10. sınıf · 1. dönem 1. yazılı
Felsefe · Senaryo 1
- Soru 117 puan
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Kütüphanede Dört Raf
Mira, bir cumartesi öğleden sonra ilçe kütüphanesinde farklı raflardan kitaplar karıştırırken şöyle düşünür: "Biyoloji kitabı, canlıların nasıl işlediğini anlatıyor; deneylere, ölçümlere dayanıyor ve kesin sonuçlara ulaşıyor. Ama 'Yaşamın anlamı nedir?' sorusuna bu kitapta hiç cevap bulamıyorum. Bir ilahiyat kitabı ise bu soruya vahiy ve kutsal metinlerden yola çıkarak cevap veriyor; bana manevi bir huzur veriyor. Bir heykel kataloğu ise yaşamı ne ölçüp biçiyor ne de kutsal bir kaynağa başvuruyor; sanatçının hayal gücünden ve duygularından besleniyor. Felsefe kitabı ise bu soruyu ne deneyle ne vahiyle ne de yalnızca duyguyla yanıtlamaya çalışıyor; aksine akıl yürütme ve tartışmayla farklı görüşler üretiyor. Ama yine de tek bir kesin cevaba ulaşamıyor."
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1.1. Metinden hareketle felsefenin bilimle olan bir benzer ve bir farklı yönünü aşağıdaki tabloya yazınız.
Benzer Yön (5 Puan) Farklı Yön (5 Puan) Felsefe – Bilim 1.2. Metinden hareketle felsefenin dinle olan bir benzer ve bir farklı yönünü aşağıdaki tabloya yazınız.
Benzer Yön (3 Puan) Farklı Yön (4 Puan) Felsefe – Din dubba.com.tr · 10. sınıf felsefe · senaryo 1 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 217 puan
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Soru Kutusu
Felsefe kulübü, okul girişine bir "soru kutusu" koymuş ve öğrencilerden merak ettikleri her şeyi yazıp kutuya atmalarını istemiştir. Hafta sonunda kutudan çıkan kâğıtlardan sekizi aşağıdaki tabloda verilmiştir.
No Soru ✓ / X I Bir bardak sudaki molekül sayısı kaçtır? II Dostluğu dostluk yapan nedir? III Okul kantini bu yıl kaç öğrenciye hizmet verdi? IV İnsan, doğru bilgiye ulaşabilir mi? V Zaman gerçekten akıp gider mi, yoksa yalnızca zihnimizde mi vardır? VI Yarın hava kaç derece olacak? VII Özgür bir seçim yapmak mümkün müdür? VIII Şehirlerarası otobüs Ankara'ya saat kaçta varır? Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
2.1. Tablodaki sorulardan felsefi soru olanları ✓, felsefi soru olmayanları X ile işaretleyiniz.
2.2. Felsefi soruların üç özelliğini aşağıdaki tabloya yazınız. Her özellik için tablodaki felsefi sorulardan birinin numarasını yazarak o sorunun bu özelliği nasıl taşıdığını gerekçelendiriniz.
Özellik (3x1 Puan) Soru No Gerekçe (3x2 Puan) dubba.com.tr · 10. sınıf felsefe · senaryo 1 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 318 puan
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Bilinmeyen Dilde Bir Konferans
Dil öğretmeni Leyla Hanım, öğrencilerine düşünme ve dil ilişkisini anlatmak için sınıfta şu gözlemini paylaşmıştır:
"Geçen yıl yurt dışında bir konferansa katıldım. Orada, o ülkenin dilini hiç bilmeden de bazı şeyleri anlayabildiğimi fark ettim: Konuşmacının sesinin yükselip alçalmasından bir tartışma yaşandığını sezdim; dinleyicilerin yüz ifadelerinden konunun ciddiye alındığını anladım. Öte yandan sunumun içeriğini, yani kavramları, gerekçeleri ve çıkarımları tam olarak kavrayamadım. Eve döndükten sonra o konferansın dilini öğrenmeye başladım. Birkaç ay sonra aynı konuyu o dilde okurken daha önce hiç yapamadığım ayrımları yapmaya başladığımı fark ettim."
Leyla Hanım, dersin sonunda tahtaya aşağıdaki beş ifadeyi yazmıştır:
- Bir konuyu sorgulayıp karşılaştırmalar yaparak yeni sonuçlara varmayı sağlar.
- Belirli sesler ve işaretler, bir topluluğun üzerinde uzlaştığı kurallara göre birleştirilir.
- Kavramların yanında imgelerle de işleyebilir; bu yüzden kimi zaman sözcüklere dökülmeden de sürebilir.
- Bir kuşaktan ötekine aktarılarak toplumun ortak birikimini taşır.
- Yeni sözcükler kazanıp bazılarını yitirerek zamanla değişir.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
3.1. Tahtadaki ifadelerin her birinin düşünmeye mi dile mi ait olduğunu aşağıdaki tabloya yazınız ve her ifade için bir gerekçe belirtiniz.
İfade Düşünme / Dil (5x1 Puan) Gerekçe (5x1 Puan) 1 2 3 4 5 3.2. Leyla Hanım'ın deneyiminde aşağıdaki görüşlerin her birini destekleyen birer durum bulunmaktadır. Her görüşü destekleyen durumu metinden bularak tabloya yazınız ve bu durumun görüşü neden desteklediğini açıklayınız.
Görüş Destekleyen Durum (2x2 Puan) Gerekçe (2x2 Puan) A. Dil olmadan da düşünme mümkündür. B. Dil, düşünmeyi geliştirir ve zenginleştirir. dubba.com.tr · 10. sınıf felsefe · senaryo 1 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 416 puan
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Eşik-Titremesi
Bir dağcılık topluluğunun bülteninde yayımlanan kısa yazıdan (kurgusal):
Uzun yıllar boyunca grubumuzda, bir zirveye tırmanırken doruk noktasına ulaşmadan hemen önce yaşanan o özgün duyguyu tarif etmek için elimizde bir sözcük yoktu. O an için 'heyecan' fazla sığ, 'korku' yanlış, 'sevinç' ise erken kalırdı. Herkes o duyguyu yaşıyor ama kimse onu adlandıramıyordu. Bir süre sonra aramızdaki genç üyelerden biri bu duyguya 'eşik-titremesi' adını verdi. Sözcük önce şakaya geldi, sonra benimsendi. Bugün birisi 'eşik-titremesi yaşadım' dediğinde grup içinde herkes ne demek istediğini anında kavrar; hatta bu duyguyu daha önce fark etmemiş yeni üyeler bile kavramı öğrendikten sonra tırmanışlarda o anı daha net biçimde ayırt ettiklerini söylüyor.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
4.1. 'Eşik-titremesi' kavramı ortaya çıkmadan önce dağcıların bu deneyimle ilişkili zihinsel süreçlerini, düşünme ve dil arasındaki ilişkiyi göz önünde bulundurarak açıklayınız.
4.2. 'Eşik-titremesi' kavramının benimsenmesinden sonra yeni üyelerin yaşadığı değişimi, dil ve düşünmenin birbirini nasıl karşılıklı etkilediğini de belirterek açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf felsefe · senaryo 1 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 516 puan
Aşağıdaki yazışma metnini okuyunuz.
Kıyafet Yönetmeliği Tartışması
Bir okul gazetesinin çevrimiçi yorum bölümünde, okulun kıyafet yönetmeliğine ilişkin tartışma şöyle gelişmiştir:
@Demir_K: Okul yönetimi bu kıyafet kuralını kaldırmalı. Geçen yıl yapılan ankette öğrencilerin %78'i mevcut kıyafet zorunluluğundan memnun olmadığını söyledi. Bu kadar kişi şikâyet ediyorsa kural kesinlikle yanlıştır.
@Selin_A: Ben de değişiklik istiyorum ama farklı bir gerekçeyle: Tanınmış bir moda tasarımcısı geçen ay verdiği röportajda "Kıyafet özgürlüğü, bireyin kendini ifade etmesinin temelidir." dedi. Moda konusunda bu kadar deneyimli biri söylüyorsa doğrudur.
@Taner_B: Bakın, geçen dönem kıyafet yönetmeliği uygulamaya girdi ve aynı dönemde sınav başarı ortalaması düştü. Yani kıyafet kuralı öğrencilerin başarısını olumsuz etkiliyor.
@Okan_Y: Bu kuralı kaldırmak isteyenler zaten derse geç kalan, kurallara hiç uymayan öğrenciler. Böyle kişilerin ne dediğine kulak asmaya gerek yok.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
5.1. Yazışmadaki her kullanıcının ifadesinde yer alan safsatanın türünü aşağıdaki tabloya yazınız ve bu türü belirleme gerekçenizi ifadeyle ilişkilendirerek belirtiniz.
Kullanıcı Safsata Türü (4x1 Puan) Gerekçe (4x1 Puan) @Demir_K @Selin_A @Taner_B @Okan_Y 5.2. Tabloda belirlediğiniz safsatalardan ikisini seçerek her birinin toplumsal tartışmalarda yaratabileceği olumsuz etkiyi ayrı ayrı açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf felsefe · senaryo 1 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 616 puan
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Gece Açık Kütüphane
İlçe Gençlik Meclisi toplantısında söz alan Defne, görüşünü şöyle savunmuştur:
"İlçemizdeki öğrencilerin çoğu kalabalık evlerde yaşıyor ve evde sessiz bir çalışma ortamı bulamıyor. İlçe kütüphanesi şu an akşam altıda kapanıyor; okul çıkışından sonra öğrencilere kütüphanede çalışmak için yalnızca iki saat kalıyor. Sınav dönemlerinde öğrencilerin akşam saatlerinde düzenli çalışabilecekleri bir yere duydukları ihtiyaç artıyor. Kütüphanenin geç saate kadar açık kalmasının getireceği ek gider, ilçenin gençlik bütçesiyle karşılanabilecek düzeyde. O hâlde ilçe kütüphanesi sınav dönemlerinde gece yarısına kadar açık tutulmalıdır."
Toplantıda daha sonra söz alan Kaan ise şu itirazı dile getirmiştir:
"Bu yılki gençlik bütçesinin tamamı yeni spor salonunun yapımına ayrıldı; kütüphanenin gece mesaisi için bütçede hiç kaynak kalmadı."
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
6.1. Defne'nin argümanını mantıksal yapıya dönüştürünüz. Öncülleri ve sonucu sembolleriyle birlikte aşağıdaki tabloya yazınız.
Sembol Önerme (5x2 Puan) P1 P2 P3 P4 C 6.2. Kaan'ın itirazının Defne'nin argümanındaki hangi öncülü zayıflattığını sembolüyle yazınız. Kaan'ın söyledikleri doğruysa argümanın sonucunun neden yeterince desteklenmemiş olacağını açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf felsefe · senaryo 1 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- FEL.10.1.1 · kâğıtta 2 soruFelsefenin anlamını, gelişim sürecini ve işlevini sorgulayabilmeTesti çöz
- FEL.10.2.1 · kâğıtta 2 soruDüşünme ve dil ilişkisini yapılandırabilmeTesti çöz
- FEL.10.2.2 · kâğıtta 2 soruMantığın temel kavramlarını ve argümantasyon sürecini yorumlayabilmeTesti çöz
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100