Maarif · 3. Tema: Nicelikler ve Değişimler (1) · Yaprak test 2
0/12 işaretli
Soru 1.
Bir okulun sağlıklı beslenme kulübünde görevli diyetisyen, öğrencilerin gün içindeki meyve tüketme isteğini incelemek için f(x)=sinx trigonometrik referans fonksiyonunun grafiğini kullanıyor. Diyetisyen, bu grafikteki her noktanın ordinatını 2 ile çarpıyor; ardından elde ettiği grafiği 5 birim yukarı ötelıyor.
Buna göre diyetisyenin elde ettiği fonksiyonun cebirsel gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 2.
Okulun müzik kulübü, hoparlör zarının titreşimini iki ses için modelliyor. İki modelin grafiği de yalnızca 0≤t≤2π aralığını gösteren aynı ekranda çiziliyor.
- Kalın ses: f(t)=sint
- İnce ses: g(t)=sin(60t)
Bir öğrenci periyotları doğrulamak için iki yöntem uyguluyor. Grafik yöntemi, bu ekranda görünen bir tam dalganın süresini ölçmektir. Cebirsel yöntem, h(t)=k⋅sin(mt) biçimindeki fonksiyonlarda periyodun ∣m∣2π olduğu genellemesini uygulamaktır.
Kalın ses modeli f ve ince ses modeli g için bu doğrulama yöntemlerinin kullanışlılığına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
Soru 3.
Okul kütüphanesinde proje ödevini hazırlayan Ece, matematik yazılımında f(x)=cosx referans fonksiyonu ile bu fonksiyondan türetilen g fonksiyonunun grafiklerini aşağıdaki gibi çizmiştir. Ece; iki grafiğin periyodunun eşit olduğunu, g grafiğinin en büyük değerinin 3, en küçük değerinin −3 olduğunu ve y eksenini (0,3) noktasında kestiğini görmüştür.
Buna göre g fonksiyonunun cebirsel temsili aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 4.
Kodlama ve robotik kulübündeki öğrenciler, bir robot kolunun masa düzleminden yüksekliğini modelliyor. Kolun t saniye sonraki yüksekliği santimetre cinsinden h(t)=25+10sin(πt) fonksiyonu ile veriliyor. Öğrenciler bu cebirsel temsilin 0≤t≤4 aralığındaki grafiğini çiziyor. Grafikte yatay eksen zamanı saniye, düşey eksen yüksekliği santimetre olarak gösteriyor ve h eğrisi ile y=25 doğrusunun kesişim noktalarını işaretliyor.
Grafikte işaretlenen kesişim noktaları için bu noktaların problem bağlamındaki anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5.
Bir öğrenci, okul bahçesindeki dik bir direğin gölge boyunun gün içindeki değişimini inceliyor. Saat 06.00'dan itibaren geçen süre t saat olmak üzere gölge boyu, metre cinsinden ve gerçek sayılarda tanımlı g(t)=k⋅cos(mt)+s fonksiyonu ile modelleniyor. Burada k ve m sıfırdan farklı gerçek sayılar, m>0 ve s bir gerçek sayıdır. Ölçümlere göre g(0)=8 oluyor ve gölge boyu bu andan hemen sonra azalıyor. Gölge boyu ilk kez t=6 saatinde en küçük değerine ulaşıyor ve bu değer 2 metre oluyor.
Öğrenci, kosinüs referans fonksiyonunun nitel özelliklerini kullanarak g fonksiyonuna ilişkin bazı varsayımlar ileri sürüyor.
Buna göre bu varsayımlardan hangisi doğrudur?
Soru 6.
Şehir parkındaki bir dönme dolabın bir koltuğunun yerden yüksekliği, harekete başladıktan sonra geçen süre t dakika olmak üzere h(t)=15+10sin(6πt) metre ile modellenmektedir. Dolap ilk 12 dakikada tam bir tur atmaktadır. Bir öğrenci, bu tur içinde koltuk yüksekliğinin 20 m olduğu anları belirlemek için h fonksiyonunun grafiğini ve y=20 doğrusunu çizmiştir.
Bu tur içinde yüksekliğin 20 m olduğu anları bulmak için cebirsel ve grafik temsillere dayalı olarak kurulması gereken strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 7.
Bir yapı denetim ekibi, bir binanın cephesindeki dalgalı korkuluğu ölçmektedir. Korkuluk boyunca başlangıç noktasından ölçülen yönlü açı x radyan iken korkuluğun santimetre cinsinden yüksekliği h(x)=90+15sin(2x−6π) olarak modellenmektedir. Yönetmelik, yüksekliğin 97,5 cm olduğu noktalara ek destek konulmasını istemektedir. Ölçüm, 0<x<2π aralığına karşılık gelen parça üzerinde yapılacaktır.
Buna göre bu parçada ek destek konulacak noktaların sayısı kaçtır?
Soru 8.
Bir lisenin afet bilinci atölyesinde deprem dalgasının yatay bileşeni, sismik sarkaç modeliyle incelenmektedir. Sarkacın denge konumuna göre yer değiştirmesi, t simülasyonun başlangıcından itibaren geçen süre (saniye) olmak üzere s(t)=6sin(4πt) cm olarak modellenmiştir. Aynı düzeneğin erken uyarı referans sinyali r(t)=6cos(2πt) cm fonksiyonuyla verilmektedir. Düzenek, sarkaç yer değiştirmesi referans sinyale eşit olduğunda, yani s(t)=r(t) sağlandığında uyarı üretmektedir.
s fonksiyonunun periyodu Ts, r fonksiyonunun periyodu Tr olmak üzere s(t)=r(t) denklemini oluşturan bu fonksiyonların periyotları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 9.
Bir okul laboratuvarında basit sarkaç düzeneği kurulmuştur. Sarkacın askı noktası yerden 90 cm yüksekliğindedir ve ipin boyu 35 cm'dir. İpin aşağı yönlü düşey doğrultu ile yaptığı yönlü açı x radyan iken topun yerden yüksekliği, askı yüksekliğinden ipin düşey bileşeni çıkarılarak santimetre cinsinden elde edilir. Düzenek dengedeyken, yani x = 0 iken, topun yerden yüksekliği 55 cm ölçülmüştür. Matematik dersinde bu yükseklik, x değişkeni bütün gerçel sayıları alacak biçimde h fonksiyonu olarak incelenmektedir.
Bir öğrenci h fonksiyonu için «periyodu 2π dir ve görüntü kümesi [55,125] tir» önermesini kurmuş, bu önermeyi cebirsel olarak ispatlamaya çalışmıştır. Bu önermeyi doğru biçimde ispatlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 10.
Bir lise fizik projesinde öğrenciler, Newton'un ikinci yasasını ve vektörleri kullanarak sabit ivmeli hareket ile yönü değişen kuvvetin etkisini karşılaştırmaktadır. Sabit ivmeli harekette ivme vektörünün bileşenleri değişmez. Buna karşılık büyüklüğü sabit kalan ve pozitif yönlü x radyan açıya göre yönü değişen bir kuvvetin etkisindeki cisimde, ivme vektörünün birbirine dik iki bileşeni A(x) ve B(x) ölçülmüştür. Bu bileşenlerin oranı C(x)=B(x)A(x) olarak tanımlanmış; B(x)=0 iken C(x) tanımsız kabul edilmiştir. Ölçülen bazı değerler aşağıdaki tablodadır.
x (radyan)
A(x)
B(x)
C(x)
0
0
1
0
6π
21
23
33
4π
22
22
1
3π
23
21
3
2π
1
0
tanımsız
π
0
−1
0
23π
−1
0
tanımsız
2π
0
1
0
Tablodaki A, B ve C fonksiyonlarının her biri; sinüs, kosinüs, tanjant veya kotanjant referans fonksiyonlarından biriyle temsil edilmektedir.
Buna göre bu fonksiyonların nitel özellikleri ile matematiksel temsilleri arasındaki ilişkilere dair aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Soru 11.
11. sınıf öğrencileri, basit sarkaç konulu sınıf araştırma ödevinde laboratuvar verilerini tek bir zaman ölçeğine taşımıştır. Genlik 1 birime ve temel periyot 2π birime ölçeklendiğinde sarkacın denge konumuna göre yatay konumu f(x)=sin(x−6π), aynı düzeneğe bağlı referans ibrenin düşey konumu g(x)=cosx ile modellenmiştir. Gözlem penceresi, ibrenin bir tam turuna karşılık gelen 0<x<2π aralığıdır; x=0 ile x=2π aynı fiziksel an olduğu için bu uçlar pencereye alınmamıştır. Grup, matematik yazılımından seçtiği bazı değerleri aşağıdaki tabloya yazmıştır.
x
f(x)
g(x)
6π
0
23
2π
23
0
π
21
−1
23π
−23
0
Bu tabloda f(x)=g(x) eşitliği hiçbir satırda sağlanmamaktadır. Grup, her iki fonksiyonun temel periyodunun da 2π olduğunu not etmiştir.
Buna göre grubun, gözlem penceresinde f(x)=g(x) eşitliğinin kaç kez sağlandığını bulmak için izlemesi gereken strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 12.
Bir metro istasyonunda peron ayırıcı kapının ray hizasından sapması, bir duruş çevrimine karşılık gelen normalize zaman x için santimetre cinsinden s(x)=6sin(2x−3π) ile modelleniyor. Katsayı 2, kapının bir sinyal çevriminde iki tam salınım yaptığını; 3π ise kapı kontrolünün referansa göre ölçülen faz gecikmesini gösteriyor. Kapı kilidi, sapmanın tam 6 cm olduğu anlarda ve yalnızca 0<x<2π açık aralığında devreye giriyor; x=0 ile x=2π anları bu aralığa alınmıyor.
Kilit anlarının sayısı önce s(x)=6 denkleminin genel çözümüyle bulunacaktır. Aynı sayı, s grafiği referans sinüs fonksiyonundan türetilerek periyot ve her periyottaki tepe sayısı üzerinden y=6 doğrusuna değme noktaları yorumlanıp doğrulanacaktır.
Bu iki yöntemin birlikte doğruladığı an sayısı kaçtır?