Maarif · 2. Tema: Geometrik Şekiller · Yaprak test 2
0/12 işaretli
Soru 1.
Bir kentin otobüs aktarma durağında yolcu bekleme alanı ABCD dik yamuğu biçimindedir. [AB]∥[DC] olup A ve D köşelerindeki açılar diktir. Bu alanın köşegenleri birbirini dik kesmektedir. Ölçümlerde ∣AB∣=16 m ve ∣DC∣=9 m bulunmuştur. Köşegenleri birbirini dik kesen bir dik yamukta paralel kenarların uzunluklarının çarpımının, yamuğun yüksekliğinin karesine eşit olduğu bilinmektedir.
Bu önerme verilen bekleme alanına uyarlandığında yamuğun yüksekliği kaç metre olur?
Soru 2.
Okul kantininin alışveriş köşesindeki servis tezgâhının üst yüzeyi ABCD dörtgeni biçimindedir. Kantin görevlisi, bu yüzey için örtü satın alırken şu ölçüleri not etmiştir: ∣AB∣=∣DC∣=160 cm, ∣AD∣=∣BC∣=100 cm, AB//DC ve AD//BC. Köşegen uzunlukları ölçülmemiştir.
Buna göre bu yüzey hakkında aşağıdakilerden hangisi kesin olarak varsayılabilir?
Soru 3.
Sınıf araştırma ödevinde Kerem, birim kareli kâğıda çizdiği dışbükey ABCD dörtgenini inceliyor. Birim kareleri sayarak A(ABCD)=24 cm² varsayımında bulunuyor. Köşegenleri çizdiğinde bu köşegenlerin O noktasında dik kesiştiğini; ∣AC∣=6 cm ve ∣BD∣=8 cm olduğunu ölçüyor. Kerem, bu ölçümlere dayanarak şu genellemeyi kuruyor: Bir dörtgenin alanı, köşegen uzunlukları ile köşegenleri arasındaki açının sinüsünün çarpımının yarısına eşittir.
Birim karelerden elde edilen varsayım ile köşegenlere dayalı genelleme karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 4.
Okulun Su ve Enerji Tasarrufu projesi kapsamında, şebeke suyunu ve pompa enerjisini azaltmak için bahçeye yerleştirilen yağmur suyu toplama kaplarının üst çerçeveleri kare, dikdörtgen, eşkenar dörtgen ve paralelkenar biçimindedir. Öğrenciler bu çerçeve biçimleri arasındaki hiyerarşiyi bir kavram haritasında şöyle göstermiştir:
- Ok 1: Kare, dikdörtgenin özel bir hâlidir.
- Ok 2: Eşkenar dörtgen, karenin özel bir hâlidir.
- Ok 3: Dikdörtgen, paralelkenarın özel bir hâlidir.
- Ok 4: Eşkenar dörtgen, paralelkenarın özel bir hâlidir.
Buna göre kavram haritasının hiyerarşik bir bütün oluşturması için yönü ters çevrilmesi gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5.
Okul spor turnuvasında takım flamaları dört farklı özel dörtgen biçimindedir. Geometri kulübü bu biçimlerin kenar, açı ve köşegen özelliklerini tabloya kaydetmiştir. Kulüp hiyerarşiyi şöyle kurar: Birinci biçimin özelliklerini sağlayan her dörtgen, ikinci biçimin özelliklerinin tümünü de sağlıyor fakat bunun tersi her zaman doğru olmuyorsa birinci biçim ikincinin özel hâlidir. Diğer biçimlerle böyle bir özel hâl ilişkisi kurulamayan biçim, hiyerarşinin dışında kalır.
Flama biçimi
Kenar özelliği
Açı özelliği
Köşegen özelliği
Mavi
Karşılıklı kenarlar // ve eşit uzunluktadır.
Bütün iç açılar 90° ölçüsündedir.
Köşegenler eşit uzunlukta olup birbirini ortalar.
Kırmızı
Bütün kenarlar eşit uzunluktadır; karşılıklı kenarlar // dir.
Karşılıklı iç açılar eşittir.
Köşegenler birbirine ⊥ olup birbirini ortalar.
Yeşil
Bütün kenarlar eşit uzunluktadır; karşılıklı kenarlar // dir.
Bütün iç açılar 90° ölçüsündedir.
Köşegenler eşit uzunlukta, birbirine ⊥ olup birbirini ortalar.
Sarı
Yalnızca bir çift kenar // dir; paralel olmayan kenarlar eşit uzunluktadır.
Aynı tabana komşu açıların ölçüleri eşittir.
Köşegenler eşit uzunluktadır.
Kulübün kuralına göre flama biçimleri arasında kurulan hiyerarşik ilişkilerden hangisi doğrudur?
Soru 6.
Zeynep, akıllı telefonundaki GeoKart uygulamasında özel dörtgenler arasındaki hiyerarşiyi kurmak için üç kart oluşturmuştur. Uygulama, Zeynep'in çizdiği dörtgenlerde algıladığı özellikleri şöyle listelemektedir:
Özellik
Kart M
Kart N
Kart P
Kenarlar
İki çift komşu kenarın uzunlukları eşit; hiçbir kenar çifti paralel değil
Tüm kenar uzunlukları eşit; karşılıklı kenarlar paralel
Karşılıklı kenarlar paralel ve eşit uzunlukta; tüm kenarlar eşit değil
Açılar
Karşılıklı açılardan yalnız bir çift eşit
Karşılıklı açılar eşit; hiçbir açı 90∘ değil
Karşılıklı açılar eşit; hiçbir açı 90∘ değil
Köşegenler
Dik kesişir; yalnız biri diğerini ortalar
Birbirini dik ortalar; uzunlukları farklı
Birbirini ortalar; dik kesişmez; uzunlukları farklı
Simetri
Yalnız bir köşegen simetri eksenidir
Her iki köşegen de simetri eksenidir
Simetri ekseni yoktur
Kartlardaki özellikler kullanılarak kurulabilecek hiyerarşik ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 7.
Bir lisenin "Hava Durumu ve İklim Verisi" proje ödevinde okul bahçesine üç düzgün çokgen platform tasarlanmıştır. Tasarıma ait ölçümler aşağıdaki tablodadır.
Platform
Kenar sayısı
Bir dış açının ölçüsü
Gözlem platformu
6
60°
Rüzgâr kulesi
8
45°
Yağış çanağı
12
30°
Gözlem platformunun çevresi 24 m'dir. Bu platform, kenar uzunluğu platformun kenar uzunluğuna eşit olan 6 eş eşkenar üçgene ayrılmış; her üçgen bölgeye ikişer aylık ortalama sıcaklık verisi yazılacaktır.
Bu ölçümlerden elde edilecek genellemeye göre aşağıdakilerden hangisi doğru bir önermedir?
Soru 8.
Bir belediye parkında Deniz, ABCD dörtgeni biçiminde bir çiçek tarhı tasarlamaktadır. Tarhın bütün kenar uzunlukları 10 m, köşegen uzunlukları ise ∣AC∣=16 m ve ∣BD∣=12 m'dir. Deniz, önce bütün kenarlar eşit olduğu için tarhı kare kabul ederek alanı 102=100 m² bulur. Çözümünü kontrol ettiğinde köşegenlerin eşit olmadığını ve karede köşegenlerin eşit olması gerektiğini görerek bu stratejinin çözüme ulaştırmadığını fark eder.
Buna göre Deniz, çözüme ulaştırmayan stratejiyi değiştirdiğinde tarhın alanını aşağıdaki yollardan hangisiyle doğru bulur?
Soru 9.
Okulun dokuma atölyesinde öğrenciler, Anadolu Selçuklu çini motiflerinden esinlenen bir desendeki üç çokgeni inceliyor ve bunları içbükey ile dışbükey olarak ayıracak ölçütü belirlemeye çalışıyor. Çokgen K: Tüm kenar uzunlukları eşittir; iç açılarından biri 210∘, diğerlerinin her biri 180∘'den küçüktür; köşegenlerinden birinin bazı noktaları çokgenin dış bölgesindedir. Çokgen L: Kenar uzunlukları birbirinden farklıdır; tüm iç açıları 180∘'den küçüktür; bütün köşegenleri çokgenin iç bölgesindedir. Çokgen M: Tüm kenar uzunlukları eşittir; tüm iç açıları 180∘'den küçüktür; bütün köşegenleri çokgenin iç bölgesindedir.
Bu verilere göre, ölçüte ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Soru 10.
Okulun müzik kulübü, yıl sonu konserinin sahnesine ses dalgası temalı dört pano hazırlamıştır. Panolar, kenarları yalnızca köşelerde kesişen çokgenlerdir. Kulüp etiketleme için şu ölçütü benimsemiştir: En az bir iç açısının ölçüsü 180°'den büyük olan çokgen içbükey, bütün iç açılarının ölçüsü 180°'den küçük olan çokgen dışbükey olarak adlandırılır. Ege ise “İç açılar toplamı 540°'den büyük olan her çokgen içbükeydir.” iddiasını ileri sürmüştür. İletkiyle elde edilen ölçüler tablodadır.
Pano
Çokgen
Ölçülen iç açılar
Do
Beşgen
100°, 110°, 90°, 120° ve biri ölçülmemiştir
Re
Altıgen
110°, 120°, 100°, 130°, 90° ve biri ölçülmemiştir
Mi
Beşgen
80°, 90°, 70°, 100°, 200°
Fa
Dörtgen
70°, 80°, 60° ve biri ölçülmemiştir
Buna göre panoların benimsenen ölçüte uygun etiketleri aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 11.
Geometri proje ödevinde öğrenciler, Farabi'nin dışbükey çokgenleri bir köşesinden çizdiği köşegenlerle üçgenlere ayırmasından ve Ebu Sehl Kuhi'nin düzgün çokgen çizimlerinden yararlanmıştır. Türk-İslam mimarisindeki bir pencere süslemesinde yer alan dört dışbükey panoyu bu yolla incelemişlerdir. Ayşe, ölçümden önce şu varsayımları yazmıştır:
- V1: Her panoda, bir köşeden çizilen köşegenlerle oluşan üçgen sayısı, bu köşeden çizilen köşegen sayısının 1 fazlasıdır.
- V2: Kenar sayısı daha büyük olan panonun dış açılarının ölçüleri toplamı, kenar sayısı daha küçük olan panonun dış açılarının ölçüleri toplamından büyüktür.
- V3: P3 panosunun iç açılarından her biri, P1 panosunun iç açılarından her birinden büyüktür.
İnceleme sonunda oluşturulan tablo:
Pano
Çokgen
Kenar sayısı (n)
Bir köşeden köşegen sayısı
Oluşan üçgen sayısı
İç açıların ölçüleri
Dış açıların ölçüleri toplamı
P1
Düzgün beşgen
5
2
3
Her biri 108∘
360∘
P2
Düzgün altıgen
6
3
4
Her biri 120∘
360∘
P3
Düzgün olmayan dışbükey altıgen
6
3
4
120∘, 140∘, 100∘, 130∘, 110∘, 120∘
360∘
P4
Düzgün sekizgen
8
5
6
Her biri 135∘
360∘
Ayşe, tablodaki verilerden elde ettiği genellemeleri V1, V2 ve V3 varsayımlarıyla karşılaştırmıştır. Bu karşılaştırmaya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 12.
11. sınıf öğrencileri, okul gezisinde bir bilim merkezinin bahçesindeki etkinlik platformunu ölçmektedir. Platform, tüm kenar uzunlukları 6 m olan düzgün altıgen ABCDEF biçimindedir. Platformun alanını bulmak için şu stratejiler önerilmiştir:
I. Altıgenin merkezi köşelere birleştirilir. Oluşan altı üçgen eşkenardır. Birinin alanı 43⋅62=93 m2 olduğundan platformun alanı 543 m2 dir.
II. ∣AB∣=∣BC∣=6 m ve m(∠ABC)=120∘ olduğundan △ABC nin alanı 21⋅6⋅6⋅sin120∘=93 m2 dir. Platform; △ABC, △BCD, △CDE, △DEF, △EFA ve △FAB üçgenlerinin örtüşmesiz birleşimidir. Bu nedenle alan 543 m2 dir.
III. Çevre 36 m dir. Düzgün altıgende merkezin bir köşeye uzaklığı kenar uzunluğuna eşit olduğundan alan 21⋅36⋅6=108 m2 dir.
Bu stratejiler, gerekçeleri ve bulunan alanlar bakımından incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?