Maarif uyumlu · 12. sınıf matematik
3. Tema: Geometrik Cisimler
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 12. sınıf matematik öğretim programında Geometrik Cisimler teması 30 ders saatidir. Bu sayfada temanın öğrenme çıktılarını, her çıktının süreç bileşenlerini ve kapsam sınırlarını bulursun; altta çözümlü yaprak testler var.
Yaprak testler
Öğrenme çıktıları (3)
MAT.12.3.1 Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanlarını çözümleyebilme
- a)Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanlarını belirler.
- b)Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanları arasındaki ilişkileri belirler.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Dik prizma (dikdörtgenler prizması, küp, kare dik prizma) ve dik dairesel silindir elemanları
- Yükseklik, yüzey köşegeni, cisim köşegeni; köşegen uzunluğu–kenarlar ilişkisi (Pisagor)
MAT.12.3.2 Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkilere dair analojik akıl yürütebilme
- a)Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkileri inceleyebileceği örnekleri gözlemler.
- b)Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimlerine yönelik örneklerin niteliklerini belirler.
- c)Gözlemlediği benzerliklerden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacim bağıntılarına yönelik çıkarım yapar.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Dik prizma–dik piramit, silindir–koni–küre analojisi: elemanlar, yan yüz yüksekliği, ana doğru
- Aynı taban-yükseklikte piramit hacmi = prizmanın 1/3'ü (deneysel/yazılımla)
- Açınımlardan yüzey alanı
- Koni ve küre yüzey alanı-hacim (Arşimet, Mahani)
MAT.12.3.3 Geometrik cisimlerin elemanları, yüzey alanı ve hacim bağıntılarını içeren problemleri çözebilme
- a)Geometrik cisimleri içeren problemlerin bileşenlerini (nicelik, şekil gibi) belirler.
- b)Bileşenler arasındaki ilişkileri belirler.
- c)Problemin bileşenlerini ve aralarındaki ilişkileri uygun matematiksel temsillere dönüştürür.
- ç)Matematiksel temsillere dönüştürdüğü problemi kendi ifadeleri ile açıklar.
- d)Problemin çözümü için gerekli işlemleri ve çözümü gerçekleştirebilmek için stratejiler geliştirir.
- e)Belirlediği stratejileri çözüm için uygulayarak problemi çözer.
- f)Çözümü kontrol eder ve çözüme ulaştırmayan stratejiyi değiştirir.
- g)Problemin çözümü için kullandığı veya geliştirdiği stratejileri ve olası farklı stratejileri gözden geçirir.
- ğ)Çözüme ulaştıran stratejilerin hangi problemlere uyarlanabileceğine ilişkin çıkarımda bulunur.
- h)Ulaştığı çıkarımların geçerliliğini matematiksel örneklerle değerlendirir.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Geometrik cisimlerin elemanları, yüzey alanı, hacim problemleri
İçerik çerçevesi
- Dik Prizma ve Dik Dairesel Silindir
- Dik Piramit, Dik Dairesel Koni ve Küre
- Geometrik Cisimlerle İlgili Problemler
Genellemeler
- Tabanları ve yükseklikleri eş olan dik prizma ile dik piramidin hacim bağıntıları ilişkilidir
- Tabanları ve yükseklikleri eş olan dik dairesel silindir ile dik dairesel koninin hacim bağıntıları ilişkilidir
Anahtar kavramlar
ana doğru, ayrıt, cisim köşegeni, cisim yüksekliği, dik dairesel koni, dik dairesel silindir, dik piramit, dik prizma, hacim, küre, yan yüz yüksekliği, yarıçap, yüzey alanı, yüzey köşegeni
Ön bilgi
Öğrencilerin dik prizma, dik piramit, dik dairesel silindir ve dik dairesel koninin temel elemanlarını (yüz, ayrıt, köşe gibi) bildiği; dik prizma ve dik dairesel silindirin yüzey alanı bağıntılarını öğrendiği; bu bağıntıları problem durumlarında kullanabildiği kabul edilmektedir.