İçeriğe atla

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 12 soru

5. Dil Bilgisi ve Anlam · Dil Bilgisi ve Anlam › Sözcükte Anlam: Gerçek, Yan, Mecaz ve Terim Anlam

0/12 işaretli

Soru 1.

Kent müzesinin bahar sergisi, evlerden toplanan sıradan nesneleri ---- bir düzenle bir araya getiriyor. Küratör, her parçanın yanında kısa bir not bırakarak ziyaretçide geçmişe dönük bir ---- uyandırmayı amaçlıyor; vitrinler, günlük hayatın sessiz tanıkları gibi sıralanmış. Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?​

Soru 2.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “göz” sözcüğü yan anlamda kullanılmıştır?​

Soru 3.

Köy yolunda yürürken derenin ag˘zında‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{ağzında}}} birikmiş taşları gördük. Su, dar kanaldan‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{kanaldan}}} şırıltıyla akıyor; içindeki yaprakları sürükleyip götürüyordu. Kıyıdaki söğütler rüzgârda bas¸larını‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{başlarını}}} eğmiş, sanki selamı alıyordu. Öğleden sonra gökyüzü birden ac¸ıldı‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{açıldı}}}, bulutlar dağıldı. Bu kısa yürüyüş, içimizdeki sıkıs¸ıklıg˘ı‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{sıkışıklığı}}} da alıp götürdü. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi gerçek anlamıyla kullanılmıştır?​

Soru 4.

Üniversitenin küçük gözlemevinde gençler, gökyüzünün berraklıg˘ını‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{berraklığını}}} (açıklığını) deftere not eder. Görevli, teleskobun yo¨nu¨nu¨‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{yönünü}}} (baktığı tarafı) yavaşça değiştirir. Gece ilerleyince yıldızların parlaklıg˘ı‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{parlaklığı}}} (ışığı) daha belirgin görünür. Sabah sis c¸o¨ku¨nce‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{çökünce}}} (dağılınca) gözlem bir süre durdurulur. Ekip, tutulan kayıtların dog˘rulug˘unu‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{doğruluğunu}}} (gerçeğe uygunluğunu) birlikte kontrol eder. Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin anlamı parantez içinde verilen açıklamayla uyuşmamaktadır?​

Soru 5.

Marangoz, eğri tahtayı testereyle ortadan kesti‾\underline{\text{kesti}}. Bu cümledeki altı çizili “kesti” sözünü anlamca karşılayabilecek bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?​

Soru 6.

Doğa gözlemcisi, göl kıyısındaki kuşları tanıtırken türlerin renklerinin uzaktan seçildiğini, seslerinin acemi bir dinleyici tarafından kolayca ayırt edilebildiğini belirtiyor; ---- bu açıklığın ekosistemin karmaşıklığını gizlemediğini, her ötüşün mevsim, besin ve yuva rekabetine dair titiz bir dengeyi haber verdiğini özellikle vurguluyor. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?​

Soru 7.

Şehir arşivi, unutulmuş mahalle fotoğraflarını ---- bir seçkiyle dijital ortama aktarıyor. Arşivci, her kareye kısa bir not düşerek izleyicide geçmişe dair ---- uyandırmayı amaçlıyor; ekranlar, yan yana dizilmiş anı defterleri gibi duruyor. Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?​

Soru 8.

Kentteki botanik bahçesinde görevliler, sabah erken saatte fidanların boyunu‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{boyunu}}} (uzunluğunu) ölçer ve deftere yazar. Deneyimli bahçıvan, sera toprağının rengini‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{rengini}}} (tonunu) dikkatle kaydeder. Geniş camlar, öğle vakti gelen ziyaretçilerden önce silinir‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{silinir}}} (temizlenir). Akşam olup bahçe kapanınca‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{kapanınca}}} (ziyarete açılınca) kapılar içeriden kilitlenir. Meraklı çocuklar, kelebeklerin uc¸us¸unu‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{uçuşunu}}} (havada dolaşmasını) uzun süre izler. Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin anlamı parantez içinde verilen açıklamayla uyuşmamaktadır?​

Soru 9.

Tipi, öğleden sonra dağ yoluna birden bastı‾\underline{\text{bastı}}. Bu cümledeki altı çizili “bastı” sözünü anlamca karşılayabilecek bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?​

Soru 10.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “baş” sözcüğü yan anlamda kullanılmıştır?​

Soru 11.

Müze bahçesinde dolaşırken eski çeşmenin dilinden‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{dilinden}}} ince bir su aktığını fark ettik. Taş duvarlar yüzyılların yu¨ku¨nu¨‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{yükünü}}} sessizce taşıyor, avludaki çınarlar gölgelerini yere seriyordu. Işık, yüksek pencerelerden salona usulca su¨zu¨lu¨yordu‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{süzülüyordu}}}. Rehber, vitrindeki bronz kadehi‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{kadehi}}} dikkatle gösterdi. Bu sakin gezinti, aklımızdaki du¨g˘u¨mu¨‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{düğümü}}} bir anda çözdü. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi gerçek anlamıyla kullanılmıştır?​

Soru 12.

Seramik atölyesinin eğitmeni, yeni başlayanlara çamurun elde kolay biçim aldığını, ilk denemelerde kabın kısa sürede ortaya çıktığını anlatıyor; ---- bu çabukluğun ustalığı kendiliğinden getirmediğini, çatlaksız bir pişirme için ölçü, süre ve ısıda titiz bir hesap gerektiğini ısrarla belirtiyor. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?​