Maarif · 5. Tema: Hazır Veriler Üzerinde Çalışma · Yaprak test 1
0/12 işaretli
Soru 1.
Matematik kulübünde öğrenciler, okulun hazır verisini kullanarak “Düzenli katılan öğrencilerin deneme sınavında 70 ve üzeri alma oranı, düzenli katılmayanlara göre daha yüksek midir?” araştırma sorusunu tartışmaktadır. Bu soruyu yanıtlamak için analiz aracı olarak koşullu göreli sıklığı kullanmaya karar vermişlerdir. İnceledikleri hazır veri aşağıdadır.
Katılım
70 ve üzeri
70'in altında
Toplam
Düzenli katılan
12
4
16
Düzenli katılmayan
8
8
16
Belirlenen analiz aracına göre düzenli katılan öğrencilerde 70 ve üzeri alma koşullu göreli sıklığı kaçtır?
Soru 2.
Bir öğrenci, bir ilçede buğday üretiminde sulu tarım ile kuru tarımı karşılaştırmak üzere TÜİK hazır verileriyle bir istatistiksel araştırma yürütmüştür. Analiz sonucunda üretim biçimlerine ait ortalama verimleri şu tabloda özetlemiştir.
Üretim biçimi
Ortalama verim (kg/dekar)
Sulu tarım
420
Kuru tarım
260
Bu araştırma çıktısına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 3.
Ece, 12. sınıf proje ödevi için şu araştırma sorusunu belirlemiştir: Türkiye'de 15-24 yaş grubunun sosyal medya uygulamalarında bir günde geçirdiği ortalama süre, 2020-2024 yılları arasında nasıl değişmiştir? Ece, bu soruyu hazır veriyle yanıtlamak üzere veri elde etme planı yapacaktır.
Bu araştırma sorusuna cevap verebilecek hazır veriyi elde etmeye yönelik en uygun plan aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 4.
Kerem, ilçe pazarında aynı elmanın kilogram fiyatı ile bir günde satılan miktar arasındaki ilişkiyi incelemek için belediyenin yayımladığı hazır veriyi kullanmıştır. Araştırma sorusu şudur: "Elmanın kilogram fiyatı yükseldikçe bir günde satılan miktar azalmakta mıdır?" Kerem'in analiz çıktısı aşağıdaki tablodadır.
Kilogram fiyatı (TL)
Satılan miktar (kg)
20
40
25
32
30
24
35
16
Bu analiz çıktısına göre Kerem'in araştırma sorusuna verebileceği en uygun sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5.
Bir öğrenci, toplumsal bir durumu incelemek için şu araştırma sorusunu cevaplamak istemektedir: “K, L ve M illerinde nüfus yoğunluğu (kişi/km²) ile 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payı (%) arasında bir ilişki var mıdır?” Öğrenci, TÜİK genel ağından indirdiği hazır verinin aşağıdaki kesitinde bu iller için yalnızca toplam nüfusu, 65 yaş ve üzeri nüfusu ve yüzölçümünü bulmuştur. Araştırma sorusundaki iki değişken kesitte hazır değildir.
İl
Toplam nüfus (kişi)
65 yaş ve üzeri nüfus (kişi)
Yüzölçümü (km2)
K
500000
100000
2500
L
1000000
200000
4000
M
360000
90000
6000
Araştırma sorusundaki değişkenler ve birimler esas alındığında, bu hazır verinin analize hazır hâli K, L ve M için (nüfus yoğunluğu; 65+ payı) biçiminde aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 6.
Elif, afet bilinci projesi için AFAD'ın hazır veri setiyle bir istatistiksel araştırma yapacaktır. Veri setindeki değişkenler aşağıdaki tablodadır.
Değişken
Türü
Son 10 yılda büyüklüğü 4,0 ve üzeri deprem sayısı
Nicel
Ortalama bina yaşı (yıl)
Nicel
Birinci derece deprem bölgesinde olma durumu
Kategorik (evet/hayır)
Elif'in araştırma sorusu şudur: "İllerin son 10 yıldaki 4,0 ve üzeri deprem sayıları ile ortalama bina yaşları arasında bir ilişki var mıdır?"
Elif'in bu araştırma sorusuna cevap bulmak için seçmesi gereken görselleştirme aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 7.
Bir lisenin basketbol takımı, bölgesel turnuvadaki maç sonuçlarını hazır veri olarak incelemektedir. Araştırma sorusu, takımın iç sahadaki galibiyet oranının deplasmandaki galibiyet oranından yüksek olup olmadığıdır. Takım bu soruyu yanıtlamak için koşullu göreli sıklığı kullanmaya karar vermiş ve maç verilerini aşağıdaki tabloya aktarmıştır.
Maçın yeri
Galibiyet
Mağlubiyet
Toplam
İç saha
9
3
12
Deplasman
4
6
10
Toplam
13
9
22
Koşullu göreli sıklık kullanılarak yapılan analize göre bu araştırma sorusuna ulaşılan doğru sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 8.
Okul fotoğraf kulübü, üyelerinin çektiği dijital fotoğraflara ait hazır bir veri setini arşivlemiştir. Her fotoğraf bir satırdır. Veri setinde yalnızca aşağıdaki değişkenler vardır; kulüp yeni bir ölçüm yapmayacaktır.
Değişken
Türü
Dosya boyutu (MB)
Nicel
Çözünürlük (megapiksel)
Nicel
Çekim konusu (manzara, portre)
Kategorik
Bu hazır veri setine dayalı araştırmada aşağıdakilerden hangisi, değişkenler arasındaki ilişkililiğe odaklanan uygun bir istatistiksel araştırma sorusudur?
Soru 9.
Kodlama ve robotik kulübü, “Türkiye’deki lise öğrencilerinde haftalık kodlama süresi arttıkça ulusal robotik yarışma puanı da artar mı?” sorusunu yanıtlamak için bir istatistiksel araştırma tasarlar. Kulüp, ulusal robotik yarışması organizasyonunun genel ağında yayımlanan hazır veri setini kullanır. Veri setinde 2024 ulusal finaline kalan 48 takım vardır. Her satırda takımın haftalık toplam kodlama süresi (saat) ve takımın final puanı yer alır; öğrenci düzeyinde ölçüm yoktur. Finalist takımların tamamında kodlama süresi 6 saatin üzerindedir. Kulüp, bu iki nicel değişken arasındaki doğrusal korelasyon katsayısını r=0,62 bulur ve “Türkiye’deki tüm lise öğrencileri için kodlama süresi arttıkça yarışma puanı artar; dolayısıyla kodlama süresini artırmak puanı yükseltir.” sonucuna ulaşır.
Bu veri ve analiz ışığında, kulübün ulaştığı sonuca yönelik aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
Soru 10.
Bilim fuarı için bir öğrenci grubu, Okul Bahçesinde Hava projesini hazırlamaktadır. Grup, Meteoroloji Genel Müdürlüğünden aldığı hazır veri setini kullanacaktır. Veri seti, bir büyükşehirdeki 10 lisenin bahçesinde 2024 yılı eylül, ekim ve kasım aylarında her gün yapılan ölçümleri içerir; yalnızca bu 10 liseyi ve bu dönemi temsil eder.
Değişken
Türü
Okul
Kategorik
Gün türü (hafta içi / hafta sonu)
Kategorik
Günlük ortalama sıcaklık (°C)
Nicel
Günlük ortalama rüzgâr hızı (m/s)
Nicel
Grubun amacı, veri setinin temsil ettiği okullar ve dönem için günlük ortalama sıcaklık ile günlük ortalama rüzgâr hızı arasındaki ilişkililiği incelemektir. Araştırma sorusunun veri setindeki değişkenlerden en fazla ikisini içermesi ve bu hazır veriyle cevaplanabilmesi gerektiğine sınıfça karar verilmiştir.
Buna göre, grubun amacına uygun istatistiksel araştırma sorusu aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 11.
Bir 12. sınıf grubu, sınıf araştırma ödevinde şu soruyu yanıtlamak istemektedir: “2023 yılında Türkiye’deki 81 ilin nüfus yoğunluğu (kişi/km²) ile aynı ildeki 100 000 kişiye düşen trafik kazası sayısı arasında bir ilişki var mıdır?” Grup, bulgularını 81 ilin tamamına genellemeyi amaçlamakta ve yalnızca resmî kurumların yayımladığı hazır veriyi kullanacaktır.
Bu araştırma sorusuna cevap verecek verileri elde etmek için aşağıdaki planlardan hangisi uygundur?
Soru 12.
Bir lisenin beslenme kulübü, sağlık ve beslenme ile ilgili aşağıdaki durumların istatistiksel araştırma konusu olup olmayacağını tartışmaktadır.
I. İldeki liselerin kantinlerinde satılan bir meyve suyunun etiketinde 200 mL için 90 kcal yazmaktadır. Bu içecekten 300 mL tüketen bir öğrencinin aldığı enerji miktarının belirlenmesi
II. Bir ildeki lise öğrencilerinde bir günde tüketilen meyve-sebze porsiyon sayısı (adet) ile günlük eklenmiş şeker miktarı (gram) arasında bir ilişki olup olmadığının incelenmesi
III. İldeki bir lisede görevli beslenme danışmanının, bir öğrencinin eksiksiz tutulan üç günlük besin günlüğünden yalnızca o öğrencinin günlük ortalama protein alımını hesaplaması
IV. Aynı ilde her gün kahvaltı eden ve etmeyen lise öğrencilerinin beden kitle indeksi dağılımlarının karşılaştırılması
Bu durumlardan istatistiksel bir araştırma tasarlamayı gerektirenler hangileridir?