İçeriğe atla

10. sınıf matematik · Maarif uyumlu · 12 soru

Maarif · 4. Tema: Nicelikler ve Değişimler · Yaprak test 2

0/12 işaretli

Soru 1.

Düz bir park yolunda bir hareketli, başlangıç noktasından uzaklaşıp bir süre aynı uzaklıkta kaldıktan sonra başlangıç noktasına geri dönmektedir. Hareketlinin başlangıç noktasına uzaklığı ss metre, geçen süre tt dakika olmak üzere bu durumun grafik temsili; (0, 0)(0,\,0), (2, 4)(2,\,4), (4, 4)(4,\,4) ve (6, 0)(6,\,0) noktalarını doğru parçalarıyla birleştiren kırık çizgidir. Yatay eksen tt yi, dikey eksen ss yi göstermektedir. Bu konum-zaman grafiğine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Fonksiyon grafiği

Soru 2.

Bir öğrenci, bilişim dersindeki proje ödevi için akıllı telefonlarda çalışan "Bildirim Yoğunluğu" uygulamasını incelemektedir. Uygulamanın temel modeli, gerçek sayılarda f(x)=x2f(x)=x^{2} ile tanımlı karesel referans fonksiyonudur. Güncellemeden sonra yoğunluk puanı g(x)=f(x−2)+3g(x)=f(x-2)+3 ile hesaplanmaktadır. Burada xx, saat cinsinden zaman değişkenidir. Karesel referans fonksiyon en küçük değerine x=0x=0 iken ulaşır ve bu değer 00'dır. Buna göre güncellemeden sonraki yoğunluk puanına ilişkin aşağıdaki varsayımlardan hangisi doğrudur?

Soru 3.

Bir belediyenin trafik birimi, toplu taşıma modellerinde bağımlı ve bağımsız değişkenlerin yer değiştirdiği durumları incelemiş ve farklı durumlara ait örüntüleri aşağıdaki tabloda listelemiştir. Metro modelinde xx saat, f(x)f(x) kilometredir. Otobüs modelinde xx yoğunluk puanı, g(x)g(x) km/saat cinsinden ortalama hızdır. Gösterge modellerinde xx dakika cinsinden zaman sapmasıdır; erken sapma negatif, gecikme pozitif alınmıştır.

ModelCebirsel temsil ve kümelerYer değiştirme ile elde edilen ilişki
Metroda sabit hızf(x)=60x, R→Rf(x)=60x,\ \mathbb{R}\to\mathbb{R}f−1(x)=x60f^{-1}(x)=\dfrac{x}{60} fonksiyonu
Otobüste yoğunluk-hızg(x)=−2x+40, R→Rg(x)=-2x+40,\ \mathbb{R}\to\mathbb{R}g−1(x)=40−x2g^{-1}(x)=\dfrac{40-x}{2} fonksiyonu
Sapma göstergesih(x)=x2, R→[0,∞)h(x)=x^{2},\ \mathbb{R}\to[0,\infty)Fonksiyon belirtmeyen bir ilişki
Yalnızca gecikme göstergesih(x)=x2, [0,∞)→[0,∞)h(x)=x^{2},\ [0,\infty)\to[0,\infty)h−1(x)=xh^{-1}(x)=\sqrt{x} fonksiyonu
Bu örüntülerden hareketle aşağıdaki genellemelerden hangisi doğrudur?

Soru 4.

Bir okulun çevre kulübü, su tasarrufu için bir çiçek tarhında damla sulama deneyi yapmıştır. Sulama süresi xx dakika iken tasarruf edilen su miktarı T(x)=−x2+8xT(x) = -x^{2} + 8x litre olarak modellenmiştir. Kulüp, en fazla tasarrufu bulmak için TT ifadesini tam kareye tamamlama stratejisini kullanmaya karar vermiştir. Bu strateji kullanılarak bulunan en fazla su tasarrufu kaç litredir?

Soru 5.

Bir okullar arası basketbol turnuvası 6 gün sürmektedir. A takımının, turnuva başından itibaren geçen xx günündeki sayı farkı (attığı sayı −- yediği sayı) f ⁣:[0,6]→Rf\colon [0, 6] \to \mathbb{R}, f(x)=−x2+6xf(x) = -x^{2} + 6x fonksiyonu ile modellenmektedir. B takımının sayı farkını gösteren g ⁣:[0,6]→Rg\colon [0, 6] \to \mathbb{R} fonksiyonunun grafik temsili şekilde verilmiştir. Sayı farkının pozitif olması takımın önde olduğunu, 00 olması sayıların eşit olduğunu gösterir. ff ve gg fonksiyonlarının nitel özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Fonksiyon grafiği

Soru 6.

Bir okul kantininde sandviçin satış fiyatı 20 TL, bir gündeki müşteri sayısı 80'dir. Fiyata yapılan zam miktarının her 1 TL'si için günlük müşteri sayısı 2 azalmaktadır. xx yapılan zam miktarını (TL) göstermek üzere günlük gelir G(x)G(x) TL'dir. ff fonksiyonu, gerçek sayılarda f(x)=x2f(x)=x^{2} biçiminde tanımlı karesel referans fonksiyondur. GG fonksiyonunun ff cinsinden cebirsel temsili ve bu temsilin ff nin grafiğine uygulanacak dönüşümlerle ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Soru 7.

Bir okulun iklim kulübü, proje ödevinde günlük ortalama hava sıcaklığının 12°C olan uzun yıllar ortalamasından sapması ile sapma katsayısı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Sapma xx (°C), sapma katsayısı yy ile gösterilmiş; ortalamaya karşılık gelen x=0x=0 günleri incelemeye alınmamıştır. Farklı günlerde yapılan bazı ölçümler aşağıdaki tablodadır.

Sapma xx (°C)−10−5−2−112510
Sapma katsayısı yy−0,1−0,2−0,5−110,50,20,1
Kayıtlara göre bir soğuk hava haftasında sapma −5°C ile 0°C arasında kalmış; −5°C ve 0°C uç değerleri bu aralığa dahil edilmemiştir. Kulüp, bu haftadaki sapmalar için sapma katsayısının aldığı değerleri bir önerme ile sunmak istemektedir. Bu haftadaki sapmalar için sapma katsayısının aldığı değerleri doğru biçimde sunan önerme aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 8.

Okulun iklim kulübü, laboratuvardaki bir termometrenin Santigrat ve Fahrenheit ölçeklerini karşılaştıran bir proje hazırlıyor. Termometrenin Santigrat ölçeği [−40,40][-40, 40] aralığını gösterdiği için kulüp dönüşümü f ⁣:[−40,40]→[−40,104],f(x)=95x+32f\colon [-40, 40] \to [-40, 104],\quad f(x)=\dfrac{9}{5}x+32 fonksiyonu ile modelliyor. Seçilen bazı değerler aşağıdaki tablodadır.

Santigrat (xx)Fahrenheit (f(x)f(x))
−40-40−40-40
003232
4040104104
Buna göre, ff fonksiyonunun tersine ilişkin aşağıdaki önermelerden hangisi bu fonksiyonun nitel özellikleri bağlamında doğrudur?

Soru 9.

Okul müzik atölyesinde kalın bir yaylı çalgı telinin gerilim düğmesi xx konumundayken ürettiği frekans, karekök referans fonksiyonu f(x)=xf(x)=\sqrt{x} (x≥0)(x \geq 0) ile g(x)=−4⋅f(x−9)+60=−4x−9+60g(x)=-4\cdot f(x-9)+60=-4\sqrt{x-9}+60 modeliyle incelenmektedir. Burada xx düğmenin konumu, g(x)g(x) ise frekanstır (Hz). Atölyede düğme yalnızca x≥9x \geq 9 konumlarına getirilebilmekte, x>18x > 18 olduğunda tel kopup ses üretilememekte ve çalınacak parça için frekansın 4444 Hz ile 6060 Hz arasında (4444 ve 6060 dâhil) kalması istenmektedir. Öğrenciler referans fonksiyonun nitel özelliklerinden şu önermeyi elde etmiştir. PP: "a<0a<0 ve r,k∈Rr,k \in \mathbb{R} olmak üzere g(x)=ax−r+kg(x)=a\sqrt{x-r}+k fonksiyonu tanım kümesinde azalandır, en büyük değeri kk dir ve görüntü kümesi (−∞,k](-\infty,k] olur. Tanım kümesi 00'a göre simetrik olmadığından bu fonksiyonun tek ya da çift olduğundan söz edilemez." PP önermesinin, bu telin frekansının verilen koşullar altında istenen aralıkta kalıp kalmayacağına karar vermede kullanışlılığına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Soru 10.

Bir çini atölyesinde lale motifinin dış konturu, karo üzerine santimetre cinsinden kurulan koordinat düzleminde f(x)=xf(x)=\sqrt{x} karekök referans fonksiyonunun grafiğinden sırasıyla şu dönüşümlerle elde ediliyor. • Motifin sol uç noktası x=4x=4 cm doğrusuna gelsin diye grafik sağa 44 cm öteleniyor. • Grafik sağa doğru gidildikçe alçalsın diye xx eksenine göre yansıtılıyor ve düşey doğrultuda büyütülüyor. • Sol uç nokta yerden 1212 cm yüksekliğe gelsin diye grafik yukarı öteleniyor. Bitmiş karoda yapılan kontrol ölçümünde kontur, x=13x=13 cm düşey doğrusunu 33 cm yükseklikte kesiyor. Verilen dönüşümler ve kontrol ölçümü birlikte kullanıldığında motif konturunu veren fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 11.

Bir mobilya atölyesi, sabit bir siparişin toplam tamamlanma süresini planlamaktadır. Kullanılan boyanın kuruması için 4 gün beklemek zorunludur; bu süreden sonra ustalar montajı birlikte bitirir. Son siparişlerde usta sayısına (xx) göre toplam tamamlanma süreleri aşağıdaki tablodadır.

Usta sayısı (xx)23468
Tamamlanma süresi (gün)108765,55{,}5
Bir öğrenci, f(x)=1xf(x)=\dfrac{1}{x} fonksiyonunun (0,∞)(0,\infty) aralığında azalan olduğunu ve bu aralıkta xx büyüdükçe fonksiyon değerlerinin giderek sıfıra yaklaştığını gerekçe göstererek şu önermeyi kurmuştur: «Tamamlanma süresi usta sayısı arttıkça azalır; yeterince çok usta çalıştırılırsa süre 4 günün altına indirilebilir.» Bu önermenin, atölyenin usta sayısı planlamasındaki kullanışlılığına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soru 12.

Bir okul kooperatifi, ürettiği bir ürünün günlük gelirini ve maliyetini şöyle modellemiştir: Üretim miktarı xx birim ve x≥0x \ge 0 olmak üzere gelir f(x)=x2+5f(x) = x^{2} + 5 TL, maliyet g(x)=6xg(x) = 6x TL dir. Gelirdeki 5 TL, her gün alınan sabit destek ödemesidir. Kooperatif, gelirin maliyetten az olmadığı üretim miktarlarını belirlemek istemektedir. Bu problem için bir grup aşağıdaki stratejileri önermiştir: - Strateji I: h(x)=f(x)−g(x)h(x) = f(x) - g(x) ifadesini tam kareye tamamlayıp eşitsizliği çözmek ve x≥0x \ge 0 koşulunu uygulamak - Strateji II: ff ve gg grafiklerini x≥0x \ge 0 için karşılaştırarak f(x)≥g(x)f(x) \ge g(x) olan bölümü belirlemek - Strateji III: Yalnızca x=0x = 0, x=3x = 3 ve x=6x = 6 değerlerini denemek Bu stratejilerin probleme uygunluğu aşağıdakilerden hangisinde doğru gözden geçirilmiştir?