10. sınıf · 1. dönem 2. yazılı
Matematik · Senaryo 4
8 ana soru · 20 madde · 100 puan · 40 dakika
- Soru 114 puan
Bir arkeoloji ekibi, üçgen biçimli bir kazı alanının köşelerine , ve kazıklarını çakmıştır. Ekip, her kazıktan karşısındaki kenarın orta noktasına bir ip germiştir. , ve noktaları sırasıyla , ve kenarlarının orta noktalarıdır. Alanın kenarı boyunca bir servis yolu uzanmaktadır. m, m'dir ve kazığından servis yoluna çizilen dikmenin uzunluğu m'dir. Üç ipin kesiştiği noktasına ölçüm cihazı kurulacaktır.
Şekil 1. Kazı alanı ve gerilen ipler Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1.1. Gerilen iplerin üçgenin hangi yardımcı elemanları olduğunu ve noktasının üçgenin hangi noktası olduğunu belirtiniz. Ölçüm cihazının kazığına ve noktasına uzaklığını bulunuz. (4 puan)
1.2. Ölçüm cihazının servis yoluna uzaklığını, noktasından 'ye bir dikme çizerek ve bu dikmeyi ile karşılaştırarak işlemlerinizle birlikte yazınız. (6 puan)
1.3. Kazı başkanı, ölçüm cihazının ve kazıklarına eşit uzaklıkta olduğunu söylemiştir. ve noktalarına eşit uzaklıktaki noktaların kenarına ait hangi yardımcı eleman üzerinde bulunduğunu belirtiniz. uzunluğunu bularak kazı başkanının yargısının doğru olup olmadığını açıklayınız. (4 puan)
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · senaryo 4 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 212 puan
Bir cam atölyesi, bir pencerenin alt köşesine yerleştirilecek dik üçgen biçimli bir vitray hazırlamaktadır. Vitrayın kenarı pencere kasası boyunca dikey, kenarı ise pencerenin alt kenarı boyunca yataydır. , cm ve cm'dir. Vitrayda iki renkli camı ayıran ve köşesinden üzerindeki noktasına uzanan düz bir kurşun şerit vardır; cm'dir.
Şekil 2. Vitray ve kurşun şerit Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
2.1. Vitrayın alanını bulunuz. Başka bir pencere için hazırlanacak vitrayda dikey kenar 75 cm'ye çıkarılacak, alan ise değişmeyecektir. Bu vitrayda yatay kenarın kaç santimetre olması gerektiğini bulunuz. Bir üçgenin bir kenarına ait yükseklik katına çıkarıldığında alanının değişmemesi için o kenarın uzunluğunun nasıl değişmesi gerektiğini açıklayınız. (6 puan)
2.2. Kurşun şeridin vitrayı ayırdığı ve bölgelerinin alanlarını bulunuz. Bu iki alanın oranının neden ile uzunluklarının oranına eşit olduğunu açıklayınız. Şeridin vitrayı eşit alanlı iki bölgeye ayırması için noktasının üzerinde nerede olması gerektiğini belirtiniz. (6 puan)
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · senaryo 4 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 312 puan
Bir matematik dergisinin bulmaca köşesinde "Sayıların Kimliği" başlığıyla 84, 121, 225 ve 360 sayıları verilmiştir. Okuyuculardan her sayının asal çarpanlarını ve pozitif tam sayı bölenlerinin sayısını bulmaları istenmektedir.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
3.1. Aşağıdaki tabloyu doldurunuz. Tablodaki sayılardan birbirinden farklı asal çarpanlarının sayısı aynı olduğu hâlde pozitif tam sayı bölen sayısı farklı olan iki sayıyı belirleyiniz ve bu farkın nedenini açıklayınız. (7 puan)
Sayı Asal çarpanlarına ayrılmış hâli Pozitif tam sayı bölen sayısı 84 121 225 360 3.2. Bulmaca köşesinin son sorusunda "50'den küçük olup pozitif tam sayı bölenlerinin sayısı 6 olan bütün doğal sayıları bulunuz." yazmaktadır. Bölen sayısı 6 olan bir sayının asal çarpanlarına ayrılmış hâlinin alabileceği biçimleri belirleyerek bu sayıların tamamını bulunuz. (5 puan)
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · senaryo 4 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 411 puan
Bir ışık gösterisinde bir duvara 1'den 80'e kadar numaralanmış 80 lamba dizilmiştir. Gösteri başladığında bütün lambalar sönüktür. Gösteri 80 adımdan oluşur: 1. adımda bütün lambaların, 2. adımda numarası 2'nin katı olan lambaların, 3. adımda numarası 3'ün katı olan lambaların düğmesine basılır ve bu düzen 80. adıma kadar sürer. Düğmesine basılan lamba sönükse yanar, yanıyorsa söner.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
4.1. 36 ve 48 numaralı lambaların düğmelerine hangi adımlarda basıldığını yazınız. Gösteri bittiğinde bu iki lambanın yanık mı sönük mü olduğunu, düğmeye basılma sayılarını kullanarak belirleyiniz. (6 puan)
4.2. Bir lambanın gösteri sonunda yanık kalması için numarasının pozitif tam sayı bölenlerinin sayısının nasıl olması gerektiğini ve bunun hangi numaralarda gerçekleştiğini bölenlerin ikişer ikişer eşleşmesinden yararlanarak açıklayınız. Gösteri sonunda yanık kalan bütün lambaların numaralarını yazınız. (5 puan)
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · senaryo 4 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 511 puan
Bir kent meydanı, kenar uzunlukları 84 m, 126 m ve 168 m olan üçgen biçimindedir. Belediye, meydanın çevresi boyunca aydınlatma direkleri dikecektir. Meydanın üç köşesine birer direk dikilmesi zorunludur ve ardışık iki direk arasındaki uzaklık her yerde aynı ve metre cinsinden bir tam sayı olacaktır.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
5.1. Direkler arasındaki uzaklığın alabileceği en büyük değeri ve bu durumda dikilecek direk sayısını bulunuz. Köşelerdeki direklerin nasıl sayıldığını açıklayarak işlemlerinizle birlikte yazınız. (6 puan)
5.2. Bir belediye çalışanı, "İki sayının EBOB'u ile EKOK'unun çarpımı bu iki sayının çarpımına eşittir. O hâlde EBOB(84, 126, 168) ile EKOK(84, 126, 168) değerlerinin çarpımı da olur." demiştir. Çalışanın ilk cümlesini 84 ve 126 sayılarıyla doğrulayınız. İkinci cümledeki çıkarımın doğru olup olmadığını hesaplayarak gösteriniz. (5 puan)
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · senaryo 4 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 612 puan
Bir el dokuma halı atölyesinde ilmekler, dokumaya başlandığı ilk ilmekten itibaren 1, 2, 3, … biçiminde numaralandırılmaktadır. İlmeklerin rengi ve kenar motifi, ilmek numarasına göre aşağıdaki kurallarla belirlenmektedir.
- Renk: İlmek numarasının 9 ile bölümünden kalan 1 ise kırmızı, 2 ise turuncu, 3 ise sarı, 4 ise yeşil, 5 ise turkuaz, 6 ise mavi, 7 ise lacivert, 8 ise mor, 0 ise kahverengi renk kullanılır.
- Motif: İlmek numarasının 4 ile bölümünden kalan 1 ise elibelinde, 2 ise koçboynuzu, 3 ise yıldız, 0 ise kurt izi motifi işlenir.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
6.1. Numarası 3 284 157 olan ilmeğin rengini ve motifini, bölme işlemi yapmadan bölünebilme kurallarını kullanarak bulunuz. (6 puan)
6.2. Dokumacı, lacivert renkli ve elibelinde motifli bir ilmeğin numarasını merak etmektedir. Bu ilmeğin numarasının 36 ile bölümünden kalanı, 0 ile 35 arasındaki kalan adaylarının 9 ve 4 ile bölümünden kalanlarını inceleyerek bulunuz. 36 ile bölümünden kalanları aynı olan iki ilmeğin renginin ve motifinin de aynı olmasının nedenini açıklayınız. Bu koşulları sağlayan üç basamaklı en büyük ilmek numarasını bulunuz. (6 puan)
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · senaryo 4 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 718 puan
Aşağıdaki dik koordinat düzleminde fonksiyonunun grafiği verilmiştir. Grafik, köşe noktaları , , ve olan doğru parçalarından oluşmaktadır. noktası grafiğe dâhil, noktası grafiğe dâhil değildir.
Şekil 3. f fonksiyonunun grafiği Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
7.1. fonksiyonunun tanım kümesini, görüntü kümesini ve sıfırlarını yazınız. (4 puan)
7.2. fonksiyonunun pozitif ve negatif değerler aldığı aralıkları yazınız. (3 puan)
7.3. fonksiyonunun artan ve azalan olduğu aralıkları belirleyiniz. Fonksiyonun maksimum ve minimum değerlerini ve bu değerleri aldığı değerlerini yazınız. (4 puan)
7.4. fonksiyonunun bire bir olup olmadığını grafiğe dayanarak gerekçesiyle açıklayınız. fonksiyonunun örten olup olmadığını açıklayınız. Değer kümesi hangi küme olarak seçilirse fonksiyonunun örten olacağını yazınız. (4 puan)
7.5. fonksiyonunun tek ya da çift fonksiyon olup olmadığını tanım kümesini dikkate alarak açıklayınız. (3 puan)
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · senaryo 4 · Soru 7
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 810 puan
Bir dağ bisikleti yarışı için parkur tasarlanmaktadır. Parkurun tam ortasındaki hakem noktası alınmış; hakem noktasının doğusundaki noktalar pozitif, batısındaki noktalar negatif değerleriyle (km) gösterilmiştir. Parkur aralığındadır. Parkurdaki her noktanın deniz seviyesinden yüksekliği metre ile ifade edilmektedir. Tasarımcı, fonksiyonunun çift fonksiyon olmasını istemektedir. Doğu kısmının ölçümleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Ardışık iki ölçüm noktası arasında parkurun yüksekliği düzgün (doğrusal) olarak değişmektedir.
(km) 0 1 2 3 4 (m) 120 90 60 90 150 Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
8.1. Batı kısmı için aşağıdaki tabloyu doldurunuz ve doldururken kullandığınız çift fonksiyon şartını cebirsel olarak yazınız. fonksiyonunun grafiğinin hangi eksene göre simetrik olduğunu belirtiniz ve değerini bulunuz. (5 puan)
(km) (m) 8.2. Tasarım ekibinden biri, "Parkurdaki her noktanın tek bir yüksekliği olduğu gibi her yüksekliğin de parkurda tek bir noktası vardır. Bu yüzden her yüksekliği o yükseklikteki parkur noktasıyla eşleyen ilişki de bir fonksiyon belirtir." demiştir. Bu yargının doğru olup olmadığını tablodaki değerleri kullanarak fonksiyon olma şartına göre açıklayınız. Çift bir fonksiyonun tanım kümesi 'dan farklı ise neden bire bir olamayacağını açıklayınız. (5 puan)
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · senaryo 4 · Soru 8
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- MAT.10.1.2 · kâğıtta 1 soruÜçgenin yardımcı elemanlarının özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilmeTesti çöz
- MAT.10.1.3 · kâğıtta 1 soruÜçgenin bir kenarı ve o kenara ait yüksekliğinin değişimine bağlı olarak alanının değişimine ilişkin çıkarım yapabilmeTesti çöz
- MAT.10.3.1 · kâğıtta 2 soruBir doğal sayı ile asal çarpanları ve bölenleri arasındaki ilişkilere dair çıkarım yapabilmeTesti çöz
- MAT.10.3.2 · kâğıtta 1 soruBirden çok doğal sayının ortak bölenleriyle bunların en büyüğü ve ortak katlarıyla bunların en küçüğü arasındaki ilişkilere dair muhakeme yapabilmeTesti çöz
- MAT.10.3.3 · kâğıtta 1 soruBir doğal sayının belirli doğal sayılara bölümünden kalanlarına dair muhakeme yapabilmeTesti çöz
- MAT.10.4.1 · kâğıtta 2 soruGerçek sayılarda fonksiyon olma şartları ile gerçek sayılarda tanımlı fonksiyonların nitel özelliklerini matematiksel temsillerle değerlendirebilmeTesti çöz
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100