Maarif · 1. Tema: Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 1
0/12 işaretli
Soru 1.
Bir bilişim kulübünde öğrenciler, bir akıllı telefon uygulamasının hesaplama ekranındaki üç formülü incelemektedir.
İşlev
Fonksiyon
Günlük puan
f(x)=2x+5
Bellek kullanımı (MB)
g(x)=−x2+6x+1
Veri tahmini (MB)
p(x)=x3−2x+4
Öğrenciler; bu fonksiyonların tanım kümelerini, değer kümelerini ve birbirleriyle toplandığında, çıkarıldığında ya da çarpıldığında elde edilen ifadeleri karşılaştırmaktadır.
Bu fonksiyonların tanım kümesi, değer kümesi ve işlem özellikleri bakımından benzer yanını doğru tespit eden ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 2.
Bir sınıf, okul gezisinin bütçesini proje olarak inceler. Gezi süresini x saat alır ve modelleri gerçek sayılarda tanımlı fonksiyonlar olarak ele alır. Harcamalar TL cinsinden aşağıdaki tablodadır.
Harcama
Model
Ulaşım
u(x)=90x+600
Yemek
y(x)=2x2+15x+200
Etkinlik
e(x)=3x3+2x2+5x
Bu modellere dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Soru 3.
Bir lise sınıfı, matematik yazılımında dört polinom fonksiyonun grafiklerini incelemiştir. Öğrenciler her fonksiyonun derecesini, başkatsayısının işaretini ve sonsuzdaki davranışını tabloya kaydetmiştir.
Fonksiyon
Derece
Başkatsayının işareti
x→+∞ iken
x→−∞ iken
p
2
+
+∞
+∞
q
3
+
+∞
−∞
r
4
−
−∞
−∞
s
1
−
−∞
+∞
Öğrenciler bu kayıtlardan polinomların sonsuzdaki davranışına dair bir örüntü genellemek istemektedir. Dört fonksiyonun tümüyle uyumlu olan genelleme aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 4.
Mimar Deniz, bazı yapı elemanlarının kalınlığını santimetre cinsinden x değişkeniyle modelliyor. Güvenlik koşulları tabloda verilmiştir. Deniz, kiriş koşulunda işaret tablosu kurmuş ve ifadenin her farklı gerçek kökünde işaret değiştirdiğini görerek çözüme ulaşmıştır. Aynı stratejiyi diğer elemanlara uyarlarken, ikinci dereceden çarpanın gerçek kökünün olup olmamasının işareti nasıl etkileyeceğine ilişkin çıkarım yapacaktır.
Eleman
Güvenlik koşulu
Payanda
(x+2)(x−5)<0
Kuşak
(x2−4)(x−5)<0
Lento
(x2+2)(x−5)<0
Dikme
(x−3)2(x−5)<0
Kiriş
(x−2)(x−6)<0
Aynı strateji uyarlandığında, ikinci dereceden çarpanının gerçek kökü olmadığı için işaretin yalnız bir gerçek kökte değiştiği eleman aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5.
Bir lisede Deprem ve Afet Bilinci Haftası’nda yapılan tatbikatın puanına iki katkı modellenmiştir. Süre x saat olmak üzere bilgilendirme katkısı tatbikatın başında 4 puan olup her saat 3 puan artmaktadır ve bu katkı f fonksiyonu ile gösterilmiştir. Uygulama katkısı ise g(x)=−2x2+6x+5 eşitliği ile gösterilmiştir. Hazırlık endeksi, bu iki katkının çarpımı olan p(x)=f(x)⋅g(x) fonksiyonu ile incelenmektedir.
Buna göre p fonksiyonu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 6.
Bir fen şenliğinde öğrenciler, okulun gözlem kulesinden serbest bırakılan bir deney küresini incelemektedir. Kürenin bırakıldıktan sonraki t saniyede hedef yüksekliğe göre konum farkı, metre cinsinden p(t)=(t−1)2(3−t) sadeleştirilmiş modeliyle verilmiştir. Kayıtlar yalnızca 0<t<2 aralığında alınır. Konum farkının pozitif olması kürenin hedefin üzerinde, sıfır olması hedefte, negatif olması hedefin altında olduğunu gösterir. Öğrenciler şu önermeyi kullanacaktır: "Gerçek katsayılı bir polinom fonksiyonunun çift katlı bir gerçek sıfırında işareti değişmez, tek katlı bir gerçek sıfırında işareti değişir."
Bu önerme gözlem koşullarıyla birlikte doğru kullanıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi elde edilir?
Soru 7.
12. sınıf matematik kulübü, bilim panosu için “Ömer Hayyam ve Üçüncü Dereceden Denklemler” proje ödevini hazırlamaktadır. Öğrenciler, inceledikleri p(x)=(x+2)(x−1)2 polinom fonksiyonunu yatay doğrultuda kaydırarak q(x)=p(x−3) fonksiyonunu elde eder. Panoya, q fonksiyonunun sıfırlarına ve grafiğinin x eksenine göre durumuna ilişkin bir önerme yazacaklardır.
Buna göre q fonksiyonu için sunulabilecek doğru önerme aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 8.
Bir kırtasiyeci, proje ödevi için ayrıt uzunluğu x dm olan kapalı küp karton kutular üretip satmayı planlamaktadır (x>0). Kartonun birim fiyatı 2 TL/dm² ve kutunun yüzey alanı 6x2 dm² olduğundan bir kutunun karton maliyeti 12x2 TL'dir. Satış tarifesine göre birim hacim fiyatı xx+4 TL/dm³ olduğundan kutunun satış geliri x2(x+4) TL'dir. Satıcının kâr elde etmesi, satış gelirinin karton maliyetinden büyük olması demektir.
Öğrenci, satıcının kâr elde edebilmesi için kutunun ayrıt uzunluğunun en az 8 dm olması gerektiği sonucuna varmıştır. Bu sonuç, uygun sayısal değerler denenerek kontrol edildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Soru 9.
Bir tarım kooperatifi, serada domates üretimini planlarken referans sulama değerinden sapmayı gösteren x∈R üretim indeksini kullanmaktadır. Ziraat biriminin incelediği modeller şunlardır:
Model
Cebirsel gösterim
Doğrusal verim
f(x)=5x−2
Karesel verim
g(x)=−x2+4x+3
Önerilen besin çözeltisi
q(x)=4x−1+3
İki bant birlikte çalıştığında toplam verim (f+g)(x), birleşik planlama modeli ise (f⋅g)(x) ile kurulmaktadır.
Buna göre, gerçek sayılarda tanımlı doğrusal ve karesel fonksiyonlarla p(x)=anxn+an−1xn−1+⋯+a1x+a0(n∈N) biçimindeki polinom fonksiyonların aynı aileden olduğuna ve benzer nitel özellikler taşıyabileceğine dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Soru 10.
Bir okul kooperatifinin matematik proje grubu, ürettikleri meyve suyunun günlük kârını (TL) incelemek için sadeleştirilmiş bir model kuruyor. Satılan şişe sayısı x olmak üzere kâr p(x)=−(x−4)(x−10)(x−16) fonksiyonu ile veriliyor. Yeni sayaç, satılan şişe sayısını gerçek sayımdan 3 fazla gösterdiği için ekranda x göründüğünde kâr q(x)=p(x−3) ile hesaplanıyor. Grup, p için şu varsayımları yazıyor: p üçüncü derecedendir ve birbirinden farklı üç gerçek sıfırı 4, 10 ve 16’dır. Bu varsayımlardan şu genellemeye ulaşıyorlar: “a>0 olmak üzere p(x−a) fonksiyonunun sıfırları, p’nin sıfırlarının her birinden a çıkarılarak bulunur.”
Bu genelleme, p’ye ait varsayımlar ve q fonksiyonunun sıfırları kullanılarak karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 11.
12. sınıf öğrencileri, laboratuvar dersindeki araştırma ödevinde dereceli bir kaptaki sıvı yüksekliğine bağlı olarak kabın sıcaklığının hedef sıcaklıktan farkını incelemektedir. Sıvı yüksekliği x santimetre iken bu fark S(x)=(x−1)(x2−2x+5)(x+4)(x−3)2(9−x) fonksiyonu ile modellenmektedir. Deney yalnızca kapta sıvı varken yapılmakta; sıvı yüksekliği 0 cm'den büyük ve en fazla 8 cm olmaktadır. Paydanın sıfır olduğu yükseklikte model geçerli değildir. Kap, sıcaklığı hedefi aşmadığında hedef bandında kabul edilmekte; bu durum S(x)≤0 ile ifade edilmektedir.
Buna göre kabın hedef bandında kabul edildiği sıvı yüksekliklerinin santimetre cinsinden kümesi aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 12.
Bir belediye, uzunluğu 8 km olan bir otobüs hattında trafik yoğunluğunu azaltmak için hattın x km'lik bir bölümünü otobüs öncelikli şerit yapmayı planlamaktadır. Şerit ancak 0<x≤8 iken uygulanabilmektedir. Bir ulaşım projesinde bu uygulamanın trafik akışına etkisi A(x)=(x−1)(x−9)(x−4)2(x2+1) gösterge fonksiyonu ile modellenmiştir. Göstergenin sıfır veya negatif değer alması, ortalama bekleme süresinin artmadığı biçiminde yorumlanmaktadır. Proje grubu, A(x)≤0 koşulunu sağlayan uygulanabilir şerit uzunluklarını belirlemek için farklı çözüm stratejileri önermiştir.
Seçeneklerde bu probleme yönelik beş çözüm stratejisi verilmiştir. İşaret belirlemeyi ve problemin kısıtlarını birlikte doğru kullanan strateji aşağıdakilerden hangisidir?