Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydaları arasında kültürel mirasa sahip çıkma ve onu koruma sayılmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bu faydanın somut bir yansıması olarak değerlendirilebilir?
Soru 2.
Bir tarihçi, bir liman kentinin gümrük defterlerini inceler. Önce defterlerin hangi döneme ait olduğunu ve kimler tarafından tutulduğunu belirler. Sonra kayıtların mal giriş çıkışıyla ilgili sorusuna cevap verebileceğini görür. Ardından verileri dönemdeki savaş ve kıtlık koşullarıyla ilişkilendirerek ticaretin azalmasına dair bir açıklama yazar.
Bu süreç, tarihsel bilginin oluşumu hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Soru 3.
Bir karşılaştırmada şu bilgiler sıralanır: Hititlerde yıllıklar belirli seferlerin yılını ve sonucunu yazar; krallık kurumunun uzun süre sürmesi genel bir durum olarak anlatılır. Urartularda yazıtlar bir sulama kanalının yaptırılmasını kaydeder; tarımsal düzenin bölgede yerleşmesi uzun bir süreç olarak ele alınır. Friglerde ayrıntılı sefer yıllıkları bilinmez; tümülüsler gömü geleneğinin kuşaklar boyunca sürdüğünü gösterir. Bu karşılaştırmada Friglerle ilgili bilgi, olay ve olgu ayrımı bakımından hangi yargıyı destekler?
Soru 4.
Bir araştırmacı, terk edilmiş bir kentin neden boşaldığını anlamak için kazı raporlarını ve yazılı belgeleri inceler. Tarihi ve hazırlayanı belirsiz olan bir raporu kullanmaz. Kalan kaynaklardaki kuraklık izleri ile yerleşimin seyrekleşmesi arasında bağ kurar.
Kuraklık ile boşalma arasında bağ kurulabilmesi, bu zincirde öncelikle hangisine bağlıdır?
Soru 5.
Öğrenciler, üç toplumun yazılı kaynaklarını satır satır şöyle karşılaştırmıştır:
Sümerler: kil tablet · depo kaydı · tableti tutan kişi tapınak görevlisi · ekonomik işlem dışında bilgi yok
Hititler: mühürlü antlaşma · resmî üslup · devletler arası kayıt · savaşın nedenleri anlatılmamış
Mısır: papirüs · kâtip kopyası · övücü anlatım · halkın gündelik yaşamı yer almıyor
Bu karşılaştırma, kaynak inceleme aşamasında hangi unsurların birlikte ele alındığını gösterir?
Soru 6.
Bir çalışmada tarih araştırma ve yazımı iki dönem için şöyle karşılaştırılmıştır:
Erişim — Dijitalleşme öncesi: Araştırmacı belgeyi görmek için ilgili arşive gider. Dijital dönem: Araştırmacı katalog kayıtlarına internet üzerinden de bakar.
İnceleme — Dijitalleşme öncesi: Belgeler dosya sırasıyla okunur. Dijital dönem: Kayıtlar anahtar sözcükle bulunabilir.
Yazım — Dijitalleşme öncesi: Metin, gidilen arşivde incelenebilen belgelere dayanır. Dijital dönem: Metin, farklı arşivlerden seçilen belgelerle kurulabilir.
Bu karşılaştırmaya göre dijital dönemdeki tarih yazımıyla ilgili hangi yargıya varılır?
Soru 7.
Bir tarihçi, el değirmeninden fabrika ununa geçişi üretim biçiminin değişmesi olarak açıklar. Başka bir tarihçi, aynı süreçte tahılın öğütülerek ekmek yapılmasının sürdüğünü belirtir.
Bu yorumlar birlikte değerlendirildiğinde hangi sonuca ulaşılır?
Soru 8.
Neolitik Çağ'da insanların çanak-çömlek üretimine başlaması, aşağıdaki gelişmelerin hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
Soru 9.
Bir kasabada aileler yıl boyunca aynı evlerde oturur. Hasadın bir bölümü kış ve tohumluk için ambara ayrılır. Herkes tarlada çalışmaz; bazıları ekmek yapar, bazıları yapı işleriyle uğraşır.
Bu durum, Tarım Devrimi’nin yerleşim ve geçim üzerindeki hangi etkisini hatırlatır?
Soru 10.
Üç toplumun yönetim ve ordu düzeni şöyle karşılaştırılmıştır.
Hititler: Kral, devletin ve ordunun başındadır. Savaş arabaları ordunun önemli bir gücüdür.
Roma Cumhuriyeti: İki konsül bir yıllığına seçilir. Ordu, yurttaş lejyonlarından oluşur.
Atina: Yurttaşlar yönetim kararlarına katılır. Ordu, savaş zamanı yurttaşlardan kurulur.
Bu karşılaştırma dikkate alındığında aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?
Soru 11.
Louvre Müzesi'nde sergilenen Naram-Sin Zafer Steli'nde Akad kralı, askerlerinden daha büyük betimlenmiş ve tanrılara özgü boynuzlu bir başlık takmıştır. Kral, dağ yamacında birliklerinin başında ilerlerken yenilen düşmanlar ayaklarının altında gösterilmiştir.
Bu kabartma, Akad kralının yönetimi hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Soru 12.
Asya Hun Devleti ile Roma Devleti'nin ordu sistemleri karşılaştırıldığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?