İçeriğe atla

9. sınıf matematik · Maarif uyumlu · 12 soru

Maarif · 4. Tema: Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 1

0/12 işaretli

Soru 1.

Okulun bisiklet kulübü, parkur girişindeki ikizkenar üçgen levhayı dönüşümlerle çoğaltarak bir yönlendirme şeridi hazırlıyor. Levhanın kenar uzunlukları 5 cm, 5 cm ve 6 cm'dir. Kerem levhayı önce bisiklet şeridinin birbirine paralel iki kenar doğrusuna göre ardışık iki kez, sonra park alanında bir noktada kesişen iki doğruya göre ardışık iki kez yansıtıyor ve gözlemlerini tabloya yazıyor.

Uygulanan dönüşümGörüntünün kenar uzunluklarıKerem'in gözlemi
Paralel iki doğruya göre ardışık iki yansıma5 cm, 5 cm, 6 cmLevha bulunduğu yerden kaydırılmış görünüyor.
Kesişen iki doğruya göre ardışık iki yansıma5 cm, 5 cm, 6 cmLevha, doğruların kesişim noktası etrafında döndürülmüş görünüyor.
Kerem'in varsayımı: Bu iki dönüşümde de kenar uzunlukları değişmez; görüntü levhaya eştir. Kerem'in genellemesi: Paralel doğrularda elde edilen dönüşüm bir ötelemedir. Kesişen doğrularda elde edilen dönüşüm ise bir yansımadır. Kerem'in varsayımı ile genellemesi tablodaki gözlemlerle karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Soru 2.

Okul sanat kulübü, geometrik süsleme motifini öteleme dönüşümüyle çoğaltacaktır. Motifteki ABCABC üçgenine birebir uyacak yeni DEFDEF parçası kesilecektir. Ölçümde ∣AB∣=∣DE∣=6|AB| = |DE| = 6 cm, ∣BC∣=∣EF∣=8|BC| = |EF| = 8 cm ve bu kenarların arasındaki açılar m(∠ABC)=m(∠DEF)=50∘m(\angle ABC) = m(\angle DEF) = 50^\circ bulunmuştur. Kulüp, daha önce ulaştığı 'İki kenarı ve bu kenarların arasındaki açıları karşılıklı eşit olan üçgenler eştir.' önermesinin bu yeni parçayı anlamlandırmaya katkısını tartışmaktadır. Bu önermenin verilen yeni duruma katkısına ilişkin doğru değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

Geometri şekli

Soru 3.

Ela, akıllı telefonundaki "Üçgen Avcısı" uygulamasında hazır üçgen çiftlerini inceliyor. Her denemede yalnızca karşılıklı iki açı ölçüsünün eşit olduğu çiftleri seçiyor. Uygulama, seçilen çiftin benzer olup olmadığını ve karşılıklı en küçük kenar uzunluklarını ekranda gösteriyor. Ela'nın not ettiği denemeler şöyledir:

DenemeEşit olan karşılıklı açılarKarşılıklı en küçük kenarlarUygulamanın sonucu
150∘50^\circ ve 60∘60^\circ44 cm ve 88 cmBenzer
240∘40^\circ ve 70∘70^\circ33 cm ve 99 cmBenzer
335∘35^\circ ve 80∘80^\circ55 cm ve 22 cmBenzer
Ela, bu denemelerin tümünde gördüğü ortak örüntüyü bir genellemeye dönüştürmek istiyor. Bu denemelerdeki ortak örüntünün genellemesi aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 4.

Mert, okul bahçesinde tabanı AA, tepesi TT olan dik bir direğin gölgesini aynı gün iki farklı anda ölçmüştür. Direğin boyu ∣AT∣=2|AT| = 2 m'dir. Sabah gölgenin ucu MM olup ∣AM∣=1|AM| = 1 m, öğleden sonra gölgenin ucu NN olup ∣AN∣=4|AN| = 4 m'dir. Mert, "Yüksekliğin gölge uzunluğuna oranı, ölçüm anı değişse bile aynı kalır." çıkarımına ulaşmış ve bu çıkarımı sayısal örneklerle değerlendirmek istemiştir. Aşağıdakilerden hangisi Mert'in çıkarımının geçerliliğini doğru biçimde değerlendiren matematiksel örnektir?

Geometri şekli

Soru 5.

Halı atölyesinde bir öğrenci, Anadolu kilimlerinde görülen üçgen bir süsleme motifinin nasıl çoğaltıldığını inceliyor. Motif, kenar uzunlukları 55 cm, 66 cm ve 77 cm olan ABCABC üçgenidir. Usta, bu üçgeni önce dd doğrusuna göre, ardından dd doğrusuna paralel ve ondan 33 cm uzakta olan kk doğrusuna göre yansıtarak A′B′C′A'B'C' motifini oluşturuyor. Bu incelemeye göre ABCABC üçgeni ile A′B′C′A'B'C' motifine ilişkin aşağıdaki varsayımlardan hangisi doğrudur?

Geometri şekli

Soru 6.

Matematik kulübünde öğrenciler, ABC üçgenine benzer bir üçgen oluşturmak için yaptıkları çizimi incelemektedir. AB kenarı üzerinde |AD| = 4 cm ve |DB| = 6 cm olacak şekilde D noktası, AC kenarı üzerinde |AE| = 3 cm ve |EC| = 4,5 cm olacak şekilde E noktası alınmış ve [DE] çizilmiştir. Üyeler ölçerek DE ∥ BC olduğunu görmüş; daha önce öğrendikleri eşlik ve benzerlik koşullarını gözden geçirerek ADE üçgeni ile ABC üçgeni arasındaki ilişkiyi tartışmıştır. Eşlik ve benzerlik deneyimleri gözden geçirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Geometri şekli

Soru 7.

Bir okul bahçesinde organik atıkların ayrıştırılması için dik üçgen biçiminde bir kompost alanı oluşturulmuştur. Bu alanın CC köşesindeki açı diktir; ∣AC∣=6|AC| = 6 m ve ∣BC∣=8|BC| = 8 m'dir. ABAB kenarı bahçe duvarı boyunca uzanmaktadır. Geri dönüşüm kulübü, CC köşesinden duvara dik bir ayırıcı şerit çekmiş ve şeridin duvarı kestiği noktayı DD ile adlandırmıştır. Kulüp, derste ulaştığı «bir dik üçgende dik köşeden hipotenüse çizilen yükseklik, ilk üçgene benzer üçgenler oluşturur» çıkarımını bu yeni durumda değerlendirmektedir. Bu çıkarım bu problem durumunda değerlendirildiğinde ∣AD∣|AD| uzunluğu kaç metredir?

Geometri şekli

Soru 8.

Bir kavşakta otobüs şeridini sınırlayan iki kaldırım kenarı, O noktasından başlayarak birbirinden uzaklaşmaktadır. Bu kenarları kesen iki yaya geçidi birbirine paraleldir. O'ya yakın geçit kenarları A ve B noktalarında keser; ∣OA∣=12|OA| = 12 m ve ∣AB∣=8|AB| = 8 m'dir. Otobüs durağının hizasına gelen ikinci geçit aynı kenarları C ve D noktalarında keser. C noktası, O ve A ile aynı kenar üzerinde ve A'nın O'dan uzak tarafındadır; ∣AC∣=6|AC| = 6 m'dir. AB∥CDAB \parallel CD olup ∣CD∣=x|CD| = x m'dir. Bu problem durumunun matematiksel temsili ve bu temsilin bağlamdaki anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

Geometri şekli

Soru 9.

Bir halk eğitim merkezindeki kilim atölyesinde öğrenciler, geleneksel bir geometrik motifi dönüştürerek bordür deseni tasarlıyor. Motif düzlemde bir üçgenle temsil ediliyor. Desende d1d_1 ve d2d_2 doğruları OO noktasında kesişiyor ve oluşturdukları dar açı 40∘40^\circ dir. d3d_3 ve d4d_4 doğruları birbirine paraleldir ve aralarındaki uzaklık 55 cm dir. Birinci denemede motif önce d1d_1 doğrusuna, elde edilen görüntü sonra d2d_2 doğrusuna göre yansıtılıyor. İkinci denemede aynı motif önce d3d_3 doğrusuna, elde edilen görüntü sonra d4d_4 doğrusuna göre yansıtılıyor. Öğrenciler, farklı örneklerde ulaştıkları genellemeleri karşılaştırdıktan sonra dönüşümlerin özelliklerine ilişkin bir önerme yazacaktır. Buna göre sunulabilecek önerme aşağıdakilerden hangisidir?

Geometri şekli

Soru 10.

Pazar yerinde tezgâh flaması satan bir esnaf, bir müşteri için aynı desenin küçük ve büyük boyunu denemek üzere △ABC\triangle ABC ve △DEF\triangle DEF biçiminde iki kumaş parçası kesmiştir. Parçalarda karşılıklı alınan açılar ve bu açıların arasındaki kenar uzunlukları şekilde gösterilmiş, tabloda özetlenmiştir.

ParçaKarşılıklı alınan açılarAçıların arasındaki kenar
△ABC\triangle ABCm(∠A)=50∘m(\angle A)=50^{\circ}, m(∠B)=60∘m(\angle B)=60^{\circ}∣AB∣=40|AB|=40 cm
△DEF\triangle DEFm(∠D)=50∘m(\angle D)=50^{\circ}, m(∠E)=60∘m(\angle E)=60^{\circ}∣DE∣=70|DE|=70 cm
Esnaf, daha önce incelediği flamalardan şu varsayımı kurmuştur: “Karşılıklı ikişer açısı eşit olan iki üçgen eştir.” Ölçümler tartışıldıktan sonra şu genellemeye ulaşılmıştır: “Karşılıklı ikişer açısı eşit olan iki üçgen benzerdir. Bu üçgenlerin eş olması için eşit açıların arasındaki kenarların da birbirine eşit olması gerekir.” Bu iki parça üzerinde varsayım ile genelleme karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Geometri şekli

Soru 11.

Okul binasının giriş sundurması onarılırken mimarlık atölyesi öğrencileri, iskeletin ABCABC üçgenini ölçmektedir. Bu üçgende ∠C=90∘\angle C = 90^\circ olup CC köşesinden ABAB kirişine indirilen dikme, kirişi AA ile BB arasındaki HH noktasında dik kesmektedir. Kaplama nedeniyle yalnızca ∣AH∣=9|AH| = 9 m ve ∣BH∣=4|BH| = 4 m ölçülebilmiş; ∣AC∣|AC| ve ∣BC∣|BC| doğrudan ölçülememiştir. Öğrenciler, oluşan benzer üçgenlere dayanan Öklid dik kenar bağıntılarıyla ∣AC∣2|AC|^2 ve ∣BC∣2|BC|^2 değerlerini bulup bu bağıntıları toplayarak Pisagor eşitliğini doğrulamayı amaçlamaktadır. Sundurmaya bitişik çelik destek üçgeni DEFDEF de ∣DE∣=6|DE| = 6 m, ∣EF∣=8|EF| = 8 m ve ∣DF∣=11|DF| = 11 m olarak ölçülmüş; raporda ∠DEF\angle DEF açısının türüne de yer verilecektir. Buna göre ∣AC∣2|AC|^2 ile ∣BC∣2|BC|^2 değerlerini veren benzerlik gerekçesi, bu gerekçeden Pisagor eşitliğine geçiş ve ∠DEF\angle DEF açısının türü birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Geometri şekli

Soru 12.

9. sınıf öğrencileri okul gezisinde bir botanik parktaki üçgen biçimli sergi alanını incelemektedir. Alanın köşeleri AA, BB ve CC'dir; CC köşesindeki açı diktir. CC noktasından ABAB kenarına indirilen dikme, kenarı HH noktasında kesmektedir. Çiçek tarhları nedeniyle ∣BC∣|BC| doğrudan ölçülemediğinden öğrenciler mezura ile yalnızca ∣AH∣=9|AH| = 9 m ve ∣HB∣=16|HB| = 16 m değerlerini ölçmüştür. Sergi alanına bitişik dönüş yolunda BB, CC ve DD noktaları bir üçgen oluşturmaktadır; bu üçgende ∣BD∣=15|BD| = 15 m ve ∣CD∣=7|CD| = 7 m ölçülmüştür. Öğrenciler, Öklid bağıntılarını ve Pisagor teoreminin dar ve geniş açılı üçgenlere ilişkin sonucunu bu ölçümlere uyarlayarak dönüş yolunun köşelerini değerlendirmektedir. Bu uyarlamaya göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Geometri şekli
Şekil ölçekli değildir.