Maarif · 1. Tema: Geometrik Şekiller · Yaprak test 1
0/12 işaretli
Soru 1.
Bir okulun meteoroloji kulübü, rüzgârın yönünü incelemek için üç gün boyunca rüzgârın kuzey bileşenini, doğu bileşenini ve rüzgâr hızını kaydetmiştir. Kuzey ve doğu bileşenleri birbirine diktir. Rüzgâr hızı, bu bileşenlerle oluşan dik üçgenin hipotenüsüdür. α, rüzgârın doğu doğrultusu ile yaptığı dar açıdır; kuzey bileşeni α açısının karşı kenarı, doğu bileşeni ise komşu kenarıdır.
Gün
Kuzey bileşeni (km/sa)
Doğu bileşeni (km/sa)
Rüzgâr hızı (km/sa)
Pazartesi
6
8
10
Salı
9
12
15
Çarşamba
12
16
20
Bu ölçümlerde yinelenen örüntüye göre α açısının sinüsü için aşağıdaki genellemelerden hangisi doğrudur?
Soru 2.
Okul kütüphanesindeki üçgen biçimli sergi panosunun köşeleri A, B ve C'dir. Öğrenciler, üç kenar uzunluğunun birbirinden farklı olduğunu not etmiştir. D noktası BC kenarı üzerinde, G noktası ise [AD] doğru parçası üzerindedir. Ölçümler aşağıdaki tablodadır.
Doğru parçası
Uzunluk
BD
12 cm
DC
12 cm
AG
16 cm
GD
8 cm
Bu ölçümlere göre G noktası için aşağıdaki varsayımlardan hangisi doğrudur?
Soru 3.
Pazar yerinde ana yol düz bir çizgi boyuncadır. Belediye, yola bitişik üçgen biçimli parseller ayırmıştır. Parselin yola bitişik kenarı taban, bu kenara ait dik uzaklık ise yükseklik kabul edilir. Yola değmeyen köşe, yola paralel gerilmiş aynı sınır ipinin üzerindedir.
Bir pazarcının bu haftaki parselinde yola bitişik kenar 4 metredir. Gelecek hafta aynı pazarcıya, yola değmeyen köşesi yine bu ipin üzerinde kalan ve yola bitişik kenarı 8 metre olan bir parsel verilecektir.
Gelecek haftaki parselin alanının bu haftaki alana göre değişimi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 4.
Restore edilen bir okul binasının üçgen taş alınlığı ABC üçgeni olarak modelleniyor. ∣BC∣=a m, ∣AC∣=b m ve ∣AB∣=c m olmak üzere alınlığın tabanı [BC], duvar örgüsünün içinde kaldığı için şerit metreyle ölçülememektedir. Yerine konacak taşın boyunu belirlemek için erişilebilen büyüklükler ölçülmüştür: b=12 m, sinA=21 ve sinB=43.
Mimar, sinüs teoremini alan formülü yardımıyla doğrularken bu alınlığın alanını (I) 21⋅b⋅c⋅sinA ve (II) 21⋅a⋅c⋅sinB biçiminde yazıp bu iki ifadeyi eşitlemektedir. Buna göre doğrudan ölçülemeyen ∣BC∣=a uzunluğu kaç metredir?
Şekil ölçekli değildir.
Soru 5.
Okul kantini, masalara konacak dik üçgen biçimli menü standlarını okul kooperatifinden satın alacaktır. Her stand, dik açısı masaya dik kenar ile masaya yatan kenarın birleştiği köşede olan bir dik üçgendir. İncelenen dar açı, hipotenüsün masa düzlemiyle yaptığı açıdır; bu açının karşısındaki kenar masaya dik olan kenardır. Kooperatif etiketlerindeki ölçüler şöyledir:
Ürün
Masaya dik kenar (cm)
Masaya yatan kenar (cm)
Hipotenüs (cm)
İncelenen açı
K
8
15
17
θ
B
7
24
25
φ
Kantin ekibi, hangi standın masa ile daha büyük açı yaptığını belirlemek için θ ve φ açılarının trigonometrik oranlarını hesaplayıp karşılaştırmıştır.
Etiketlerdeki ölçüler kullanılarak yapılan bu karşılaştırmaya göre, dik üçgende trigonometrik oranlara ilişkin sunulabilecek doğru önerme aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 6.
Okulun matematik kulübünde üyeler, farklı üçgen örneklerinde kenar orta dikme ve yüksekliği incelemiş ve tahtaya şu iki genellemeyi yazmıştır.
Genelleme 1: Bir kenara komşu iki kenar eşit olduğunda, bu kenarın orta dikmesi üçüncü köşeden geçmektedir. Komşu kenarlar eşit olmadığında ise orta dikme üçüncü köşeden geçmemektedir.
Genelleme 2: Bir kenara komşu iki kenar eşit olduğunda, bu kenara ait yüksekliğin ayağı kenarın orta noktası olmaktadır. Komşu kenarlar eşit olmadığında ise ayağın yeri orta noktadan farklı olmaktadır.
Kulüp üyeleri, elde ettikleri bu genellemelerden hareketle yardımcı elemanların özelliklerine ilişkin bir önerme sunmak istemektedir. Buna göre sunulabilecek önerme aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 7.
Bir okulun su tasarrufu kulübü, yağmur suyunu biriktirmek üzere üçgen biçimli bahçeler tasarlamıştır. İncelenen yağışta her 1 m2 bahçe alanına 3 litre su biriktiği ölçülmüştür. L bahçesi, K bahçesinin üçüncü köşesi seçilen kenara paralel bir doğru üzerinde kaydırılarak elde edilmiştir. Bu kaydırmayla diğer iki kenarın uzunluğu değişmiş; seçilen kenarın uzunluğu ve bu kenara ait yükseklik aynı kalmıştır. Ölçümler aşağıdaki tablodadır.
Bahçe
Seçilen kenar (m)
Bu kenara ait yükseklik (m)
Biriken su (L)
K
12
5
90
L
12
5
90
M
12
10
180
N
24
5
180
Bu ölçümlerden elde edilecek genellemelere göre, üçgenin alanının hangi elemanlara göre değiştiğine ilişkin aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?
Soru 8.
Kerem, doğa yürüyüşünde kullandığı haritada üç dinlenme noktasını işaretlemiştir: başlangıç çeşmesi (B), köprü (K) ve seyir tepesi (S). Bu noktalar BKS üçgenini oluşturmaktadır. Harita ölçeğiyle hesaplanan gerçek uzunluklar ∣BK∣=1400 m ve ∣BS∣=1300 m'dir. Kerem, kosinüs teoremini doğrulamak için S köşesinden BK kenarına bir dikme indirmiştir. Dikmenin ayağı H, B ile K arasında olup ∣BH∣=500 m'dir; ∣SH∣ ölçülmemiştir.
Buna göre Kerem, bu dikmeye dayalı doğrulamayı doğru tamamladığında ∣SK∣2 aşağıdakilerden hangisine eşit olur?
Soru 9.
Öğrenciler sınıfta, C köşesi dik olan bir ABC üçgen modeli kuruyor. Modelde A açısının komşu dik kenarı olan AC çubuğu 15 cm, hipotenüs olan AB çubuğu 17 cm uzunluğundadır. Karşı dik kenar BC ölçülmemiştir; öğrenciler bu kenarı hesap makinesiyle bulmayı deniyor.
Hesap makinesinde 15÷17 işleminin sonucu, virgülden sonra dört basamağa yuvarlanınca ekranda 0,8824 görünmektedir. α, A açısının ölçüsüdür.
Bu modelle aynı açılara sahip bir gölgelik kurulacaktır. Gölgeliğin eğik kirişi, modeldeki hipotenüse karşılık gelir ve uzunluğu 4,25 m olacaktır. Düşey direk ise modeldeki BC kenarına karşılık gelir.
Buna göre düşey direğin uzunluğunu metre cinsinden tam olarak veren ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 10.
Ece, masa üstünde kullanmak üzere üçgen biçimli bir telefon şarj altlığı tasarlamaktadır. Altlığın köşeleri A, B ve C; kenar uzunlukları AB=12 cm, AC=18 cm ve BC=20 cm'dir. Adaptör A köşesindedir. Şarj kablosu A'dan çıkar, BC kenarı üzerindeki D noktasına gelir ve burada iki kola ayrılarak B ve C köşelerindeki özdeş telefonlara gider.
İki tasarım isteği vardır:
- Kablo kanalı kenarlara sürtünmesin diye [AD] üzerindeki her nokta, AB ve AC kenarlarına eşit uzaklıkta olacaktır. Bu istek, [AD]'ninA açısının açıortayı olmasıyla sağlanır.
- Özdeş telefonlara giden kablo kolları aynı boyda kesilecektir. Bu istek, BD=DC olmasıyla sağlanır.
Ece şu önermeyi kurmuştur: [AD] açıortay olursa D noktası BC kenarını da iki eşit parçaya ayırır; iki istek aynı D ile sağlanır.
Altlığın kenar uzunlukları kullanılarak bu önerme değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Şekil ölçekli değildir.
Soru 11.
Bir parkta üçgen biçimindeki çiçek tarhının mevcut durumunda bir kenar düz yürüyüş yolunun üzerindedir. Bu kenar 16 m, bu kenara ait yükseklik 9 m ve tarhın alanı 72 m² dir. Karşı köşede bir çeşme vardır.
Peyzaj ekibi üç düzenleme için seçilen taban kenarının uzunluğunu, bu tabana ait yüksekliği ve çeşmenin yürüyüş yoluna uzaklığını ölçmüştür. Taban kenarı yol üzerinde değilse çeşmenin yola uzaklığı ile o tabana ait yükseklik aynı olmak zorunda değildir.
Düzenleme
Taban kenarının konumu
Taban uzunluğu (m)
Tabana ait yükseklik (m)
Çeşmenin yola uzaklığı (m)
Mevcut
Yol üzerinde
16
9
9
I
Yol üzerinde
24
9
9
II
Yol üzerinde
16
12
12
III
Yol üzerinde değil
24
6
9
Sınıfta kurulan önerme şöyledir: Bir üçgenin alanı, bir kenar ile o kenara ait yüksekliğin çarpımının yarısıdır. Bu iki ölçümden biri sabitken diğeri bir çarpan kadar değişirse alan da aynı çarpan kadar değişir; ikisi de değişirse alan, bu çarpanların çarpımı kadar değişir.
Park sorumlusu III. düzenleme için şunu savunmaktadır: Taban 16 m'den 24 m'ye çıkmış, çeşmenin yola uzaklığı 9 m kalmıştır. Yükseklik değişmediğine göre alan 23 katına çıkar.
Buna göre tablodaki ölçüler kullanılarak önermenin ve bu yargının değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Soru 12.
Bir bisikletli, B okulundan C parkına henüz yapılmamış bir bağlantı yolu planlamaktadır. A durağından C parkına giden mevcut parkur düzdür. Okuldan bu parkurun doğrultusuna inen en kısa iniş, parkurun üzerinde değil, A durağının gerisindeki uzantıda H noktasında yolu dik kesmektedir. H, A ve C noktaları bu sırayla aynı doğru üzerindedir. Ölçülen uzunluklar şöyledir:
Parça
Uzunluk (km)
BH
1,2
HA
0,9
AC
1,5
ABC üçgeninde A durağındaki açı geniş açıdır. ∣AB∣=c km, ∣AC∣=b km, ∣BC∣=a km ve ∣HA∣=x km olarak adlandırılıyor. Dar açılı üçgende kosinüs teoremi doğrulanırken dikme ayağı kenarın üzerinde olduğu için ∣HC∣=∣b−x∣ yazılır; buradan a2−(b2+c2)=−2bx ve cosA=cx elde edilir. Bu parkurda dikme ayağı kenarın uzantısında kaldığından aynı doğrulama bu yeni duruma uyarlanacaktır.
Buna göre uyarlanmış doğrulamada a2−(b2+c2) ifadesinin değeri aşağıdakilerden hangisidir?