İçeriğe atla

9. sınıf Tarih · Ücretsiz test · 12 soru

2. Eski Çağ Medeniyetleri · 2.3 Eski Çağ’da Hukuk › 2.3 Aile, kadın ve hukukun toplumsal düzeni

0/12 işaretli

Soru 1.

Bir tarihçi, Roma’da aile reisinin eş ve çocuklar üzerindeki geniş yetkisinin ev içindeki düzeni sağladığını belirtir. Başka bir tarihçi, eski Türklerde babanın koruma ve geçindirme görevlerinin töreyle belirlendiğini ve yetkisinin bu yüzden belirli sınırlar içinde kaldığını söyler. Bu yorumlara göre Eski Çağ’da hukukun aile düzenini sağlamadaki rolüne ilişkin hangi çıkarım yapılabilir?

Soru 2.

Bir okul çalışmasında üç toplumun aile hukuku üç özellik bakımından satır satır karşılaştırılmıştır: Mülkiyet: Mısır’da kadın mal edinebilir ve miras bırakabilirdi. Babil’de çeyiz ve mal hakları kanunla korunurdu. Atina’da mallar genellikle erkek vasinin denetimindeydi. Evlilik: Mısır’da tarafların hakları sözleşmeyle yazılabilirdi. Babil’de evlilik, boşanma ve çeyiz hükümleri kanunda yer alırdı. Atina’da evlilik, ailedeki vasinin kararıyla kurulurdu. Temsil: Mısır’da kadın birçok işlemi kendi adına yapabilirdi. Babil’de kadının yetkileri erkeğe göre daha dar tutulurdu. Atina’da işlemler çoğunlukla vasi aracılığıyla yürütülürdü. Bu bilgilere göre hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında hangi yargıya varılabilir?

Soru 3.

Bir müze panosunda Hitit kanunlarına ilişkin şu özet yer alır: Evlilikte verilen hediyeler ile boşanma durumunda tarafların hakları yazılı hükümlere bağlanmıştır. Birçok anlaşmazlıkta ağır bedensel cezalar yerine tazminat öngörülmüştür. Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir? I. Hukuk, aile içindeki bazı hak ve yükümlülükleri yazılı kurallarla belirlemiştir. II. Tazminat hükümleri, anlaşmazlıkların düzeni sarsmadan çözülmesine katkı sunmuştur. III. Kadın, aile içindeki yönetme yetkisini erkekle eşit ölçüde kullanmıştır.

Soru 4.

Günümüzde evlilik sürerken velayet anne ve baba tarafından birlikte kullanılır; bu yetki çocuğun bakımı ve eğitimi için düzenlenmiştir. Eski Çin’de ise aile düzeni, babanın otoritesi ile küçüğün büyüğe saygısı üzerine kurulurdu. Hukuk ve töre, bu hiyerarşiyi destekleyerek toplumsal düzenin sürmesine katkı sağlardı. Bu karşılaştırma, hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü bakımından hangi farkı gösterir?

Soru 5.

Eski Hint toplumunda kişilerin toplumsal görevleri dharma anlayışıyla tanımlanırdı. Aile içinde eşlerin ve çocukların sorumlulukları da bu anlayışa göre belirlenirdi. Görevlerin açıkça bilinmesi, günlük ilişkilerin belirli beklentilere göre yürümesini sağlardı. Bu sürecin toplumsal düzen açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 6.

Aşağıdaki karşılaştırmada iki toplumun aile hukukuna ilişkin uygulamaları verilmiştir. Mezopotamya: Evlilik yazılı sözleşmeye dayanır; kadının çeyizi korunur; boşanma koşulları önceden belirlenmiştir. Eski Mısır: Kadınlar mülk edinebilir ve miras bırakabilir; aileye ilişkin davalarda mahkemeye başvurabilir. Bu bilgilere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi uygundur?

Soru 7.

Müze gezisinde bir öğrenci, Roma’da aile reisinin malvarlığı ve aile üyeleri üzerinde geniş yetkisi bulunduğunu anlatan yazıyı okur. Öğrenci, bu yetkinin ev içindeki kararları belirli bir kişide toplayarak düzeni sağladığı yargısına varır. Öğrencinin yargısını destekleyen gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 8.

Hitit kanunlarında birçok haksızlık karşılığında ödenecek bedel önceden belirlenmiştir. Zarar gören taraf, kendi uygun gördüğü cezayı uygulamak yerine bu bedele başvurabilmiştir. Bu uygulamanın toplumsal düzene katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 9.

Günümüzde anne ve babanın çocuk üzerindeki yetkisi, bakım ve koruma göreviyle birlikte yasalarla çerçevelenmiştir. Eski Türk toplumunda da babanın başlıca sorumluluğu ailesini korumak ve geçindirmek olarak görülmüş; bu yetki töreyle sınırlandırılmıştır. Bu benzerlik aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Soru 10.

Bir tarihçi, Klasik Atina’da evin reisinin aile üyelerinin hukuki işlerini yürütmesini ev içi düzenin dağılmaması için gerekli görür. Başka bir tarihçi, bu uygulamanın kadınların hukuki taleplerini kendi adlarına iletmesini zorlaştırdığını belirtir. Bu iki yoruma göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi uygundur?

Soru 11.

Hammurabi Kanunları'na göre borcunu ödeyemeyen bir kişi, karısını veya çocuğunu alacaklısına hizmet etmek üzere verebilirdi. Bu hizmet üç yılı geçemez; söz konusu kişiler dördüncü yılda serbest bırakılırdı. Bu süre sınırının toplumsal düzen açısından işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 12.

Türklerde aile devletin temeli olarak kabul edilmiş; ailenin töresi devletin yazısız kanunlarını da şekillendirmiştir. Ataerkil aile yapısına sahip olmakla birlikte babanın hak ve özgürlükleri sınırsız değildir; konargöçer yaşam tarzı kadına erkekle eşit aile üyeliği tanımıştır. Bu bilgilere göre Türk aile yapısıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?