İçeriğe atla

9. sınıf Tarih · Ücretsiz test · 12 soru

1. Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih · 1.2 Tarihin Doğası › 1.2 Tarihin doğası: kavramlar ve kaynaklar

0/12 işaretli

Soru 1.

Bir okulun tarih kulübü, şehir arşivinde 16. yüzyıldan kalma kadı sicillerini ve bu sicilleri açıklayan yeni bir tarih kitabını inceler. Öğretmen, ikisinin de geçmişi anlamaya yardım ettiğini ancak aynı işlevi görmediğini belirtir. Bu işlev farkı aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

Soru 2.

Tarihçi, arkeolojik kazıdan çıkan tabletleri inceleyerek tarihsel bilgi üretmeye çalışmaktadır. Buna göre bu süreçte üretilen tarihsel bilginin kapsamını belirleyen başlıca etkenlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 3.

Bir tarihçi, bir liman kentinin gümrük kayıtlarını yöneticilerin vergi toplama gücünü gösteren bir iz olarak okur. Başka bir tarihçi aynı kayıtları, tüccarların hangi mallarla geçindiğini gösteren bir iz olarak değerlendirir. Bu iki yorum, tarihin doğasına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisiyle açıklanır?

Soru 4.

Mezopotamya'da bulunan bir kil tabletteki ticari kayıtlar, tarihçi için ham bir iz niteliği taşır. Buna göre geçmiş ile tarih arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 5.

Kadeş Antlaşması, Hitit kralı ile Mısır firavunu arasında yapılmış bir barış belgesidir. Tablette tarafların birbirine saldırmaması, kaçanların geri verilmesi ve dostluk kurulması gibi hükümler yer alır. İki devlet arasındaki ilişkileri merak eden bir tarihçi, bu hükümleri kanıt olarak kullanır. Bu bilgilere göre, I. Tablet, iki devletin ilişkisine dair iz taşıdığı için kanıt sayılabilir. II. Tabletin kil türü, iki devlet arasındaki ilişkiyi açıklayan bilgidir. III. Tablet, hazırlandığı dönemin siyasi ilişkileri hakkında bilgi verir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Soru 6.

Orhun Yazıtlarında hükümdarların icraatları, halkın durumu ve komşu topluluklarla yaşanan mücadeleler anlatılır. Bir araştırmacı, bu yazıtları dönemin siyasi ilişkilerini ve toplumun deneyimlerini anlamak için inceler. Bu inceleme, tarihin doğasıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisini örnekler?

Soru 7.

Bir tarihçi, Çatalhöyük’teki konut kalıntılarını ve duvar resimlerini inceler. Bu izlerden yola çıkarak orada yaşayan topluluğun günlük hayatına ilişkin bir açıklama kurar. Ardından bu açıklamayı, bugünün insanlarının o topluluğu anlayabilmesi için düzenli bir anlatıya dönüştürür. Bu sürecin son halkası, tarih disiplininin amacıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Soru 8.

Bir araştırmacı, üç toplumun geçmişi aktarma biçimlerini şöyle sıralamıştır: - Eski Mısır: Taş anıtlar ve mezar yazıları, hükümdarların yaptıklarını sonraki kuşaklara duyurmayı amaçlar. - Göçebe bozkır toplumları: Destanlar ve sözlü anlatılar, kahramanlıkları ve toplumsal değerleri kuşaktan kuşağa taşır. - Mezopotamya kentleri: Kil tabletlere yazılan kanunlar ve ticari kayıtlar, günlük yaşamın düzenini belgeler. Bu karşılaştırma, tarihin doğasına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisini destekler?

Soru 9.

Bir müze, mahalledeki eski bir çeşmenin geçmişte nasıl kullanıldığını anlatan bir pano hazırlarken açılış broşürünü, bir aile albümündeki fotoğrafları ve çevrede yaşayanların anılarını bir araya getirir. Aynı malzemeleri inceleyen iki görevliden biri suyun mahallede paylaşılmasına, diğeri çeşmenin yapı özelliklerine ağırlık verir. Bu durum, tarihsel bilginin oluşumuyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?

Soru 10.

Bir tarihçi, bir toplumun düğün geleneklerini ve mesleklerin kuşaktan kuşağa aktarılışını inceleyerek geçmişin bugünkü yaşayışta sürdüğünü belirtir. Başka bir tarihçi, aynı toplumda çarşıların işleyişinin ve üretim biçimlerinin zamanla değişmesini ele alarak bu değişimin de kayda geçirilmesi gerektiğini savunur. Bu iki yorum birlikte düşünüldüğünde, tarihin toplumsal bellek işleviyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?

Soru 11.

"Tarihsel bilgi, tarihçinin bakış açısıyla ve belgelerin niteliği ile niceliğiyle sınırlanmış; geçmişteki tarihsel öneme sahip olaylar arasından seçilmiş konulara dair bilgidir. Tarihçiler; araştırma soruları sorarak konuları belirleme, kaynaklardan bilgi toplama, inceleme ve eleştirme, olgular arasında ilişki kurma, ulaşılan bilgileri yorumlama ve sentezleme olarak özetlenebilecek bir yöntemle çalışır." Bu tanıma göre geçmişteki olaylar hakkında bilgi veren belgeler, kalıntılar ve anlatılar hangi kavramla ifade edilir?

Soru 12.

Eski bir nehir yatağında bulunan taş aletler, tarihçi için geçmişten artakalan izler arasında sayılır. Buna göre geçmiş ile tarih arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?