3. Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler · 2. Bölüm: Ülkeler Arası Etkileşim › Çatışma bölgeleri ve uluslararası birliktelikler
0/14 işaretli
Soru 1.
Günümüzde ülkeler arasında yaşanan çatışmaların gerekçeleri arasında sınır anlaşmazlıkları, enerji nakil hatlarının kontrolü, yer altı kaynakları, sınıraşan suların paylaşımı, din ve mezhep farklılıkları ile etnik yapı sayılmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu çatışmaların bir gerekçesi değil, çözümünde başvurulan bir yoldur?
Soru 2.
Haritada bazı güncel çatışma alanlarının yakınındaki merkezler numaralandırılmıştır. II numaralı işaret, aşağıdaki çatışma alanlarından hangisine karşılık gelir?
Soru 3.
Sınıraşan sulara ilişkin hukuksal görüşlerden biri şöyle tanımlanmaktadır: 'Her kıyıdaş devlet, kendi toprakları içinde akan sınıraşan suyu kullanma hakkına sahiptir; ancak bu kullanım makul ölçülerde olmalı ve aşağı kıyıdaş devletlere önemli zararlar vermemelidir.' Bu tanım aşağıdaki görüşlerden hangisine aittir?
Soru 4.
Aşağıdaki çatışma bölgesi–temel neden eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Soru 5.
Akış şemasında ülkeler arasında mekânsal unsurlardan doğan sorunların ele alınış sırası gösterilmiştir. Buna göre diplomasinin çözüm üretemediği durumda ortaya çıkabilecek gelişme hangisidir?
Soru 6.
Türkiye sınırları içinde doğup Suriye ve Irak’tan geçen Fırat ve Dicle nehirleri, aşağıdaki yerlerden hangisine dökülür?
Soru 7.
Fırat’ın Türkiye’den çıkıp Suriye ve Irak’a ulaşması, sınıraşan su kavramının aşağıdaki karşılıklarından hangisiyle açıklanır?
Soru 8.
Haritada üç çatışma alanı numaralandırılmıştır. Buna göre Basra Körfezi çıkışındaki tankerlerin Kızıldeniz’e ve Süveyş’e yönelmeden önce geçtiği Babülmendep Boğazı çevresindeki hâkimiyet mücadelesi hangi alandadır?
Soru 9.
Fırat ve Dicle havzasında sınıraşan suların paylaşımı, baraj ve sulama projelerinin tek taraflı yürütülmesi, tarım arazilerinin su hakkı ve sınır güvenliği kaygıları ülkeler arasında sorun doğurabilmektedir. Hangisi bu sorunları doğuran bir neden olmayıp çözüm aracıdır?
Soru 10.
ABD’nin batısındaki Colorado Nehri havzasında dile getirilen bir ilkeye göre suyu daha önce ve sürekli kullanan devlet, aynı sudan sonradan yararlanmak isteyen devletlere karşı üstünlük taşır. Bu ilke aşağıdaki görüşlerden hangisidir?
Soru 11.
İsrail, Ürdün ve Filistin arasındaki su kullanımı tartışmalarında adı geçen Şeria Nehri, aşağıdaki göllerden hangisine dökülür?
Soru 12.
Kafkasya’da komşu ülkeler arasındaki sınır anlaşmazlığının yönetim sırası akış şemasında gösterilmiştir. Şemada soru işaretiyle bırakılan adım hangi gelişmeyi ifade eder?
Soru 13.
Mekong’un Çin’den çıkarak Güneydoğu Asya ülkelerinden geçmesi, aşağıdaki açıklamalardan hangisinin sınıraşan suya karşılık geldiğini gösterir?
Soru 14.
Hazar havzasında üretilen petrolün Gürcistan koridoruyla Akdeniz’deki Yumurtalık terminaline ulaştırılması, haritada hangi numaralı alandaki hâkimiyet mücadelesini öne çıkarır?