İçeriğe atla

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 12 soru

5. Dil Bilgisi ve Anlam · Dil Bilgisi ve Anlam › Sözcükte Anlam: Gerçek, Yan, Mecaz ve Terim Anlam

0/12 işaretli

Soru 1.

Kent kütüphanesinin çocuk bölümü, bağışla gelen yıpranmış masal kitaplarını ---- bir düzenle yeniden raflara yerleştiriyor. Görevli, her kitabın iç kapağına kısa bir not düşerek küçük okurlarda hikâyeye yönelik bir ---- uyandırmayı amaçlıyor; raflar, masalların sessiz bekçileri gibi yan yana duruyor. Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?​

Soru 2.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “burun” sözcüğü yan anlamda kullanılmıştır?​

Soru 3.

Belgesel yönetmeni, dağ köyündeki su değirmenlerini anlatırken yapıların dışarıdan sade göründüğünü, duvarların yöre taşından örüldüğünü belirtiyor; ---- bu sadeliğin gelişigüzel bir işçilik olmadığını, olukların eğiminin uzun denemelerle ayarlandığını özellikle vurguluyor. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?​

Soru 4.

Küçük sahil kasabasında balıkçılar, fırtına öncesi denizin kabardıg˘ını‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{kabardığını}}} (yükseldiğini) görünce ağlarını toplar. Yaşlı kaptan, gençlere rüzgârın yo¨nu¨nu¨‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{yönünü}}} (hızını) öğretir. İskeledeki çay ocağı, akşam olunca fenerlerini‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{fenerlerini}}} (aydınlatma araçlarını) söndürür. Sabah olup hava ac¸ınca‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{açınca}}} (bulutlar dağılınca) tekneler yeniden yola çıkar. Kıyıdaki çocuklar, dalgaların sesine‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{sesine}}} (gürültüsüne) alışmıştır. Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin anlamı parantez içinde verilen açıklamayla uyuşmamaktadır?​

Soru 5.

Bu pamuklu gömlek ilk yıkamada epey çekti; kolları bileğe kadar geldi. Bu cümledeki altı çizili “çekti” sözünü anlamca karşılayabilecek bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?​

Soru 6.

Eleştirmen, şairin son kitabını tanıtırken dizelerin ilk okuyuşta kolayca anlaşıldığını, günlük konuşmaya yakın bir söz dağarcığı kullanıldığını belirtiyor; ---- bu kolaylığın düşünceyi yoksullaştırmadığını, imgelerin arkasında titiz bir emek bulunduğunu özellikle vurguluyor. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?​

Soru 7.

Laboratuvarın sonuçları açıklanınca oda bir anda buz gibi‾\underline{\text{buz gibi}} oldu. Bu cümledeki altı çizili sözün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 8.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “beyaz altın” sözü pamuğu dolaylı olarak anlatmaktadır?​

Soru 9.

Okul bahçesindeki sergi köşesi, öğrencilerin topladığı yaprak ve taş örneklerini ---- bir düzenle sergiliyor. Rehber öğretmen, her örneğin altına kısa bir açıklama yazarak çocuklarda doğaya karşı ---- oluşturmayı amaçlıyor; panolar, açık havada kurulmuş küçük bir derslik gibi duruyor. Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?​

Soru 10.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ayak” sözcüğü yan anlamda kullanılmıştır?​

Soru 11.

Sabah atölyenin kapısını açınca ustanın eli‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{eli}}} çoktan işe değmişti. Çırak, ölçüyü kaçırdığı tahtanın faturasını‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{faturasını}}} bütün gün çalışarak ödedi. Tezgâhtaki kalaslar akşama kadar ter‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{ter}}} döktü. Duvara asılı \underset{\text{IV}}{\underline{\text{çekiç}}, sapındaki çividen sarkıyordu. İş bitince herkesin yu¨reg˘i‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{yüreği}}} birden hafifledi. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi gerçek anlamıyla kullanılmıştır?​

Soru 12.

Mahalle fırınında ustalar, sabah hamurunun kıvamını‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{kıvamını}}} (yoğunluğunu) elle yoklar. Çırak, taş fırının ısısını‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{ısısını}}} (sıcaklık derecesini) ara ara kontrol eder. Ekmekler kızarınca tepsi dıs¸arı alınır‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{dışarı alınır}}} (fırından çıkarılır). Müşteriler, taze ekmeğin kokusunu‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{kokusunu}}} (güzel rayihasını) daha kapıdan alır. Kasa görevlisi, günün kazancını‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{kazancını}}} (zararını) akşam deftere işler. Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin anlamı parantez içinde verilen açıklamayla uyuşmamaktadır?​