İçeriğe atla

12. sınıf matematik · Maarif uyumlu · 12 soru

Maarif · 4. Tema: Değişimin Matematiği (1) · Yaprak test 1

0/12 işaretli

Soru 1.

Elif, akıllı telefonundaki pil izleme uygulamasında şarj olurken pil sıcaklığının zamana bağlı grafiğini inceliyor. Grafikte yatay eksen süreyi dakika, düşey eksen pil sıcaklığını °C cinsinden gösteriyor. Uygulama 4. dakikada sıcaklık kaydı alamamış; bu durum grafikte boş noktalarla gösterilmiştir. Grafikten okunan bilgilere göre 4. dakika civarındaki yaklaşmayı doğru anlatan sözel ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyon grafiği

Soru 2.

Okul bahçesinde kenar uzunluğu xx metre olan kare biçimli bir çiçek tarhı düzenlenecektir. Tarhın alanı x2x^{2} metrekaredir; kenar uzunluğu 4 m olduğunda alan 16 m² olur. Proje grubu, kenar uzunluğu 4 m'den farklı bir değere değiştirildiğinde alandaki değişimin kenar uzunluğundaki değişime oranını f(x)=x2−16x−4f(x)=\dfrac{x^{2}-16}{x-4} fonksiyonu ile incelemektedir. Bu fonksiyon x=4x=4 için 00\dfrac{0}{0} belirsizliği oluşturmaktadır. Projede bu belirsizlik, fonksiyonun cebirsel ifadesi dönüştürülerek giderilmek istenmektedir. Bu fonksiyondaki 00\dfrac{0}{0} belirsizliğini ortadan kaldıran dönüştürülmüş cebirsel ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 3.

12. sınıfta yürütülen araştırma ödevinde bir grup, polinom fonksiyonlar olan ff ve gg için f(x)g(x)\dfrac{f(x)}{g(x)} ifadesinin x=2x = 2 noktasındaki limit durumunu tabloyla inceliyor. Grubun kaydettiği yakın değerler şöyledir:

xxf(x)f(x)g(x)g(x)
1,91{,}9−0,2-0{,}2−0,1-0{,}1
1,991{,}99−0,02-0{,}02−0,01-0{,}01
2,012{,}010,020{,}020,010{,}01
2,12{,}10,20{,}20,10{,}1
Bu tabloya göre lim⁡x→2f(x)g(x)\lim_{x \to 2}\dfrac{f(x)}{g(x)} limitinin durumu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soru 4.

Deniz, matematik dersinde Salih Zeki'nin Âsâr-ı Bâkıye ve Kâmûs-ı Riyâziyyât adlı eserlerindeki limit ve süreklilik çalışmalarına dayanan bir proje ödevi hazırlamaktadır. Öğretmen, bu çalışmalardan yola çıkarak yapılacak sınıf tartışması için tüm gerçel sayılarda tanımlı bir ff fonksiyonu vermiştir. Bu fonksiyonda x≠2x \neq 2 için f(x)=x+3f(x) = x + 3 ve f(2)=7f(2) = 7'dir. Buna göre ff fonksiyonunun x=2x = 2 noktasındaki değeri ile bu noktadaki limiti aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Soru 5.

Okuldaki el sanatları atölyesinde geleneksel çini motifi tasarlayan Deniz, motifin kenar eğrisini ff fonksiyonunun grafiğiyle modelliyor. Çizilen motif eğrisinin grafiği aşağıda verilmiştir. Buna göre motif eğrisinin x=2x = 2 civarındaki ve artı sonsuzdaki davranışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Fonksiyon grafiği

Soru 6.

Ayşe, okulunda hazırladığı matematik proje ödevinde düz bir yolda ilerleyen model arabanın hareketini inceliyor. Arabanın harekete başladıktan t saniye sonraki konumu, metre cinsinden f(t)=t2f(t)=t^{2} fonksiyonu ile modelleniyor. Ayşe, kuracağı genellemeyi sınamak için t≠0t \neq 0 olmak üzere g(t)=1tg(t)=\dfrac{1}{t} fonksiyonunu tanımlıyor ve çarpımı h(t)=f(t)⋅g(t)=th(t)=f(t)\cdot g(t)=t olarak elde ediyor. t=0t=0 civarında oluşturduğu tablo şöyledir:

ttf(t)f(t)g(t)g(t)h(t)h(t)
−0,1-0{,}10,010{,}01−10-10−0,1-0{,}1
−0,01-0{,}010,00010{,}0001−100-100−0,01-0{,}01
0,010{,}010,00010{,}00011001000,010{,}01
0,10{,}10,010{,}0110100,10{,}1
Ayşe, proje sonunda şu genellemeyi yazıyor: «İki fonksiyonun çarpımının bir noktadaki limiti, bu fonksiyonların limitlerinin çarpımına eşittir. Genellemenin kullanılabilmesi için her iki limitin de birer gerçek sayı olarak var olması gerekir.» Ayşe, bu genellemeyi t=0t=0 noktası için ele alıyor. Buna göre genellemenin varsayımlarının bu noktada sağlanıp sağlanmadığına ilişkin doğru sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 7.

Defne, müzik dersi proje ödevi için bir orgun ses kaydını incelemektedir. Orgda bir tuşa basıldıktan sonra ses genliğinin (göreli birim) zamana göre değişimini iki parçalı bir matematiksel modelle ifade etmiştir. Kayıtta tt saniye cinsinden zamanı gösterir. t=2t=2 anında ses şiddetini değiştiren bir pedal kullanıldığı için model bu andan önce ve sonra farklıdır: t<2t<2 için f(t)=t2−4t−2f(t)=\dfrac{t^{2}-4}{t-2} ve t>2t>2 için f(t)=t+4f(t)=t+4 biçimindedir. Defne, modelin t=2t=2 anına yakın aldığı değerleri hesaplayarak aşağıdaki tabloyu oluşturmuştur.

tt1,91{,}91,991{,}991,9991{,}9992,0012{,}0012,012{,}012,12{,}1
f(t)f(t)3,93{,}93,993{,}993,9993{,}9996,0016{,}0016,016{,}016,16{,}1
Tablodaki değerlere göre tt değişkeni 22'ye yaklaşırken ff fonksiyonunun aldığı değerlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Soru 8.

Bir kentte metro istasyonuna bitişik aktarma otoparkının ücret tarifesi, park süresi tt saat olmak üzere ff fonksiyonu ile modellenmektedir. 0<t≤40<t\leq 4 için tarifenin grafiği şöyle çizilmiştir: 0<t<20<t<2 iken ücret 4040 TL, tam t=2t=2 iken 5555 TL, 2<t≤32<t\leq 3 iken 4040 TL ve 3<t≤43<t\leq 4 iken 7070 TL'dir. Boş noktalar o değerin fonksiyona ait olmadığını, dolu noktalar ise fonksiyonun aldığı değeri gösterir. Buna göre ff fonksiyonunun bir noktadaki sürekliliğini, o noktadaki limitin fonksiyon değerine eşit olmasıyla doğru açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyon grafiği

Soru 9.

Kodlama ve robotik kulübü, çizgi izleyen robotun sensör farkı xx birim iken ürettiği direksiyon düzeltmesini ff fonksiyonu ile inceliyor. Grafik x<4x < 4 için çizilmiştir. x=−2x = -2 girdisinde kod çıktı vermez. İçi boş daireler, bulundukları noktaların grafiğe ait olmadığını; kesikli doğru ise sensörün doyduğu x=1x = 1 doğrusunu gösterir. x≥4x \geq 4 için robot kararlı seyir koduna geçer ve bu kodun bazı çıktıları tablodadır.

xx445566881212
f(x)f(x)553,13{,}12,42{,}42,062{,}062,012{,}01
Grafik ve tabloya göre fonksiyonun limit davranışını sözel olarak doğru ifade eden seçenek hangisidir?

Fonksiyon grafiği

Soru 10.

Bir kasabanın bugünden itibaren xx yıl sonraki nüfusunu, uygun koşullarda f(x)=5000−1000⋅e−0,1xf(x)=5000-1000\cdot e^{-0{,}1x}, x≥0x\ge 0 fonksiyonu modellemektedir. Nüfus uzun vadede 50005000'e yaklaşır; bu durum grafikte de görülmektedir. Proje grubu, uzun erimli düzey ile model nüfusu arasındaki farkı u(x)=5000−f(x)u(x)=5000-f(x), modeldeki üstel azalmayı dengeleyen çarpanı ise v(x)=e0,1xv(x)=e^{0{,}1x} olarak tanımlamış ve bazı değerleri tabloda göstermiştir.

xx (yıl)u(x)u(x)v(x)v(x)u(x)⋅v(x)u(x)\cdot v(x)
00100010001110001000
10101000e−11000e^{-1}e1e^{1}10001000
20201000e−21000e^{-2}e2e^{2}10001000
30301000e−31000e^{-3}e3e^{3}10001000
Proje grubu; ff, uu ve vv ile bu fonksiyonlar üzerinde yapılan işlemlerin x→∞x\to\infty için limitlerine yönelik varsayımlar ileri sürmüştür. Bu varsayımlardan hangisi doğrudur?

Fonksiyon grafiği

Soru 11.

Bir lise iklim kulübü, proje ödevinde bir günün ortalama sıcaklığının iklim normalinden farkını xx (°C) ile gösteriyor. Kulüp, yağış anomali katsayısını f(x)=x3−2x2−5x+6x−af(x)=\dfrac{x^{3}-2x^{2}-5x+6}{x-a} modeliyle inceliyor. İncelenen güne ait veriler tablodadır.

ÖlçümDeğer (°C)
İklim normali24
Günün ortalama sıcaklığı27
Sıcaklık sapması aa, günün ortalama sıcaklığından iklim normalinin çıkarılmasıyla bulunuyor. Kulüp, x=ax=a noktasında modelin 0/00/0 belirsizliği verdiğini fark ediyor. Çarpanlara ayırarak elde edilen fonksiyonun grafiği ile ff fonksiyonunun grafiği karşılaştırıldığında, x=ax=a noktasındaki limit nasıl ifade edilir?

Soru 12.

Bir tarım kooperatifinin domates serasında her fideye damla sulama ile verilen sıvı gübre miktarı, sulamanın başlangıcından sonraki xx. saatte (0≤x≤60 \leq x \leq 6) gram cinsinden ff fonksiyonu ile modellenmektedir. x=3x = 3 anında vardiya değiştiği için pompa, aa ve bb gerçel sayılar olmak üzere yeni katsayılarla ayarlanmaktadır. Üretim modeli f(x)={x2−x−6x−3,0≤x<32a−b,x=3ax+b,3<x≤6\displaystyle f(x)=\begin{cases} \dfrac{x^{2}-x-6}{x-3}, & 0 \leq x < 3 \\ 2a-b, & x = 3 \\ ax+b, & 3 < x \leq 6 \end{cases} biçimindedir. Böylece ff fonksiyonu x=3x = 3 noktasında da tanımlıdır. Buna göre ff fonksiyonunun x=3x = 3 noktasındaki sürekliliğinin cebirsel ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?