Maarif · 2. Tema: Nicelikler ve Değişimler · Yaprak test 1
0/12 işaretli
Soru 1.
Okulun deprem tatbikatında 9. sınıf öğrencileri, alarm çalınca sınıf kapısından bahçedeki toplanma alanına yürümektedir. Tatbikat kuralı gereği koşulmaz; öğrenciler her saniyede tam 1 metre yol alır. Toplanma alanı sınıf kapısından 40 metre uzaktadır. Alarm anı 0 saniye, sınıf kapısı 0 metre kabul edilir. Öğrenciler 40. saniyede alana varır ve bu an da gözleme dâhildir. Gözlemde x zamanı saniye, f(x) alınan yolu metre cinsinden göstermek üzere f fonksiyonu f(x)=x kuralıyla [0,40] aralığında tanımlanır. Bazı değerler şöyledir:
x (saniye)
0
20
40
f(x) (metre)
0
20
40
Buna göre [0,40] aralığında tanımlı f doğrusal referans fonksiyonunun nitel özellikleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 2.
Müzik dersinde bir akort cihazı, telin ayar konumu x birim iken hedef konum olan 4 birimden sapmanın büyüklüğünü ölçer ve ekrana bu büyüklükten 2 birim fazla olan değeri yazar. Ekranda okunan değer, gerçek sayılarda h(x)=x−4 şeklinde tanımlı doğrusal fonksiyonun grafiğinde negatif olan kısmın x eksenine göre yansıtılıp 2 birim yukarı ötelenmesiyle elde edilen m fonksiyonuyla modelleniyor. Bu modele göre m fonksiyonu x=4 noktasında en küçük değerini 2 olarak alıyor; x<4 iken azalıyor, x>4 iken artıyor.
Buna göre m fonksiyonunun parçalı gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 3.
Okulun kodlama ve robotik kulübünde bir robot, gösteriye 40 birim enerjiyle başlamakta ve her dakika 5 birim enerji harcamaktadır. Robotun t dakika sonraki enerji miktarı f(t)=40−5t doğrusal fonksiyonu ile modellenmektedir. Kulüp üyesi Ece, robotun enerjisinin 10 birim kaldığı anı bulmak için f(t)=10 denklemini çözmüş ve t=6 bulmuştur.
Ece'nin bulduğu çözümü yerine koyma yöntemiyle doğru biçimde doğrulayan sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 4.
Okul kantininde bir günde satılan tost sayısı x adet olmak üzere talep fiyatı f(x)=40−2x ve arz fiyatı g(x)=10+x (TL) biçiminde iki doğrusal fonksiyonla modellenmiştir. Piyasa denge fiyatı, aynı miktar için talep fiyatının arz fiyatına eşit olduğu değerdir.
Piyasa denge fiyatını bulmak için aşağıdaki stratejilerden hangisi uygundur?
Soru 5.
9. sınıf öğrencileri, matematik dersi için hazırladıkları sınıf araştırma ödevinde gerçek sayılarda tanımlı f(x)=x doğrusal referans fonksiyonunu incelemektedir. Bu fonksiyondan a, r ve k gerçel sayıları kullanılarak (a=0) g(x)=a⋅f(x−r)+k kuralıyla yeni doğrusal fonksiyonlar türetilmiş; her denemede katsayılar, fonksiyonun sıfırı ve artanlık-azalanlık durumu tabloya yazılmıştır.
Deneme
a
r
k
Sıfır
Değişim
1
2
5
−6
8
artan
2
−3
1
6
3
azalan
3
4
−2
8
−4
artan
4
−2
4
−6
1
azalan
Öğrenciler, tablodaki denemelerin tümüyle uyumlu olan genellemeyi bir önerme olarak sunacaktır. Buna göre bu genellemeyi uygun sembolik dille ifade eden önerme aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 6.
Bir taksi işletmesinde açılış ücreti 40 TL’dir ve ücret, gidilen her kilometre için 25 TL artmaktadır. Ücretin yola bağlı kuralı, f(x)=x doğrusal referans fonksiyonundan u(x)=25⋅f(x)+40=25x+40 olarak türetilmiştir. İşletme bu kuralı iki ayrı yolculuk koşulunda kullanır. 1. koşulda yolculuk en fazla 20 km’dir; 0 km ve 20 km de kabul edilir, fonksiyon [0,20] aralığında tanımlıdır. 2. koşulda kampanya yalnızca 0 km’den uzun ve 20 km’den kısa yolculuklarda geçerlidir, fonksiyon (0,20) aralığında tanımlıdır. Deniz, her iki koşulda da “Eğim pozitif olduğu için fonksiyon artandır; bu yüzden en büyük ücret tanım aralığının sağ ucunda oluşur ve 540 TL’dir.” gerekçesini kullanmaktadır.
Deniz’in bu gerekçesinin 1. ve 2. koşuldaki kullanışlılığına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
Soru 7.
Deniz, fen bilimleri proje ödevinde bir akvaryum ısıtıcısını inceliyor. Isıtıcının ayar kademesi x birim iken, ölçülen su sıcaklığı ile hedef sıcaklık arasındaki işaretli fark (ölçülen sıcaklık − hedef sıcaklık) h(x)=2x−8 (°C) doğrusal fonksiyonu ile modelleniyor. Deniz, bu farkın mutlak değerinden 3°C ölçüm payını çıkararak m(x)=∣h(x)∣−3 modelini kuruyor. Deniz; h fonksiyonunun grafiğinde fonksiyon değerinin negatif olduğu bölümün x eksenine göre yansıtılmasıyla ∣h(x)∣ grafiğinin elde edildiğini, bu grafiğin 3 birim aşağı ötelenmesiyle de m grafiğinin oluştuğunu gözlemliyor.
Deniz'in bu gözlemlerinden hareketle m fonksiyonunun parçalı gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 8.
Okul el sanatları kulübü, yıl sonu sergisi için geleneksel geometrik motiflerden oluşan bir kenar süsü hazırlamaktadır. Bir çalışmadaki motif sayısı x olmak üzere kullanılan kırmızı ip uzunluğu f(x)=2x+10 santimetre, lacivert ip uzunluğu ise g(x)=6x santimetre ile modellenmektedir. Kurs eğitmeni, kullanılan kırmızı ip uzunluğu ile lacivert ip uzunluğu arasındaki farkın 14 santimetreden fazla olmamasını istemektedir.
Bu koşula karşılık gelen eşitsizlik aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 9.
Bir okul laboratuvarında −12 °C sıcaklığındaki bir buz kütlesi ısıtıcıyla ısıtılmaktadır. Sıcaklık; buz ısınırken, buz erirken ve oluşan su ısınırken ölçülmüştür. Ölçümlere göre sıcaklığın zamana bağlı değişimi, her aşamada doğrusal bir fonksiyonla modellenecek biçimde aşağıdaki tablodaki gibidir.
Aşama
Zaman aralığı (dakika)
Başlangıç sıcaklığı (°C)
Bitiş sıcaklığı (°C)
I. Buzun ısınması
0≤t≤4
−12
0
II. Buzun erimesi
4≤t≤10
0
0
III. Suyun ısınması
10≤t≤16
0
12
I. ve III. aşamalardaki sıcaklık fonksiyonlarının kuralları, ilgili aralıkta f(t)=t doğrusal referans fonksiyonundan g(t)=a⋅f(t±r) biçiminde yazılabilmektedir.
Tablodaki verilere göre bu iki fonksiyonun grafik temsili ile cebirsel temsili arasındaki ilişkiyi doğru ifade eden önerme hangisidir?
Soru 10.
Dijital fotoğraf kulübünde Deniz, düzenleme uygulamasının dosya boyutu ekranını inceliyor. Uygulama, kalite düzeyi x∈R iken fotoğrafın hedef boyuttan işaretli sapmasını (MB) h fonksiyonuyla gösteriyor. Sapmanın kalite düzeyiyle doğrusal değiştiği biliniyor. Ekrandaki bazı değerler şöyledir:
Kalite düzeyi (x)
İşaretli sapma h(x) (MB)
0
8
2
4
4
0
6
−4
Pozitif sapma hedefin üstünü, negatif sapma hedefin altını gösterir. Uygulama 1 MB tolerans eşiği kullanır ve göstergeyi m(x)=∣h(x)∣−1 ile hesaplar; gösterge negatifse sapma eşiğin içindedir. Deniz daha önce f(x)=x ile n(x)=∣x∣ grafiklerini karşılaştırmış; bu grafiklerin x≥0 iken çakıştığını, x≤0 iken n grafiğinin f nin x eksenine göre simetriği olduğunu ve kırılmanın f nin sıfırında oluştuğunu gözlemiştir.
h ile m fonksiyonları arasındaki cebirsel ve grafiksel benzerlik ile farklılıklara dair aşağıdaki gözlemlerden hangisi doğrudur?
Soru 11.
Matematik kulübünün tartışmasında öğrenciler, grafik temsili verilen ve gerçek sayılarda tanımlı h doğrusal fonksiyonunun sıfırını referans alıyor. Bu gözlemden hareketle m(x)=−∣h(x)∣+5 fonksiyonunun nitel özelliklerini belirlemeye çalışıyorlar.
Grafikteki h fonksiyonuna ait gözlemlerden yararlanarak m fonksiyonunun nitel özellikleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 12.
Bir belediye, erozyon görülen bir yamaçta ağaçlandırma projesi uygulamaktadır. Yamaçtaki doğal çayır alanı ile sonradan dikilen fidanların kapladığı alan ayrı ayrı ölçülmektedir. Proje başlangıcından x ay sonra çayır alanı D(x)=200−10x, fidanların kapladığı alan ise F(x)=40+6x metre kare ile modellenmektedir. x gerçek sayısı, ay cinsinden süreyi gösterir. Çayır alanı negatif olamayacağından model yalnızca 0≤x≤20 için ele alınmaktadır.
Bu modellere göre ∣D(x)−F(x)∣≤32 eşitsizliği yazılmıştır. Bu eşitsizliğin çözüm kümesinin proje bağlamındaki anlamı aşağıdakilerden hangisidir?