3. Orta Çağ Medeniyetleri · 3.2 Orta Çağ’daki Siyasi ve Askerî Gelişmeler › 3.2 Çin İmparatorluğu: siyasi ve askerî yapı
0/12 işaretli
Soru 1.
Tarih dersi için hazırlanan öğrenci sunumunda şu görüş savunulur: Çin'de askerlere toprak verildiği, Avrupa'da da şövalyelerin toprak karşılığı savaştığı için iki toplumun ordu düzeni aynı temele dayanır. Sunumda ayrıca Çin askerinin nöbetleşe merkeze çağrıldığı, Avrupa'da askerliğin ise toprak verilen yerel beye bırakıldığı belirtilir. Öğrencinin bu görüşü için aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?
Soru 2.
Çin'de hükümdar, Gök dinine göre göğün yeryüzündeki temsilcisi sayılır; tahtını, otoritesini ve yükselip çöküşünü Gök'e borçludur. Bu anlayışa göre Çin hükümdarının dini-siyasi konumunu en doğru biçimde tanımlayan ifade hangisidir?
Soru 3.
Tang devletinin kuruluş düzenini anlatan kurum kayıtlarında şu yapı görülür: Askerler barışta kendilerine ayrılan toprakları işler, görev sırası gelince merkeze bağlı birliklerde toplanır. Devlet işleri ise imparator adına çalışan ve görevleri ayrılmış memur kurullarınca yürütülür. Bu kayıtlara göre Tang'ın ordu ve idare yapısı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 4.
Orta Çağ Çin'inde ülke, imparator adına çalışan memur kurullarıyla yönetilir; ordu da merkezin denetiminde tutulmaya çalışılırdı. Abbasilerde yönetim halife adına vezir ve divanlara bırakılmış, ordu ise maaşlı gulâm birlikleriyle hükümdara bağlanmıştı. Buna göre I. İki devlette de yönetim, hükümdar adına çalışan görevli kurullarına dayanır. II. İki devlette de ordu, toprak verilen yerel beylerin şövalyelerinden kurulur. III. Abbasi gulâmları, Çin'deki imparatorluk sınavını kazanarak orduya alınır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Soru 5.
Günümüzde birçok ülkede kamu görevlileri merkezî bir sınavla seçilmektedir. Orta Çağ Çin'inde de devlet görevleri imparatorluk sınavında başarı gösterenlere verilmiş, Batı Avrupa'da ise önemli görevler büyük ölçüde toprak sahibi soylu ailelerde kalmıştır. Bu karşılaştırma aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Soru 6.
Kaynak A'da Çin imparatorunun "Gök'ün oğlu" sıfatını taşıdığı ve bu nedenle kutsal bir kişi olarak tanındığı belirtilmektedir. Bu bilgiye dayanarak Çin'de imparatorluk otoritesinin meşruiyet kaynağı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 7.
Üç devletin düzeni satır satır şöyledir. Çin: Memurlar imparatorluk sınavıyla seçilir; ordu, merkezin emrindeki birliklerden oluşur. Bizans: Eyalet askerleri toprak karşılığı hizmet eder ve imparatora bağlıdır; başkentte daimî birlikler vardır. Batı Avrupa: Toprak, bağlılık karşılığı yerel beylere verilir; askerlik bu beylerin şövalyelerine düşer. Bu özete göre Bizans ordusunu diğerlerinden ayıran özellik hangisidir?
Soru 8.
Çin İmparatorluğu'nda eyaletlere merkezden memur gönderilmiştir. Sınır orduları uzak eyaletlerde büyüyünce komutanlar, asker beslemek için yerel gelirlere el koymaya başlamıştır. Zamanla bu komutanlar hem orduyu hem bölgenin malî işlerini yönetir hâle gelmiştir.
Bu sürece göre Çin'in yönetim ve ordu yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 9.
Bir tarihçi, Orta Çağ Çin'inde sınır birliklerinin merkezin belirlediği nöbet düzeniyle tutulmasını ordunun hükümdar otoritesine bağlandığının kanıtı sayar. Başka bir tarihçi, aynı çağda Batı Avrupa'da atlı savaşçıların kendi toprak beyine hizmet etmesini askerî bağlılığın yerel lorda yöneldiği biçiminde yorumlar.
Bu yorumlara göre Çin ile Batı Avrupa'nın ordu yapıları arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 10.
Müze panosunu inceleyen bir öğrenci, Çin'de bir dönem sınır askerlerinin nöbet bitince tarlalarına döndüğünü okumuştur. Aynı panoda Bizans thema askerlerinin ellerindeki toprak karşılığında sefere katıldığı yazmaktadır. Öğrenci bu bilgileri iki devletin ordu düzenini karşılaştırmak istemektedir.
Pano bilgilerine göre kurulabilecek en uygun benzerlik aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 11.
"Hükümdar feodal prenslerin en başında gelmekte, kendisi hem devletin şefi hem halkın efendisi olup, Gök'ün oğlu sıfatını taşımasından dolayı da mukaddes bir şahıs olarak tanınmaktadır."
Bu bilgiye göre Çin İmparatorluğu'nda iktidarın meşruiyet kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 12.
Tang dönemine ait resmî düzenlemelerde memur adaylarının yazılı sınava girmesi öngörülmüştür. Aynı kayıtlarda sınır askerlerinin belirli bir süre nöbet tuttuktan sonra kendi tarlalarına dönmesi kabul edilmiştir. Görevlerin nasıl yürütüleceği, merkezdeki makamların koyduğu kurallarla belirlenmiştir.
Bu kayıtlara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?