İçeriğe atla

9. sınıf Tarih · Ücretsiz test · 16 soru

2. Eski Çağ Medeniyetleri · 2.2 Eski Çağ’da Yönetenler ve Savaşanlar › 2.2 Keşfedelim: Eski Çağ medeniyet havzaları

0/16 işaretli

Soru 1.

Bir tarihçi, firavunun seferlerde ordunun başında bulunmasını yönetimin merkezde toplanmasının kanıtı sayar. Başka bir tarihçi ise aynı durumu, kazanılan zaferlerin firavunun otoritesini güçlendirmesi olarak yorumlar. Bu iki yorum birlikte değerlendirildiğinde Eski Mısır’daki yönetim için aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?

Soru 2.

Çin’de ilk imparatorun mezarı yanında bulunan pişmiş toprak orduda askerler, rütbe farkları gözetilerek birlikler hâlinde sıralanır. Komutan figürleri ve savaş arabaları da bu dizilişin içinde yer alır. Bu buluntuya göre ordu ile yönetim arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 3.

Üç toplumun yönetim ve ordu özellikleri şöyledir: Sümerler: Yönetici ensi ya da patesi unvanı taşır; siyaset kent devleti ölçeğindedir; askerî güç kentler arasındaki mücadelelere yöneliktir. Asurlular: Yönetici kral unvanı taşır; siyaset merkezî krallık biçimindedir; ordu sürekli sefer yapan düzenli birliklerden oluşur. Persler: Yönetici kral unvanı taşır; siyaset satraplıklarla yönetilen geniş bir devlettir; orduda merkez ve eyalet birlikleri birlikte yer alır. Bu tabloya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soru 4.

Hitit kralı savaşta ordunun başında bulunur, sefer kararını kendisi verirdi. Pankuş adı verilen meclis ise taht kavgalarında ve bazı önemli işlerde görüşünü bildirebilirdi. Bu işleyişin Hitit yönetim düzeninde ortaya çıkardığı durum aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 5.

Bir öğrenci, proje ödevinde Roma ordusunu iki dönem üzerinden inceler. Cumhuriyet döneminde komutanların senatonun belirlediği siyaset doğrultusunda lejyonlara emir verdiğini, imparatorluk döneminde ise bu düzenli birliklerin imparatorun otoritesi altında sefere çıktığını anlatır. Öğrenci, ordunun düzenli yapısının sürdüğünü, emrin bağlandığı makamın ise döneme göre değiştiğini ileri sürer. Öğrencinin vardığı sonuca göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Soru 6.

Ninova'daki Asur saray kabartmalarında kral, savaş arabasında seferi yönetirken gösterilir. Sahnelerde piyadeler, okçular ve kuşatma düzenindeki birlikler ayrı ayrı yer alır. Bu betimlemeye göre Asur ordusu hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Soru 7.

Proje ödevinde bir öğrenci Perslerle ilgili şu yargıyı kurmuştur: 'Ülke satraplık adı verilen eyaletlere ayrılmış, başına yöneticiler gönderilmiştir. Büyük seferlerde ordu kralın çağrısıyla toplanmıştır. Bu durum, yönetim ve ordunun merkezi otoriteye bağlandığını gösterir.' Öğrencinin bu yargısı, dayandığı bilgilere göre nasıl yorumlanmalıdır?

Soru 8.

Üç toplumun yönetim ve ordu düzeni şöyle karşılaştırılmıştır. Hititler: Kral, devletin ve ordunun başındadır. Savaş arabaları ordunun önemli bir gücüdür. Roma Cumhuriyeti: İki konsül bir yıllığına seçilir. Ordu, yurttaş lejyonlarından oluşur. Atina: Yurttaşlar yönetim kararlarına katılır. Ordu, savaş zamanı yurttaşlardan kurulur. Bu karşılaştırma dikkate alındığında aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?

Soru 9.

Sümer kentlerinde tapınak, ürünlerin toplandığı ve dağıtıldığı merkezdi. Kent yöneticisi bu ekonomik düzeni korur, savunma için kentin kendi askerlerini görevlendirirdi. Bu bilgilere göre, I. Yönetici, ekonomik düzenin korunmasında sorumluluk üstlenir. II. Askerler, komşu kentlerin ortak meclisi tarafından yönetilir. III. Savunma, kentin kendi askerleriyle sağlanır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Soru 10.

Bir tarihçi, Eski Mısır'da firavunun tanrısal sayılmasını, toplumun yönetimini tek elde toplamanın dayanağı olarak açıklar. Başka bir tarihçi ise aynı durumu, firavunun hem tapınakları hem seferleri yönetmesinin nedeni olarak değerlendirir. Bu iki açıklama birlikte düşünüldüğünde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?

Soru 11.

Bir ülkede valiler merkezden atanır ve ordu doğrudan devlet başkanının emrindedir. Öğretmen, bu yapının Eski Mısır’da firavunun ülkeyi ve orduyu tek merkezden yönetmesine benzediğini söyler. Sümerlerde ise her kentin kendi yöneticisi ve bu yöneticiye bağlı savaşçıları bulunduğunu ekler. Öğretmenin kurduğu karşılaştırmaya göre Sümer düzenini bu örnekten ayıran özellik hangisidir?

Soru 12.

Ninova’daki Asur saray kabartmalarında hükümdar, sefer sırasında ordusunun önünde gösterilir. Piyadeler sıra düzeninde ilerler. Atlı birlikler ve surlara yönelmiş kuşatma araçları da aynı sahnede yer alır. Bu betimlemeye göre Asur ordusunun düzeni için hangisi söylenebilir?

Soru 13.

Bir tarihçi, Akad hükümdarının birçok kenti tek otorite altında topladığını ve bunun ayrı ayrı yönetilen kentlerden farklı olduğunu belirtir. Başka bir tarihçi, bu geniş alanın elde tutulması için ordunun seferler düzenlediğini ve yerel yöneticilerin merkeze bağlı kaldığını söyler. Bu iki yorum birlikte düşünüldüğünde Akadların yönetim ve ordu düzeni için hangisine ulaşılır?

Soru 14.

Hitit kralları, çevrelerindeki küçük krallıkları antlaşmalarla kendilerine bağlamış ve bu krallıklardan savaş zamanında asker istemiştir. Merkezdeki ordu, antlaşmaya uymayanlara karşı sefere çıkabilmiştir. Bağlı krallıklar asker göndermez ve merkez sefer yapamaz hâle gelince Hitit kralının uzak yerler üzerindeki etkisi azalmıştır. Bu sürece göre Hitit kralının çevre krallıklar üzerindeki etkisini sürdürmesi neye bağlıdır?

Soru 15.

Pers kralları, geniş ülkeyi satrap denilen yöneticilerle eyaletlere ayırmış ve bu yöneticileri merkezden gönderilen görevlilerle denetlemiştir. Büyük ordu, eyaletlerden gelen birliklerle desteklenerek bu düzenin korunmasında kullanılmıştır. Buna göre I. Eyalet yöneticileri, merkezin denetimi altında görev yapmaktadır. II. Ordu başkentte tutulmuş, eyaletlerin güvenliği satraplara bırakılmıştır. III. Eyalet birlikleri, büyük ordunun destek gücü olarak kullanılmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Soru 16.

Babil kralı Hammurabi'nin kanunlarında askerlere hizmetleri karşılığında toprak verildiği görülür. Bu toprağı bırakıp giden veya başkasına devreden asker, hakkını yitirir. Komutanların askerlerin malına el koyması da yasaklanmıştır. Bu hükümlerden Babil'in yönetim ve ordu düzeni hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?