Maarif · 3. Tema: Geometrik Cisimler · Yaprak test 1
0/12 işaretli
Soru 1.
Okul kütüphanesinde kitapların saklandığı dikdörtgenler prizması biçimindeki bir kutunun kapağına, kapağın bir köşesinden aynı yüzün karşı köşesine bir şerit yapıştırılmıştır. Şerit, kapağın üzerinden geçmektedir.
Bu şerit, kutunun hangi elemanını gösterir?
Soru 2.
Bir meyve suyu fabrikası, dik dairesel silindir biçimindeki kutular için ambalaj tasarlamaktadır. Kutunun taban yarıçapı 4 cm, yüksekliği 10 cm'dir. Alt ve üst tabanlar metal kapaktır. Kâğıt etiket, kutunun yalnızca yan yüzeyini boşluksuz ve üst üste binmeden kaplamaktadır.
Buna göre etiket için gereken kâğıdın alanını veren işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 3.
Bir belediye, şehir parkında üstü açık bir çiçeklik yaptırmayı planlamaktadır. Çiçekliğin tabanı dikdörtgendir ve yan yüzleri tabana diktir. Tabanın uzun kenarı 4 m, kısa kenarı 2 m, yüksekliği ise 0,5 m olacaktır. Yalnızca dış yan yüzler ve taban ahşapla kaplanacak; çiçekliğin içi toprakla doldurulacaktır. Belediye, ahşap kaplama için gereken alanı ve doldurulacak toprağın hacmini bulmak istemektedir.
Bu problemde çözüme esas geometrik cisim ve nicel bileşenler aşağıdakilerden hangisinde doğru belirlenmiştir?
Soru 4.
Bir belediye, otobüs durağının önündeki yol çalışmasında kullanılacak maket bir trafik konisinin yalnızca yanal yüzeyini yansıtıcı folyoyla kaplatacaktır. Koninin taban yarıçapı 6 cm, ana doğru uzunluğu 10 cm'dir. Taban yola temas ettiği için folyo ile kaplanmayacaktır. Kerem gereken folyo alanını π⋅6⋅10 işlemiyle, Selin ise π⋅6⋅(6+10) işlemiyle bulmayı önermiştir.
Bu iki strateji gözden geçirildiğinde aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
Soru 5.
Okul kantini, marketten aldığı bisküvi paketlerini yerleştirmek için dikdörtgenler prizması biçiminde bir karton koli kullanacaktır. Kolinin taban ayrıtları 40 cm ve 45 cm'dir. Tabanın 45 cm uzunluğundaki ayrıtı ile kolinin yüksekliğinin oluşturduğu yüzün köşegen uzunluğu 75 cm'dir.
Buna göre kolinin cisim köşegeninin uzunluğunun karesi aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Soru 6.
Mimarlık kulübü, Türk-İslam mimarisindeki kümbetlerin geometrik yapısını incelemek için iki model üzerinde çalışmıştır. Birinci modelde aynı kare tabana ve aynı yüksekliğe sahip bir dik prizma ile bir dik piramit vardır. Kum doldurma deneyiyle prizmanın hacmi 540 cm3, piramidin hacmi 180 cm3 bulunmuştur. İkinci modelde kümbetin gövdesi, taban yarıçapı 3 m ve yüksekliği 4 m olan bir dik dairesel silindir; külahı ise bu silindirle aynı taban yarıçapına ve aynı yüksekliğe sahip bir dik dairesel koni olarak alınmıştır.
Birinci modelde gözlenen hacim benzerliğinden yararlanarak, ikinci modeldeki gövde ile külahın toplam hacmi kaç metreküptür?
Soru 7.
Okul matematik kulübünün toplantısında öğrenciler, tabanları ve cisim yükseklikleri aynı olan cisim çiftlerini dinamik matematik yazılımında inceleyerek ölçümleri tartışmış ve aşağıdaki tabloyu oluşturmuştur. Her çiftin ilk satırı dik prizmayı veya dik dairesel silindiri, ikinci satırı ise bu cisimle aynı tabana ve aynı yüksekliğe sahip dik piramidi veya dik dairesel koniyi göstermektedir.
Çift
Cisim
Taban
Cisim yüksekliği (cm)
Yan yüz yüksekliği veya ana doğru (cm)
Hacim (cm3)
1
Dik prizma
36 cm2'lik kare
4
4
144
1
Dik piramit
36 cm2'lik kare
4
5
48
2
Dik dairesel silindir
9π cm2'lik daire
4
4
36π
2
Dik dairesel koni
9π cm2'lik daire
4
5
12π
Tablodaki her iki çift gözlemlendiğinde, ikinci cismin hacminin birinci cismin hacmine oranı ve ikinci cismin yan yüz yüksekliğinin veya ana doğrusunun birinci cisminkinden ne kadar uzun olduğu aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
Soru 8.
Tarihi bir yapının restorasyonunu yürüten bir mimar, avludaki dik dairesel silindir biçimli taş su teknesinin hacmini belirlemek istemektedir. Tekneyle benzer ve ölçeği 1/20 olan bir model hazırlatan mimar, modelin hacmini ölçmüş; gerçek teknenin hacmini, modelin hacmini 20'nin küpü ile çarparak bulmuştur. Sonuç, teknede yapılan ölçümle doğrulanmıştır.
Mimarın kullandığı ve doğru sonuç veren bu strateji, aşağıdaki problemlerden hangisinin çözümüne uyarlanabilir?
Soru 9.
Bir hediyelik eşya atölyesi, ayrıt uzunlukları 9 cm, 12 cm ve 20 cm olan dikdörtgenler prizması biçimindeki bir kutuya sığabilecek en uzun ince çubuğu belirlemek istemektedir. Uçları kutunun iki köşesine değen iki çubuğun uzunlukları 15 cm ve 25 cm ölçülmüştür.
Buna göre bu çubukların karşılık geldiği elemanları doğru belirten ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 10.
Pazar yerinde ambalaj malzemesi satan bir esnaf, bir müşterisinin dikdörtgenler prizması biçimindeki kolisine, kolinin cisim köşegeni boyunca sığacak en uzun düz ahşap çubuğun boyunu hesaplamak istemektedir. Kolinin bazı ayrıtları bantla kaplı olduğu için esnaf bütün ayrıtları ölçememiş; ölçebildiği elemanların uzunluklarını aşağıdaki tabloya kaydetmiştir.
Eleman
Uzunluk
Tabanın kısa ayrıtı
7 cm
Taban yüzünün yüzey köşegeni
25 cm
Kısa taban ayrıtını ve yüksekliği kenar kabul eden yüzün yüzey köşegeni
32 cm
Tablodaki verilere göre bu kolinin cisim köşegeninin uzunluğu kaç cm'dir?
Soru 11.
Okulun kültür gezisinde ziyaret edilen geleneksel ahşap oyma atölyesinde sanatçı, geometrik kakma motiflerinde kullanmak üzere iki model çifti hazırlamıştır. Birinci çiftte kare tabanlı dik prizmanın taban ayrıtı 12 cm, cisim yüksekliği 8 cm'dir; aynı kare tabana ve aynı cisim yüksekliğine sahip dik piramidin tepe noktası, taban merkezinden geçen dikme üzerindedir. İkinci çiftte taban yarıçapı 6 cm ve yüksekliği 8 cm olan bir dik dairesel silindir ile aynı taban dairesine ve aynı yüksekliğe sahip bir dik dairesel koni vardır.
Bu modellere ilişkin aşağıdaki niteliklerden hangisi doğrudur?
Soru 12.
Bir okul gezisinde bilim merkezinin atölyesine katılan öğrenciler şu deneyi yapmıştır: Taban yarıçapı, içine bırakılan kürenin yarıçapına eşit olan dik dairesel silindirler ağzına kadar suyla doldurulmuş; küre tamamen batırıldığında taşan su ölçülmüştür. Taşan suyun hacmi kürenin hacmine eşit çıkmıştır. Aynı modellerin yüzey ölçüleri dinamik matematik yazılımından alınmıştır. Veriler tablodadır.
Model
Kürenin yarıçapı (cm)
Silindirin yüksekliği (cm)
Kürenin hacmi (cm3)
Silindirin hacmi (cm3)
Kürenin yüzey alanı (cm2)
Silindirin yanal alanı (cm2)
K
2
4
332π
16π
16π
16π
L
4
8
3256π
128π
64π
64π
M
2
8
332π
32π
16π
32π
N
3
9
36π
81π
36π
54π
Tablodaki modeller gözlemlendiğinde; yarıçapı 9 cm olan bir küre, taban yarıçapı 9 cm ve yüksekliği 18 cm olan dik dairesel silindirle karşılaştırılırsa aşağıdakilerden hangisi doğrudur?