Maarif uyumlu · 12. sınıf matematik
1. Tema: Nicelikler ve Değişimler (2)
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 12. sınıf matematik öğretim programında Nicelikler ve Değişimler (2) teması 22 ders saatidir. Bu sayfada temanın öğrenme çıktılarını, her çıktının süreç bileşenlerini ve kapsam sınırlarını bulursun; altta çözümlü yaprak testler var.
Yaprak testler
Öğrenme çıktıları (3)
MAT.12.1.3 Gerçek sayılarda tanımlı doğrusal ve karesel fonksiyonlar ile polinom fonksiyonlar arasındaki ilişkiyi ifade etmede analojik akıl yürütebilme
- a)Gerçek sayılarda tanımlı doğrusal ve karesel fonksiyonlarla p(x) = an xn + an-1 xn-1+ ... + a1 x + a0 (n∈ℕ) formundaki gerçek katsayılı tek değişkenli polinom fonksiyonların sayısal, cebirsel ve grafiksel özelliklerini gözlemler.
- b)Gözlemlerinden yola çıkarak gerçek sayılarda tanımlı doğrusal ve karesel fonksiyonlarla gerçek katsayılı tek değişkenli p(x) = an xn + an-1 xn-1 + ... + a1 x + a0 formundaki polinom fonksiyonların tanım ve değer kümesi ile işlem özelliklerinin benzer yanlarını tespit eder.
- c)Tespit ettiği özelliklerden hareketle gerçek sayılarda tanımlı doğrusal ve karesel fonksiyonlarla p(x) = an xn + an-1 xn-1 + ... + a1 x + a0 formundaki polinom fonksiyonların aynı aileden olduğuna ve benzer nitel özelliklere sahip olabileceklerine dair çıkarım yapar.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Doğrusal/karesel fonksiyonlardan polinom fonksiyon genellemesi p(x)=aₙxⁿ+…+a₀ (n∈ℕ)
- Derece, başkatsayı, sabit terim
- Toplama/çıkarma/çarpmada polinom kalma
MAT.12.1.4 Gerçek katsayılı tek değişkenli polinom fonksiyonların nitel özelliklerine dair çıkarım yapabilme
- a)Gerçek katsayılı tek değişkenli polinom fonksiyonların nitel özelliklerine (tanım kümesi, görüntü kümesi, derecesi, bire birliği, örtenliği, işareti, sıfırları, tekliği-çiftliği) dair varsayımlarda bulunur.
- b)Gerçek katsayılı tek değişkenli polinom fonksiyonların nitel özelliklerine dair varsayımlardan ulaştığı örüntüleri geneller.
- c)Gerçek katsayılı tek değişkenli polinom fonksiyonların nitel özelliklerine dair genellemeleri ile varsayımlarını karşılaştırır.
- ç)Gerçek katsayılı tek değişkenli polinom fonksiyonların nitel özelliklerine dair genellemelerinden önermeler sunar.
- d)Gerçek katsayılı tek değişkenli polinom fonksiyonların nitel özelliklerine dair önermelerin faydasını gerçek yaşam durumlarında değerlendirir.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- EN FAZLA DÖRDÜNCÜ DERECE polinom fonksiyonların grafikten nitel özellikleri: tanım/görüntü kümesi, derece, bire birlik, örtenlik, işaret, sıfırlar, teklik-çiftlik, SONSUZDAKİ DAVRANIŞ
- Çarpanlarına ayrılmış formdan özellik okuma
- Derece–sıfır sayısı; başkatsayı–sonsuzdaki davranış
- Tüm sıfırları eşit 3. derece bire bir ve örten; 4. derece bire bir olamaz
- p(x−a)'nın sıfırları k+a, m+a
Bu sınıfta kapsam dışı
- Grafik incelemesi en fazla 4. derece
- Her 3. dereceden polinomun artan/azalan aralıkları cebirsel temsilden BELİRLENEMEZ (türev 12.4'te)
MAT.12.1.5 Polinom ve rasyonel fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizlikleri içeren problemleri çözebilme
- a)Polinom ve rasyonel fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizlikleri içeren gerçek yaşam problemlerinin çözümü için stratejiler oluşturur.
- b)Oluşturduğu stratejiyi kullanarak problemi çözer.
- c)Problemin çözümünü kontrol eder.
- ç)Problemin olası çözüm stratejilerini gözden geçirir.
- d)Problemin olası çözüm stratejilerinin farklı problem durumlarında kullanımı ile ilgili çıkarımlar yapar.
- e)Çıkarımlarının geçerliliğini sözel, cebirsel ve grafiksel argümanlarla değerlendirir.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Polinom ve rasyonel fonksiyonlarla denklem/eşitsizlik; fonksiyonlar ax+b ve ax²+bx+c ifadelerinin ÇARPIMI veya BÖLÜMÜ biçiminde
- h(x)=f(x)−g(x) işaret tablosu (birinci dereceden çarpanlar)
- Çift kat kök ve gerçek kökü olmayan ikinci dereceden çarpanın işarete etkisi
- Deneme-yanılma, grafik, tablo
Bu sınıfta kapsam dışı
- İfadeler doğrusal/karesel çarpanların çarpımı/bölümü ile sınırlı (keyfî yüksek dereceli çarpanlara ayırma yok)
İçerik çerçevesi
- Doğrusal ve Karesel Fonksiyonlar ile Polinom Fonksiyonlar Arasındaki İlişki
- Polinom Fonksiyonlar ve Nitel Özellikleri
- Polinom ve Rasyonel Fonksiyonlarla İfade Edilebilen Denklem ve Eşitsizlikler İçeren Problemler
Genellemeler
- Polinom fonksiyonlar, cebirsel ifadesi polinom olan fonksiyonlardır
- Doğrusal ve karesel fonksiyonlarla polinom fonksiyonlar aynı fonksiyon ailesindendir
Anahtar kavramlar
artanlık-azalanlık, başkatsayı, bire birlik, derece, fonksiyonun işareti, fonksiyonun sıfırı, kök, örtenlik, polinom fonksiyon, rasyonel fonksiyon, sabit terim, teklik-çiftlik
Ön bilgi
Öğrencilerin fonksiyonlarla dört işlem ve dönüşüm yapabildikleri; doğrusal ve karesel fonksiyonların nitel özelliklerini belirleyebildikleri; doğrusal ve karesel fonksiyonlarla ifade edilen denklem ve eşitsizlikleri çözebildikleri ve karesel bir fonksiyonun cebirsel ifadesini, ifadenin tamkare formunu elde ederek çarpanlara ayırabildikleri kabul edilmektedir.