Maarif · 4. Tema: Nicelikler ve Değişimler · Yaprak test 2
0/12 işaretli
Soru 1.
Düz bir park yolunda bir hareketli, başlangıç noktasından uzaklaşıp bir süre aynı uzaklıkta kaldıktan sonra başlangıç noktasına geri dönmektedir. Hareketlinin başlangıç noktasına uzaklığı s metre, geçen süre t dakika olmak üzere bu durumun grafik temsili; (0,0), (2,4), (4,4) ve (6,0) noktalarını doğru parçalarıyla birleştiren kırık çizgidir. Yatay eksen t yi, dikey eksen s yi göstermektedir.
Bu konum-zaman grafiğine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Soru 2.
Bir öğrenci, bilişim dersindeki proje ödevi için akıllı telefonlarda çalışan "Bildirim Yoğunluğu" uygulamasını incelemektedir. Uygulamanın temel modeli, gerçek sayılarda f(x)=x2 ile tanımlı karesel referans fonksiyonudur. Güncellemeden sonra yoğunluk puanı g(x)=f(x−2)+3 ile hesaplanmaktadır. Burada x, saat cinsinden zaman değişkenidir.
Karesel referans fonksiyon en küçük değerine x=0 iken ulaşır ve bu değer 0'dır. Buna göre güncellemeden sonraki yoğunluk puanına ilişkin aşağıdaki varsayımlardan hangisi doğrudur?
Soru 3.
Bir belediyenin trafik birimi, toplu taşıma modellerinde bağımlı ve bağımsız değişkenlerin yer değiştirdiği durumları incelemiş ve farklı durumlara ait örüntüleri aşağıdaki tabloda listelemiştir. Metro modelinde x saat, f(x) kilometredir. Otobüs modelinde x yoğunluk puanı, g(x) km/saat cinsinden ortalama hızdır. Gösterge modellerinde x dakika cinsinden zaman sapmasıdır; erken sapma negatif, gecikme pozitif alınmıştır.
Model
Cebirsel temsil ve kümeler
Yer değiştirme ile elde edilen ilişki
Metroda sabit hız
f(x)=60x,R→R
f−1(x)=60x fonksiyonu
Otobüste yoğunluk-hız
g(x)=−2x+40,R→R
g−1(x)=240−x fonksiyonu
Sapma göstergesi
h(x)=x2,R→[0,∞)
Fonksiyon belirtmeyen bir ilişki
Yalnızca gecikme göstergesi
h(x)=x2,[0,∞)→[0,∞)
h−1(x)=x fonksiyonu
Bu örüntülerden hareketle aşağıdaki genellemelerden hangisi doğrudur?
Soru 4.
Bir okulun çevre kulübü, su tasarrufu için bir çiçek tarhında damla sulama deneyi yapmıştır. Sulama süresi x dakika iken tasarruf edilen su miktarı T(x)=−x2+8x litre olarak modellenmiştir. Kulüp, en fazla tasarrufu bulmak için T ifadesini tam kareye tamamlama stratejisini kullanmaya karar vermiştir.
Bu strateji kullanılarak bulunan en fazla su tasarrufu kaç litredir?
Soru 5.
Bir okullar arası basketbol turnuvası 6 gün sürmektedir. A takımının, turnuva başından itibaren geçen x günündeki sayı farkı (attığı sayı − yediği sayı) f:[0,6]→R, f(x)=−x2+6x fonksiyonu ile modellenmektedir. B takımının sayı farkını gösteren g:[0,6]→R fonksiyonunun grafik temsili şekilde verilmiştir. Sayı farkının pozitif olması takımın önde olduğunu, 0 olması sayıların eşit olduğunu gösterir.
f ve g fonksiyonlarının nitel özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Soru 6.
Bir okul kantininde sandviçin satış fiyatı 20 TL, bir gündeki müşteri sayısı 80'dir. Fiyata yapılan zam miktarının her 1 TL'si için günlük müşteri sayısı 2 azalmaktadır. x yapılan zam miktarını (TL) göstermek üzere günlük gelir G(x) TL'dir. f fonksiyonu, gerçek sayılarda f(x)=x2 biçiminde tanımlı karesel referans fonksiyondur.
G fonksiyonunun f cinsinden cebirsel temsili ve bu temsilin f nin grafiğine uygulanacak dönüşümlerle ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Soru 7.
Bir okulun iklim kulübü, proje ödevinde günlük ortalama hava sıcaklığının 12°C olan uzun yıllar ortalamasından sapması ile sapma katsayısı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Sapma x (°C), sapma katsayısı y ile gösterilmiş; ortalamaya karşılık gelen x=0 günleri incelemeye alınmamıştır. Farklı günlerde yapılan bazı ölçümler aşağıdaki tablodadır.
Sapma x (°C)
−10
−5
−2
−1
1
2
5
10
Sapma katsayısı y
−0,1
−0,2
−0,5
−1
1
0,5
0,2
0,1
Kayıtlara göre bir soğuk hava haftasında sapma −5°C ile 0°C arasında kalmış; −5°C ve 0°C uç değerleri bu aralığa dahil edilmemiştir. Kulüp, bu haftadaki sapmalar için sapma katsayısının aldığı değerleri bir önerme ile sunmak istemektedir.
Bu haftadaki sapmalar için sapma katsayısının aldığı değerleri doğru biçimde sunan önerme aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 8.
Okulun iklim kulübü, laboratuvardaki bir termometrenin Santigrat ve Fahrenheit ölçeklerini karşılaştıran bir proje hazırlıyor. Termometrenin Santigrat ölçeği [−40,40] aralığını gösterdiği için kulüp dönüşümü
f:[−40,40]→[−40,104],f(x)=59x+32
fonksiyonu ile modelliyor. Seçilen bazı değerler aşağıdaki tablodadır.
Santigrat (x)
Fahrenheit (f(x))
−40
−40
0
32
40
104
Buna göre, f fonksiyonunun tersine ilişkin aşağıdaki önermelerden hangisi bu fonksiyonun nitel özellikleri bağlamında doğrudur?
Soru 9.
Okul müzik atölyesinde kalın bir yaylı çalgı telinin gerilim düğmesi x konumundayken ürettiği frekans, karekök referans fonksiyonu f(x)=x(x≥0) ile g(x)=−4⋅f(x−9)+60=−4x−9+60 modeliyle incelenmektedir. Burada x düğmenin konumu, g(x) ise frekanstır (Hz). Atölyede düğme yalnızca x≥9 konumlarına getirilebilmekte, x>18 olduğunda tel kopup ses üretilememekte ve çalınacak parça için frekansın 44 Hz ile 60 Hz arasında (44 ve 60 dâhil) kalması istenmektedir. Öğrenciler referans fonksiyonun nitel özelliklerinden şu önermeyi elde etmiştir. P: "a<0 ve r,k∈R olmak üzere g(x)=ax−r+k fonksiyonu tanım kümesinde azalandır, en büyük değeri k dir ve görüntü kümesi (−∞,k] olur. Tanım kümesi 0'a göre simetrik olmadığından bu fonksiyonun tek ya da çift olduğundan söz edilemez."
P önermesinin, bu telin frekansının verilen koşullar altında istenen aralıkta kalıp kalmayacağına karar vermede kullanışlılığına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
Soru 10.
Bir çini atölyesinde lale motifinin dış konturu, karo üzerine santimetre cinsinden kurulan koordinat düzleminde f(x)=x karekök referans fonksiyonunun grafiğinden sırasıyla şu dönüşümlerle elde ediliyor.
• Motifin sol uç noktası x=4 cm doğrusuna gelsin diye grafik sağa 4 cm öteleniyor.
• Grafik sağa doğru gidildikçe alçalsın diye x eksenine göre yansıtılıyor ve düşey doğrultuda büyütülüyor.
• Sol uç nokta yerden 12 cm yüksekliğe gelsin diye grafik yukarı öteleniyor.
Bitmiş karoda yapılan kontrol ölçümünde kontur, x=13 cm düşey doğrusunu 3 cm yükseklikte kesiyor.
Verilen dönüşümler ve kontrol ölçümü birlikte kullanıldığında motif konturunu veren fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 11.
Bir mobilya atölyesi, sabit bir siparişin toplam tamamlanma süresini planlamaktadır. Kullanılan boyanın kuruması için 4 gün beklemek zorunludur; bu süreden sonra ustalar montajı birlikte bitirir. Son siparişlerde usta sayısına (x) göre toplam tamamlanma süreleri aşağıdaki tablodadır.
Usta sayısı (x)
2
3
4
6
8
Tamamlanma süresi (gün)
10
8
7
6
5,5
Bir öğrenci, f(x)=x1 fonksiyonunun (0,∞) aralığında azalan olduğunu ve bu aralıkta x büyüdükçe fonksiyon değerlerinin giderek sıfıra yaklaştığını gerekçe göstererek şu önermeyi kurmuştur: «Tamamlanma süresi usta sayısı arttıkça azalır; yeterince çok usta çalıştırılırsa süre 4 günün altına indirilebilir.»
Bu önermenin, atölyenin usta sayısı planlamasındaki kullanışlılığına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 12.
Bir okul kooperatifi, ürettiği bir ürünün günlük gelirini ve maliyetini şöyle modellemiştir: Üretim miktarı x birim ve x≥0 olmak üzere gelir f(x)=x2+5 TL, maliyet g(x)=6x TL dir. Gelirdeki 5 TL, her gün alınan sabit destek ödemesidir. Kooperatif, gelirin maliyetten az olmadığı üretim miktarlarını belirlemek istemektedir.
Bu problem için bir grup aşağıdaki stratejileri önermiştir:
- Strateji I: h(x)=f(x)−g(x) ifadesini tam kareye tamamlayıp eşitsizliği çözmek ve x≥0 koşulunu uygulamak
- Strateji II: f ve g grafiklerini x≥0 için karşılaştırarak f(x)≥g(x) olan bölümü belirlemek
- Strateji III: Yalnızca x=0, x=3 ve x=6 değerlerini denemek
Bu stratejilerin probleme uygunluğu aşağıdakilerden hangisinde doğru gözden geçirilmiştir?