3. Orta Çağ Medeniyetleri · 3.4 Orta Çağ’da Bilim, Kültür ve Sanat › 3.4 Orta Çağ’da bilim, kültür ve sanat
0/12 işaretli
Soru 1.
Sunar, medeniyetlerin gelişimini şu sözlerle açıklar: "Medeniyetler bir ebru teknesi yüzeyindeki renklerin çeşitli harekete geçirici etkenler neticesinde karışıp yeni biçimler oluşturması gibi hem zamansal hem de mekânsal olarak birbirleri ile etkileşim içindedirler."
Bu görüşe göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Soru 2.
Roma İmparatorluğu'nun dağılmasından sonra Batı Avrupa'da öğretim, büyük ölçüde kilise kurumlarının gözetiminde yürütüldü. Bu ortamda metinler, inancı sorgulamak için değil inancı temellendirmek amacıyla incelendi. Bu neden-sonuç ilişkisi, aşağıdaki düşünce geleneklerinden hangisinin oluşumunu açıklar?
Soru 3.
Bir şehir müzesi, günümüzdeki araştırma kütüphanelerini tanıtırken şu benzerliği kurar: Farklı dillerden çevrilmiş eserler aynı çatı altında toplanmış, bilginler bu eserleri birlikte incelemiştir. Bu benzetme, aşağıdaki Orta Çağ kurumlarından hangisinin işleyişine daha yakındır?
Soru 4.
Granada'daki Elhamra'nın saray bölümlerinde duvarlar geometrik örgüler, bitkisel motifler ve Arap harfleriyle yazılmış yazılarla kaplıdır. Avlularda su kanalları ve havuzlar, mekânın serinlemesini ve görsel bütünlüğü sağlar. Bu betimleme, söz konusu yapının sanat anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Soru 5.
Proje sunumunda bir öğrenci, Semerkant'taki Uluğ Bey Rasathanesi'nde gök cisimlerinin konumlarını gösteren cetveller hazırlandığını belirtir. Bu cetvellerin sonraki dönem astronomlarınca da kullanıldığını ekler. Öğrencinin bu bilgilere dayanarak ulaşması beklenen yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 6.
Bir tarihçi, Bağdat ve Endülüs'te okutulan tıp ile matematik eserlerinin Latinceye çevrilerek Avrupa okullarına girmesini havzalar arası etkileşimin kanıtı sayar. Başka bir tarihçi, bu eserlerin çevirildikten sonra da üretildikleri havzanın dışında ortak miras oluşturmadığını savunur. Avrupa okullarında ders malzemesi olmaları, aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?
Soru 7.
Bir tarihçi, Emevilerin Şam’da yaptırdığı büyük camiyi hükümdarın gücünü gösteren bir yapı olarak değerlendirir. Başka bir tarihçi, caminin mozaik, hat ve mimari düzeniyle dönemin sanat anlayışını yansıttığını; avlusunda toplanan bilginlerin ise şiir ve dil üzerine konuştuğunu belirtir. İki yorum birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 8.
Sınıfça gidilen müzede bir maketin yanında şu açıklama yer alır: «Büyük Vahşi Kaz Pagodası, Tang döneminde Hindistan'dan getirilen Budist metinlerin saklanması amacıyla yapılmıştır.» Öğrenci, sunumunda bu açıklamaya dayanarak yapının Hint ve Çin medeniyet havzaları arasındaki etkileşimin bir ürünü olduğunu ileri sürer. Öğrencinin yargısını açıklamadaki hangi bilgi destekler?
Soru 9.
Endülüs'te Müslüman, Yahudi ve Hristiyan âlimlerin aynı kütüphanelerde birlikte çalışması ve Avrupa'daki Rönesans çalışmalarına zemin hazırlaması aşağıdaki yargılardan hangisini doğrular?
Soru 10.
Hint coğrafyasında hazırlanan bir matematik metninde, sayıların bulundukları basamağa göre değer kazandığı bir hesap düzeni açıklanır. Bu düzen, sonraki yüzyıllarda İslam bilginlerinin Arapça hesap kitaplarında tanıtılmış; dört işlem ve denklem çözümlerinde kullanılmıştır. Bu bilgilere göre iki medeniyet arasındaki bilimsel etkileşim için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 11.
Karşılaştırma tablosunda İslam havzasının sütununda çeviriyle tıp metinlerinin Arapçaya kazandırıldığı ve hat sanatının geliştiği, Hint havzasının sütununda basamak değerli hesabın sürdüğü ve taş anıtların yükseldiği, Çin havzasının sütununda baskıyla tarih eserlerinin çoğaldığı ve mürekkep resminin geliştiği yazılıdır. Tablodaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
Soru 12.
Çin’de gökyüzü gözlemlerinin düzenli kayda geçirilmesi, takvimlerin daha sağlam hesaplara dayanmasını sağlamıştır. Bu takvimler ekim ve hasat zamanlarının önceden belirlenmesine yardım etmiştir. Böylece astronomi bilgisi, tarımsal üretimin planlanmasında kullanılan bir araca dönüşmüştür. Bu zincire göre astronomi bilgisinin tarımsal planlamaya bağlanmasını sağlayan gelişme hangisidir?