İçeriğe atla

9. sınıf Tarih · Ücretsiz test · 12 soru

3. Orta Çağ Medeniyetleri · 3.2 Orta Çağ’daki Siyasi ve Askerî Gelişmeler › 3.2 Sâsânî İmparatorluğu: siyasi ve askerî yapı

0/12 işaretli

Soru 1.

Günümüzde bazı ülkelerde sınır bölgeleri, iç kesimlerden farklı olarak hem güvenlikten hem yönetimden sorumlu komutanlara bırakılabilmektedir. Sâsânîlerde de uç eyaletler, merkeze bağlı kalmakla birlikte sınırın korunmasından sorumlu valiler eliyle yönetilirdi. Bu karşılaştırma, Sâsânî yönetim yapısıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?

Soru 2.

Sâsânî İmparatorluğu'nda devlet işleri divan adı verilen kurullarda yürütülür, alınan kararlar hükümdarın onayına sunulurdu. Hükümdarın en yakınında yer alan ve ikinci adam konumundaki yönetici ise baş vezir unvanını taşırdı. Bu bilgilerden hareketle Sâsânî yönetim yapısı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Soru 3.

Sâsânî ordusunda hafif süvari okçuları, savaşın başında düşman saflarını uzaktan ok yağmuruna tutarak düzenlerini bozardı. Bu yıpratmanın ardından ağır zırhlı süvariler, mızraklı hücumla asıl darbeyi indirirdi. Piyadeler ise açılan boşlukları tutar, savaş fillerini korurdu. Bu düzende hafif süvari okçularının üstlendiği görev aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 4.

Aşağıdaki karşılaştırma, Sâsânî ve Bizans askerî yapılarını özetlemektedir: Sâsânî ordusunun gücü, toprak sahibi soyluların donattığı ağır süvariye dayanır. Bizans ordusunun gücü, devlet hazinesinden beslenen düzenli birliklere dayanır. İki devlette de sınır boyları, iç kesimlerden ayrı komutanlarca korunur. İki devlette de süvari, piyadeye göre savaşın gidişinde daha belirleyicidir. Bu bilgilere göre iki ordunun yapısı arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 5.

Müze panosunda, Sâsânî hükümdarının soylular ve din adamlarından oluşan kurulla devlet işlerini görüştüğü; kurulda farklı görüşler söylendikten sonra kararın hükümdarın onayıyla yürürlüğe girdiği anlatılır. Öğrenci buna karşılık “Hükümdar kurula danışmadan ülkeyi yönetirdi.” diye not düşer. Öğrencinin notu pano bilgisine göre değerlendirildiğinde aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

Soru 6.

Tâk-ı Bostan’daki kaya kabartmasında bir Sâsânî hükümdarı, atıyla birlikte zırh içinde ve uzun bir mızrakla gösterilir. Atın gövdesini örten zırh, binicinin yakın çarpışmada korunarak hücum ettiğini ortaya koyar. Kabartma, soylu süvarinin savaş alanındaki donanımını yansıtır. Bu betimleme, Sâsânî ordusunun yapısı hakkında aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?

Soru 7.

Nakş-ı Rüstem’deki kaya kabartmasında at üzerindeki Sâsânî hükümdarı, egemenlik simgesi bir halkayı karşısındaki tanrısal figürden alır. Bu sahne, Sâsânî yönetim anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Soru 8.

Kaynak H'de Sâsânî yönetim yapısı şöyle tanımlanmaktadır: "Merkez yönetim teşkilatı içerisinde hükümdarlar üzerinde önemli yaptırım güçleri olan bir din adamları konseyi bulunmaktaydı." Bu bilgiye göre Sâsânî yönetiminde din adamları konseyinin varlığı aşağıdakilerden hangisinin kanıtı olarak kullanılabilir? I. Hükümdar otoritesinin yalnızca yazılı kanunlarla değil kurumsal yapılarla da sınırlandırıldığı II. Dini meşruiyetin siyasi iktidar üzerinde belirleyici bir rol oynadığı III. Sâsânî devletinin tam anlamıyla laik bir yönetim anlayışını benimsediği

Soru 9.

Müze panosunda, Sâsânî sınır bölgelerinin merkeze bağlı görevlilerce yönetildiği ve bu görevlilerin hem idareden hem savunmadan sorumlu olduğu belirtilir. Bir öğrenci, yönetim ile askerliğin birbirinden ayrıldığı sonucuna varır. Pano dikkate alındığında öğrencinin sonucu için aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?

Soru 10.

Sâsânî ordusunda tek başkomutan uygulamasına son verilmiş, komuta dört bölge komutanı arasında paylaştırılmıştır. Bu komutanlar görevlerini hükümdara bağlı olarak sürdürmüştür. Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir? I. Askerî komuta birden fazla görevliye dağıtılmıştır. II. Bölge komutanları hükümdarın otoritesi altında kalmıştır. III. Ordu, hükümdardan bağımsız bir kurul tarafından sevk edilmiştir.

Soru 11.

Bazı ülkelerde devlet başkanı, yürütmenin başı olduğu gibi ordunun başkomutanı da kabul edilir. Sâsânî şahanşahı da hem ülkeyi yönetmiş hem seferlerde ordunun en yüksek komutanı sayılmıştır. Bu iki uygulama arasındaki benzerlik aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 12.

Sâsânî ve Bizans devletlerinin yönetim ve ordu yapılarına ait özellikler şöyledir: Sâsânîler: Hükümdar, şahanşah unvanıyla en üst siyasal yetkilidir. Sâsânîler: Ordunun çekirdeğini soylulardan oluşan ağır zırhlı süvariler meydana getirir. Sâsânîler: Sınır yöneticisi, idareyi ve savunmayı birlikte yürütür. Bizans: Hükümdar, imparator olarak merkezî bürokrasinin başında bulunur. Bizans: Thema düzeninde askerler kendilerine ayrılan toprağa bağlıdır. Bizans: Strategos, bölgesinde sivil ve askerî yetkiyi birlikte kullanır. Bu özelliklere göre iki devlet arasındaki farklılığı gösteren yargı hangisidir?