Maarif uyumlu · 10. sınıf matematik
1. Tema: Geometrik Şekiller
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 10. sınıf matematik öğretim programında Geometrik Şekiller teması 36 ders saatidir. Bu sayfada temanın öğrenme çıktılarını, her çıktının süreç bileşenlerini ve kapsam sınırlarını bulursun; altta çözümlü yaprak testler var.
Yaprak testler
Öğrenme çıktıları (4)
MAT.10.1.1 Dik üçgende trigonometrik oranlara (sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjant) ve trigonometrik özdeşliklere ilişkin çıkarım yapabilme
- a)Dik üçgende trigonometrik oranlar ve trigonometrik özdeşliklerle ilgili varsayımlarda bulunur.
- b)Trigonometrik oranlar ve trigonometrik özdeşliklerle ilgili örüntüleri geneller.
- c)Trigonometrik oranlar ve trigonometrik özdeşliklerle ilgili elde ettiği genellemelerini varsayımlarıyla karşılaştırır.
- ç)Yaptığı karşılaştırmalardan dik üçgende trigonometrik oranlara ve trigonometrik özdeşliklere ilişkin önermeler sunar.
- d)Ulaştığı trigonometrik oranları ve trigonometrik özdeşlikleri problemler bağlamında değerlendirir.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Benzer dik üçgenlerde oranların sabitliği → sin, cos, tan, cot
- sin²x+cos²x=1, tanx·cotx=1 (Pisagor ve cebirle)
- 30°, 45°, 60° oranları (eşkenar ve ikizkenar dik üçgenden)
- Hipotenüsü 1 olan dik üçgen; birim çember; yönlü açı; geniş açıların oranları birim çemberle
MAT.10.1.2 Üçgenin yardımcı elemanlarının özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme
- a)Üçgende iç ve dış açıortayların, kenarortayların, kenar orta dikmelerin ve yüksekliklerin özelliklerine ilişkin varsayımda bulunur.
- b)Farklı üçgen örneklerini inceleyerek varsayımlarına ilişkin örüntüleri geneller.
- c)Üçgenin yardımcı elemanlarıyla ilgili genellemelerini varsayımlarıyla karşılaştırır.
- ç)Elde ettiği genellemelerden hareketle yardımcı elemanların özelliklerine ilişkin önermeler sunar.
- d)Üçgenin yardımcı elemanlarıyla ilgili önermeleri problemler bağlamında değerlendirir.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- İç açıortay teoremi (kenar oranı = parça oranı, benzerlikle)
- Açıortay üzerindeki noktanın kollara uzaklıklarının eşitliği; iç açıortayların kesişimi = iç teğet çember merkezi
- Dış açıortay teoremi; iki dış + bir iç açıortay kesişimi = dış teğet çember merkezi
- Kenarortaylar: ağırlık merkezi, 2:1 bölme
- Dik üçgende hipotenüse ait kenarortay = hipotenüsün yarısı
- Kenar orta dikmeler: çevrel çember merkezi
- Yükseklikler: dar açılıda içte, genişte dışta, dikte dik köşede kesişir
MAT.10.1.3 Üçgenin bir kenarı ve o kenara ait yüksekliğinin değişimine bağlı olarak alanının değişimine ilişkin çıkarım yapabilme
- a)Üçgenin bir kenarı ve o kenara ait yüksekliğindeki değişimin üçgenin alanındaki değişime etkisine dair varsayımlarda bulunur.
- b)Farklı üçgenlerdeki gözlemlerinden yararlanarak varsayımlarına yönelik örüntüleri geneller.
- c)Genellemelerini varsayımlarıyla karşılaştırır.
- ç)Elde ettiği genellemelerden üçgenin alanının hangi elemanlara göre değiştiğine ilişkin önermeler sunar.
- d)Önermeleri gerçek yaşam problemleri bağlamında değerlendirir.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Eşit yükseklikli üçgenlerin alanları tabanla orantılı; eşit tabanlılar yükseklikle orantılı
- Paralel doğrular arasında ortak tabanlı üçgenlerin alanları eşit (ortak olmayan bölgeler de eşit)
- Benzer üçgenlerin alan oranı = benzerlik oranının karesi
- Sinüslü alan bağıntısı A=½·b·c·sinA
MAT.10.1.4 Sinüs ve kosinüs teoremlerini doğrulayabilme veya ispatlayabilme
- a)Üçgende sinüs ve kosinüs teoremlerine ilişkin farklı doğrulama veya ispatları kullanır.
- b)Yapılan doğrulama veya ispatları yeni durumlara uyarlayarak değerlendirir.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Sinüs teoreminin sinüslü alan formülüyle doğrulanması
- Kosinüs teoreminin ek çizim + Pisagor ile ispatı
- İki teoremin gerçek yaşam problemlerinde kullanımı
İçerik çerçevesi
- Dik Üçgende Trigonometrik Oranlar ve Trigonometrik Özdeşlikler
- Üçgende Yardımcı Elemanlar
- Üçgenin Alanı
- Sinüs ve Kosinüs Teoremleri
Genellemeler
- Trigonometrik oranlar, bir açının benzer üçgenlerde korunan oran yapısını temsil eder
- Benzer üçgenlerin alanları orantılıdır
Anahtar kavramlar
ağırlık merkezi, alan, birim çember, çevrel çember, dış açıortay, dış teğet çember, iç açıortay, iç teğet çember, kenar orta dikme, kosinüs teoremi, sinüs teoremi, trigonometrik oranlar, yönlü açı, yükseklik
Ön bilgi
Öğrencilerin üçgenlerde temel elemanlar ve özellikleri hakkında çıkarım yapabildikleri, daha sonraki geometri konularına temel teşkil edecek üçgenlerde eşlik ve benzerlik kavramını bildikleri, bunların uygulamalarını yapabildikleri, Pisagor teoremini uygulayabildikleri, üçgenin yardımcı elemanlarını ve bir üçgenin ağırlık merkezini bildikleri kabul edilmektedir.