarının sayısını belirlemek istemektedir.
Bu sayma probleminde sayılacak nesneler aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 7.
Okulun kodlama ve robotik kulübü, çizgi izleyen bir robotun konum hatasını f(x)=ax+b doğrusal fonksiyonu ile modelliyor. Burada a ve b gerçel sayılardır. Kulüp, bu fonksiyonun sıfırını belirlemek için aşağıdaki sözde kodu hazırlamıştır.
Sözde kod:
- a ve b değerlerini al.
- Eğer a=0 ise sonuç ←−ab olsun.
- Değilse, eğer b=0 ise sonuç ← her gerçel sayı olsun.
- Değilse sonuç ← sıfır yok olsun.
- Sonuç değerini yaz.
Kulüp algoritmayı şu deneme değerleriyle çalıştırıyor.
Deneme
a
b
1
4
−12
2
0
5
3
0
0
Buna göre 1, 2 ve 3. denemelerde algoritmanın yazdığı çıktılar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 8.
Bir belediye, şehir parkındaki iki çim tarhının birer kenar uzunluğunu belirlemek istiyor. Aranan kenar uzunluğu, a ve b gerçel sayılar olmak üzere f(x)=ax+b fonksiyonunun sıfırı olarak tanımlanıyor. Tarhlara ait katsayılar tabloda verilmiştir.
Tarh
a
b
K
2
−6
L
0
4
Peyzaj biriminin kullandığı algoritma şöyledir:
1. a ve b değerlerini gir.
2. x=−ab işlemini yap.
3. Bulunan x değerini aranan kenar uzunluğu olarak yazdır.
Bu algoritma K ve L tarhları için ayrı ayrı çalıştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 9.
Geri dönüşüm kulübü, standdaki kutu dizilişlerini ve atık türü seçimlerini aynı stratejiyle sayıyor: önce nesneleri farklıymış gibi çarparak sayıyor, sonra aynı sonucu tekrar eden sıralamaları bölerek ayıklıyor. İlk iki iş şöyle sonuçlanmıştır. Raf işinde 3 özdeş kâğıt kutusu ile 2 özdeş plastik kutusu dizilmiştir. Farklıymış gibi sayılınca 5×4×3×2×1=120 bulunur; kâğıtların kendi içindeki 3×2×1 sıralaması ile plastiklerin kendi içindeki 2×1 sıralaması yeni bir görüntü vermediğinden sonuç 120÷[(3×2×1)×(2×1)]=10 olur. Seçim işinde 5 farklı atık türünden sıra önemli olmaksızın 2 tür seçilir. Sıralı seçim 5×4=20, aynı ikilinin 2×1 sırası tek seçim sayıldığından sonuç 20÷(2×1)=10 olur. Kulüp şu genellemeyi yazmıştır: dizilişteki özdeş grupların eleman sayıları, seçimde seçilen ve seçilmeyen sayılarıyla aynıysa iki sonucun eşit çıkması beklenir; çünkü ikisinde de tekrar eden sıralamalar bölünerek ayıklanır. Ertesi gün üçüncü iş şudur: 4 özdeş kâğıt kutusu, 1 plastik kutu ve 1 cam kutusu yan yana dizilecektir; plastik ile cam farklıdır. Bir öğrenci genellemeyi “4 seçilen ve 2 seçilmeyen” diye okuyup üçüncü işin sonucunun, 6 farklı atık türünden sıra önemli olmaksızın 4 tür seçmenin sonucuna eşit olduğunu iddia etmektedir.
Buna göre üçüncü iş ve öğrencinin iddiası için aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Soru 10.
Okulun sağlık ve beslenme kulübü, kantindeki dengeli ara öğün tepsilerinin kaç farklı görünümde hazırlanabileceğini inceliyor. Aynı türden atıştırmalıklar özdeştir; bölmeler yan yana sıralıdır ve düzenler, yalnızca türlerin bölmelere dağılımı farklıysa farklı sayılır. Kulüp, bütün bölmeleri dolduran düzenler için şu stratejiyi önermiştir: Yalnızca iki tür kullanılacaksa bir türün konulacağı bölmeler seçilir, diğer tür kalan bölmelere yerleşir; bu durumda farklı görünüm sayısı, bölme sayısından o türün adedi kadar bölme seçme sayısına eşittir. Strateji şu üç düzen için gözden geçirilecektir. Düzen 1: 5 bölmeye 3 özdeş elma dilimi ve 2 özdeş havuç çubuğu. Düzen 2: 6 bölmeye 4 özdeş yoğurt kabı ve 2 özdeş ceviz. Düzen 3: 6 bölmeye 3 özdeş muz, 2 özdeş badem ve 1 elma.
Bu strateji üç düzen üzerinde gözden geçirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Soru 11.
Bir tarım kooperatifi, her hasat gününü sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki sevkiyatla tamamlar.
Sabah tam olarak bir tarlanın ürünü, o tarlada kullanılabilecek tam olarak bir araçla tesise getirilir. Hangi aracın hangi tarlada kullanılabildiği aşağıdaki tablodadır.
Tarla
Kullanılabilecek araçlar
Buğday
Kamyon veya traktör
Arpa
Kamyon veya traktör
Yulaf
Yalnız traktör
Öğleden sonra tam olarak bir ürün sevk edilir. Bu ürün ya seradaki domates, biber ve patlıcan türlerinden biridir ya da bahçedeki elma ve armut türlerinden biridir. Aynı öğleden sonra hem seradan hem bahçeden sevkiyat yapılmaz.
Sabahki sevkiyat ile öğleden sonraki sevkiyat aynı günde birlikte yapılır.
Sevkiyatı oluşturan seçimler arasındaki ilişkiler dikkate alındığında, bir hasat günü kaç farklı şekilde planlanabilir?
Soru 12.
Bir enerji santralinin yapay zekâ destekli denge yazılımı, güç dengesinin sadeleştirilmiş modelini veren f(x)=x2−2x−1 fonksiyonunun [0,3] aralığındaki kökünü ortalama alarak yineleme yöntemiyle aramaktadır. Yazılımın sözde kodu şöyledir.
a←0, b←3, k←0k<3 olduğu sürece şu adımlar tekrarlanır:
- m←2a+b hesaplanır.
- Eğer f(a)⋅f(m)<0 ise b←m yapılır; değilse a←m yapılır.
- k←k+1 yapılır.
Döngü sonlandığında çıktı [a,b] aralığıdır.
Fonksiyon değerlerinin işaretleri ile sözde koddaki “ise” koşulu birlikte kullanıldığında, algoritmanın verdiği çıktı aralığı aşağıdakilerden hangisidir?