İçeriğe atla

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 12 soru

5. Dil Bilgisi ve Anlam · Dil Bilgisi ve Anlam › Sözcükler Arası Anlam İlişkileri, Deyim, Atasözü, İkileme ve Yansıma

0/12 işaretli

Soru 1.

Odanın köşesindeki eski dolap yıllardır açılmamıştı. İçinde biriken toz, unutulmuş bir duyguyu andırıyordu. Rafta duran tek eşya küçük bir umut‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{umut}}} değil, çatlamış bir fincan‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{fincan}}} idi. Onun yanında cesaret‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{cesaret}}}, adalet‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{adalet}}} ve korku‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{korku}}} üzerine tutulmuş sararmış bir defter duruyordu. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi somut anlamlıdır?​

Soru 2.

Yeni müdür, raporlardaki eksiklere go¨z yumdu‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{göz yumdu}}} (titizlikle denetledi). Projeyi yarıda bırakan ortak, ekibi yu¨zu¨stu¨ bıraktı‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{yüzüstü bıraktı}}} (yarı yolda bıraktı). Genç editör dosyaya go¨z attı‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{göz attı}}} (kısaca baktı), ayrıntılara kafa yordu‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{kafa yordu}}} (çok düşündü) ve uyarıları dilinden du¨s¸u¨rmedi‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{dilinden düşürmedi}}} (sürekli söyledi). Bu parçada numaralanmış deyimlerden hangisinin açıklaması yanlıştır?​

Soru 3.

Kasabadaki uzun‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{uzun}}} cadde, akşamları kısa‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{kısa}}} bir yürüyüşle geçilirdi. Dükkânlar geç saate kadar ac¸ık‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{açık}}} kalır, vitrinlerde renkli‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{renkli}}} kumaşlar asılı dururdu. Tezgâhın arkasındaki adam, sessiz‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{sessiz}}} bir gülümsemeyle müşterisini beklerdi. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangi ikisi arasında zıt anlam ilişkisi vardır?​

Soru 4.

Akşam olunca ormanın kenarındaki ince dereden bir s¸ırıltı‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{şırıltı}}} yükseldi ve sessizliği böldü. Uzaklarda gök ansızın gu¨rledi‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{gürledi}}}. Çoban, dağılan sürüye bag˘ırmak‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{bağırmak}}} zorunda kaldı. Kamp ateşinde kurumuş dallar c¸ıtırdadı‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{çıtırdadı}}}; bahçedeki kedi de uzun uzun miyavladı‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{miyavladı}}}.\n\nBu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi yansıma kökenli değildir?​

Soru 5.

Köy okulunun bahçesinde duran sıra‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{sıra}}} yağmurdan ıslanmıştı. Öğretmen, çocukların içindeki umut‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{umut}}} ile yeni döneme başlanacağını söyledi. Pencereden süzülen ıs¸ık‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{ışık}}} tahtayı aydınlattı. Koridorda bir ses‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{ses}}} yankılandı. Sıranın üstündeki kalem‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{kalem}}} henüz açılmamıştı. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi soyut anlamlıdır?​

Soru 6.

Köy yolunda çocuklar ag˘ır ag˘ır‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{ağır ağır}}} ilerliyordu. Yaşlı adam az c¸ok‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{az çok}}} tanıdığı bir türkü mırıldandı. Bahçedeki eg˘ri bu¨g˘ru¨‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{eğri büğrü}}} dallar akşam rüzgârında sallanıyordu. Kapıdan kapı mapı‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{kapı mapı}}} diye bir ses gelince nine, torununu gu¨zel gu¨zel‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{güzel güzel}}} karşıladı. Yoldan geçenler bu sıcaklığa bir süre baktı, sonra evlerine dağıldı. Bu parçada numaralanmış ikilemelerden hangisi zıt anlamlı sözcüklerden oluşmuştur?​

Soru 7.

Müze bahçesinde düzenlenen gece yürüyüşünde rehber, loş koridorda birden durdu. Gruptaki genç, vitrinin ardında beliren gölgeyi görünce yu¨reg˘i ag˘zına geldi‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{yüreği ağzına geldi}}}; bir an nefesini tuttu, sonra gölgenin görevliye ait olduğunu anlayınca rahatladı. Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 8.

Mahalle fırınının eski ustası, yeni çırağına sabahın köründe ekmek hamurunu yoğurmayı öğretirken dis¸ini sıktı‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{dişini sıktı}}}. Aceminin acele etmesine kulak asmadı‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{kulak asmadı}}} ve acele is¸e s¸eytan karıs¸ır‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{acele işe şeytan karışır}}} diyerek temposunu yavaşlattı. Çırak akşamüstü ilk somunu fırından çıkarınca etekleri zil c¸aldı‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{etekleri zil çaldı}}}. Usta da bu emeği go¨rmezden gelmedi‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{görmezden gelmedi}}} ve çırağın omzuna dokundu. Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisi atasözüdür?​

Soru 9.

Yağışların ardından hasat haberini alan çiftçi, etekleri zil c¸aldı‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{etekleri zil çaldı}}} (çok sevindi). Ani fırtına uyarısında yu¨reg˘i ag˘zına geldi‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{yüreği ağzına geldi}}} (korktu). Komşularına erken toplama için dil do¨ktu¨‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{dil döktü}}} (ikna etmeye çalıştı), sulama planında kılı kırk yardı‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{kılı kırk yardı}}} (özensiz davrandı) ve yıllardır aynı tarlada tas¸ u¨stu¨ne tas¸ koymadı‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{taş üstüne taş koymadı}}} (hiçbir gelişme sağlamadı). Köy kahvesinde anlatılanlar da bu kararsızlığı doğruladı. Bu parçada numaralanmış deyimlerden hangisinin açıklaması yanlıştır?​

Soru 10.

Kıyıdaki ku¨c¸u¨k‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{küçük}}} çayevinde sabahları misafirlere sıcak‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{sıcak}}} çay ikram edilirdi. Pencereden görünen deniz, öğlene doğru durgun‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{durgun}}} ve parlak bir görünüm alırdı. Akşamüstü hafif rüzgâr çıkınca masalara ince‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{ince}}} örtüler serilir, bardaklardaki sog˘uk‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{soğuk}}} su yenilenirdi. Konuklar bu sakin değişimi genellikle bir süre izlerdi. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangi ikisi arasında zıt anlam ilişkisi vardır?​

Soru 11.

Soğuk kış akşamında bacadan içeri süzülen rüzgâr bütün gece boyunca ug˘uldadı‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{uğuldadı}}}. Eski pencerenin gevşek camı aralıkta usulca tıkırdadı‾II\underset{\text{II}}{\underline{\text{tıkırdadı}}}. Ocağın üstündeki bakır demlik aralıksız fokurdadı‾III\underset{\text{III}}{\underline{\text{fokurdadı}}}. Nine, sobanın yanında oturan küçük torununa köydeki çocukluğunu ayrıntılarıyla anlattı‾IV\underset{\text{IV}}{\underline{\text{anlattı}}}. Bahçeye yeni yağan taze kar ise ayak altında c¸ıtırdadı‾V\underset{\text{V}}{\underline{\text{çıtırdadı}}}. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi yansıma kökenli değildir?​

Soru 12.

Kütüphane kapanmadan önce raporunun son bölümünü bitirmek istiyordu. Masasından kalkmadan dis¸ini tırnag˘ına taktı‾I\underset{\text{I}}{\underline{\text{dişini tırnağına taktı}}}; dağınık notlarını yeniden düzenleyip sabaha karşı ödevini eksiksiz tamamladı. Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?​