3. Orta Çağ Medeniyetleri · 3.3 Orta Çağ’da Ticaret Yolları › 3.3 İpek, Baharat ve Kürk Yolu
0/12 işaretli
Soru 1.
Bugün büyük aktarma limanlarının çevresinde antrepolar, konaklama yerleri ve şirket ofisleri toplanmaktadır. Orta Çağ'da İpek Yolu üzerindeki Semerkant ve Buhara da kervanların duraklamasıyla büyümüş; tüccarlar bu kentlerde farklı diller, inançlar ve zanaatlarla karşılaşmıştır.
Bu durum, ticaret yollarının çevrelerindeki toplumlara etkisine dair hangi yargıyı destekler?
Soru 2.
Bir ders notunda üç topluluğun ticaret yollarındaki durumu satır satır şöyle verilmiştir:
Soğd tüccarları; İpek Yolu'nda mal taşımış, kentlerde aracılık etmiş, inanç ve sanat örneklerinin yayılmasına katkı vermiştir.
Denizci topluluklar; Baharat Yolu limanlarında buluşmuş, baharat ticareti yapmış, gemicilik bilgisini paylaşmıştır.
Orman ve bozkır toplulukları; Kürk Yolu'nda mevsimlik pazarlarda karşılaşmış, kürk ve hayvan ürünü takas etmiş, birbirinin geçim ürünlerini tanımıştır.
Bu notlara göre üç topluluğun ortak durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 3.
Orta Çağ'da İpek Yolu'nu kullanan tüccarlar, uğradıkları kentlerde mal satarken yerli ustaların tekniklerini görmüş ve kendi bildikleri örnekleri de bırakmıştır. Bu karşılaşma pazarların canlı kalmasını sağlamış; toplumlar birbirinin ürün ve yapım yöntemlerinden haberdar olmuştur.
Bu süreçte ticaretin kültürel etkiye dönüşmesini sağlayan halka hangisidir?
Soru 4.
Bir tarihçi, İpek Yolu'nun etkisini Çin ipeğinin batı pazarlarına ulaşması ve tüccarların kazancı üzerinden açıklar. Başka bir tarihçi ise yol kentlerinde farklı dillerin, inançların ve sanat anlayışlarının taşındığını; toplumların bu sayede birbirini daha yakından tanıdığını belirtir.
İkinci tarihçinin açıklaması, ticaret yolunun hangi etkisini öne çıkarır?
Soru 5.
Orta Çağ ticaret yollarına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Ticaret yolları yalnızca ticari ürün taşımış; bilgi, fikir ve inanç aktarımına katkıda bulunmamıştır.
II. Bu yollar, devletler arasında siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerin kurulmasına aracılık etmiştir.
III. Teknolojik gelişmelerin farklı coğrafyalara taşınmasında ticaret yolları belirleyici bir rol oynamıştır.
Soru 6.
Müze gezisinde öğrenciler şu panoyu inceler: İpek Yolu kentlerinde farklı diller konuşulmuş, Baharat Yolu limanlarında gemicilik bilgisi paylaşılmış, Kürk Yolu'nda orman ve bozkır toplulukları mal değiştirmiştir. Öğrenci Elif, bu yolların toplumların yaşamında belirgin bir değişiklik yaratmadığını ileri sürer.
Panodaki bilgiler Elif'in yargısı için hangi değerlendirmeyi gerektirir?
Soru 7.
Bir tarihçi, Orta Çağ'da Kürk Yolu'ndan gelen gelirin bozkır devletlerinin askerî gücünü artırdığını ileri sürer. Başka bir tarihçi, bu gelirin daha çok pazarların canlanmasına ve komşu toplumlarla mal alışverişinin sürmesine yaradığını savunur. İki tarihçi de yol üzerindeki toplumların birbirinden habersiz yaşadığı görüşüne karşı çıkar. Bu yorumlara göre iki tarihçinin de desteklediği çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 8.
Semerkant'taki Afrasiyab saray resimlerinde, farklı bölgelerden gelen elçiler bir hükümdarın huzurunda armağan sunarken betimlenir. Çin kökenli ipekli kumaşlar, başka bölgelerin giysi ve hediyeleriyle aynı sahnelerde yer alır. Bu resimlerden hareketle İpek Yolu'nun toplumlar arasındaki ilişkisine dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?
Soru 9.
Bir öğrenci müze gezisinde Baharat Yolu'nu anlatan bir panoyu inceler. Panoda Maluku Adaları'ndan gelen baharatın Hint Okyanusu limanları, Basra Körfezi ve Kızıldeniz üzerinden Akdeniz kentlerine ulaştığı; bu limanlarda farklı din ve dilden tüccarların aynı pazarlarda alışveriş yaptığı belirtilir. Öğrenci, yolun mal taşınmasından başka bir etki yaratmadığı sonucuna varır. Panodaki bilgilerle bu sonuca bakıldığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?
Soru 10.
Kaşgar, Orta Çağ'da İpek Yolu kervanlarının uğradığı bir konaklama kentiydi. Yönetim, tüccarlardan aldığı vergiyle hazinesini güçlendiriyor; farklı bölgelerden gelen tüccarlar ise pazarlarda mal ve bilgi alışverişi yapıyordu. Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
I. Ticaretten alınan vergi, kent yönetiminin ekonomik gücünü artırmıştır.
II. Tüccarlar arasındaki alışveriş, kentte ortak bir yazı dilinin benimsenmesini sağlamıştır.
III. Farklı bölgelerden gelen tüccarlar, kentteki kültürel etkileşime katkıda bulunmuştur.
Soru 11.
Günümüzdeki uluslararası fuarlarda firmalar, ürün satmanın yanında yeni üretim bilgilerini de paylaşır. Orta Çağ'da İpek Yolu üzerindeki pazarlarda kâğıt ve ipekli kumaş satılırken bu ürünlerin yapımına dair bilgiler de toplumlar arasında paylaşılmıştır. Bu benzerliğe göre Orta Çağ ticaret yollarının etkisiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?
Soru 12.
Orta Çağ’da üç ticaret merkezine ait gözlemler şöyle sıralanabilir:
Semerkant (İpek Yolu): Çin’den gelen ipek burada el değiştirir; farklı dillerden ve inançlardan tüccarlar karşılaşır; kentteki yönetim gümrük geliri elde eder.
İskenderiye (Baharat Yolu): Hindistan’dan gelen baharat Akdeniz’e buradan aktarılır; değişik diller konuşan tüccarlar limanda buluşur; Mısır yönetimi bu ticaretten vergi alır.
Bolgar (Kürk Yolu): Kuzey ormanlarından gelen kürkler güneye buradan satılır; Bulgarlar ile Müslüman tüccarlar burada karşılaşır; hanlık bu ticaretten kazanç sağlar.
Bu karşılaştırma, ticaret yollarının çevrelerindeki devlet ve toplumlara etkisi hakkında hangi çıkarımı destekler?