İçeriğe atla

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Ücretsiz test · 13 soru

5. Dil Bilgisi ve Anlam · Dil Bilgisi ve Anlam › Paragrafta Anlam 1: Konu, Ana Düşünce, Yardımcı Düşünce ve Başlık

0/13 işaretli

Soru 1.

Mahalle fırınının sabah tezgâhı, ekmeğin market ekmeğinden sıcak olduğu için değil, erken kalkanları aynı kokunun başında topladığı için değerlidir. Sırada bekleyenler, birbirinin gününe dair bir haber verir. Poğaça paketlenirken kısa bir selamlaşma ağı kurulur. Böylece fırın, ekmek satmanın yanında mahallede gündelik bağı sürdüren bir durak olur. Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 2.

Araştırmacı, topladığı yaprağı gazete yapraklarının arasına düzgünce yerleştirir. Sapı dışarıda kalacak biçimde yatırır; üstüne karton koyup kayışla sıkar. Demeti kuru ve havadar bir odada birkaç gün bekletir, kuruyan örneği etiketleyip dosyaya geçirir. İş, yağmursuz günlerde daha kolay yürür. Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı vardır?​

Soru 3.

Bir sergi afişinin işe yaraması, etkinlikteki bütün sanatçıları sıralamasına değil, izleyicinin ne zaman nereye gideceğini çabucak anlamasına bağlıdır. Küçük puntolarla doldurulmuş bir afiş, okuyanı ayrıntıya boğar. Buna karşılık yalnız tarih, yer ve başlığı öne çıkaran sade bir afiş, aynı izleyiciyi bir bakışta yönlendirir. Bilgi çoğaldıkça duyuru güçlenmez; çoğu zaman asıl çağrı kaybolur. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 4.

Bir kasaba kütüphanesinde eski gazeteler, raflarda gelişigüzel durmaz. Görevli her sayıyı tarihine göre klasöre yerleştirir; yırtık kenarları bantla tutar. Okur, bir haberi ararken aynı yılın bütün sayılarını yan yana bulur. Bu düzen, geçmişteki bir olayı tek bir kupürden değil, ardışık sayfalardan izlemeyi kolaylaştırır. Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 5.

Köy pazarındaki tohum takası, getirilen çeşitlerin verimi yüksek olduğu için değil, üreticileri aynı tezgâhın başında buluşturduğu için önemlidir. El değiştiren her kese kâğıdının yanında bir yetiştirme öyküsü de anlatılır. Komşu köyden gelenler, hangi toprağın hangi tohuma uyduğunu sorar. Böylece pazar, alışverişin yanında tarımsal bilgiyi canlı tutan bir sohbet alanına dönüşür. Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 6.

Ebruzen, tekneye kıvamlı suyu doldurur ve sıvı boyaları ince bir fırçayla yüzeye tek tek serper. Her damlayı bizle yavaşça çekerek damarları açar, desen oturunca kâğıdı suyun üstüne düzgünce yayar. Kâğıdı bir kenarından kaldırıp fazla suyunu akıtır, sonra öğleden sonraki gölgede ipe asar. Desen, boyanın yoğunluğuna göre daha belirgin çıkar. Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı vardır?​

Soru 7.

Sabah işe yürüyerek giden birçok kişi, yol boyunca yalnızca varmak istediği saati düşünür. Oysa adımların düzenli ritmi, zihni ekranların dağınık gürültüsünden bir süreliğine uzaklaştırır. Masada düğümlenen bir sorun, kaldırımda atılan her adımda biraz daha açılabilir. Kısacası yürüyüş, bedeni bir yerden bir yere taşımanın ötesinde düşünceyi de düzene sokan sessiz bir çalışmadır. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 8.

Mahalle bostanlarında yetişen domates ve fesleğen, market raflarındakinden daha lezzetli olduğu için değil, komşuları aynı toprağın başında buluşturduğu için değerlidir. Cumartesi sabahları fideleri paylaşanlar, birbirinin adını da öğrenir. Sulama sırası konuşulurken küçük bir haberleşme ağı kurulur. Böylece bostan, ürün vermenin yanında mahallede tanışıklığı ayakta tutan bir buluşma yerine dönüşür. Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 9.

Bir haritanın işe yaraması, üzerindeki bütün yolları göstermesine değil, aranan yeri çabucak buldurmasına bağlıdır. Kalabalık bir istasyon planında her koridoru çizen çizim, yolcuyu ayrıntıya boğar. Buna karşılık yalnız çıkışları ve aktarma noktalarını işaretleyen sade bir plan, aynı yolcuyu birkaç bakışta yönlendirir. Ayrıntı çoğaldıkça bilgi artmaz; çoğu zaman asıl hedef görünmez olur. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 10.

Pazar yerindeki tezgâhlarda sebzeler, sabahın ilk saatlerinde daha diri durur. Öğleye doğru yapraklar solar, kökler yumuşamaya başlar. Alışverişini geç bırakan kişi aynı ürüne daha fazla para öder ama daha azını eve götürür. Erken saatte pazara çıkan hem tazeliği hem bütçesini korumuş olur. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 11.

Gece gökyüzünde beliren ince ışık çizgileri, çoğu kişiye yalnızca kısa bir parıltı gibi gelir. Oysa bu izler, atmosferde hızla yanan küçük taş parçalarının bıraktığı izlerdir. Her biri saniyeler içinde söner ve geriye çıplak gözle seçilemeyen bir toz kalır. Gözlemevleri bu geçişleri kaydederek taşların hangi yörüngeden geldiğini anlamaya çalışır. Böylece gökyüzündeki kısa bir ışıltı, uzaydan gelen bir ziyaretçinin habercisine dönüşür. Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 12.

Bir mahalle bahçesinde komşular, boş duran bir arsayı sebze tarhlarına dönüştürür. Herkes kendi payına düşen sırayı sular, yabani otları ayıklar ve fazla ürünü paylaşır. Çocuklar domatesin nasıl kızardığını izlerken büyükler de birbirinin emeğine saygı duymayı öğrenir. Böylece küçük bir toprak parçası, yalnız yiyecek değil, dayanışma da üretir. Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?​

Soru 13.

Mahalle kütüphanesi haftada üç gün hizmet verir. Kitaplar raflardan ücretsiz ödünç alınır, iade süresi bir aydır. Okuma salonu sessiz tutulur; çocuklar için ayrı bir köşe ayrılmıştır. Bu parçada aşağıdakilerin hangisine değinilmiştir?​