10. sınıf · 1. dönem 2. yazılı
Kimya · Senaryo 7
8 ana soru · 17 madde · 100 puan · 40 dakika
- Soru 114 puan
Demir cevherindeki demir(III) oksit (Fe₂O₃), karbonla ısıtılarak demir metaline dönüştürülür.
Fe₂O₃(k) + C(k) → Fe(k) + CO₂(g) (denkleştirilmemiş)
Öğrenci Can tepkimeyi şöyle yazmıştır:
Fe₂O₃ + C → 2Fe + CO₂
Can, "Demir atomlarını eşitledim. Oksijenin tutmaması sorun değil; CO₂ gaz olduğu için kaptan uçup gidiyor, bu yüzden ürün tarafında daha az oksijen olması normal. Zaten deneyde kabın kütlesi de azaldı." demiştir.
1.1. Can'ın denklemindeki her atom türünün sayısını tepken ve ürün tarafında belirleyerek tutarsızlığı gösteriniz. Ardından tepkimeyi en küçük tam sayılı katsayılarla denkleştiriniz.
1.2. Can'ın "CO₂ uçup gittiği için oksijenin eşit olması gerekmez" düşüncesindeki çelişkiyi gideriniz. Deneyde kap kütlesinin azalmasını kütlenin korunumu kanunuyla açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 212 puan
Bir tekstil boyahanesinde atık sudaki fazla klor, sodyum tiyosülfat (Na₂S₂O₃) ile giderilmektedir.
Na₂S₂O₃(suda) + 4Cl₂(g) + 5H₂O(s) → 2NaHSO₄(suda) + 8HCl(suda)
Teknisyen, yeterli miktarda suyun bulunduğu ortamda 158 g Na₂S₂O₃ ile 355 g Cl₂'yi tepkimeye sokmuştur. Tepkime tam verimle gerçekleşmiştir.
(O: 16 g/mol, Na: 23 g/mol, S: 32 g/mol, Cl: 35,5 g/mol)
2.1. Na₂S₂O₃ ve Cl₂'nin mol sayılarını hesaplayınız. Mol sayılarını tepkime katsayılarıyla karşılaştırarak sınırlayıcı bileşeni gerekçesiyle belirleyiniz.
2.2. Aşağıdaki tabloyu gram cinsinden doldurarak artan maddenin kütlesini bulunuz.
Na₂S₂O₃ (g) Cl₂ (g) Başlangıç Değişim Son dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 312 puan
Bir cam fabrikasında soda-kireç camı aşağıdaki tepkimeyle üretilmektedir.
Na₂CO₃(k) + CaO(k) + 6SiO₂(k) → Na₂O·CaO·6SiO₂(k) + CO₂(g)
Bir üretim partisinde fırına 212 g Na₂CO₃ ve 112 g CaO yüklenmiştir. Bu iki madde birbirleriyle artansız tepkimeye girecek miktardadır.
(C: 12 g/mol, O: 16 g/mol, Na: 23 g/mol, Si: 28 g/mol, Ca: 40 g/mol)
3.1. Na₂CO₃ ve CaO'nun tamamının tepkimeye girebilmesi için fırına yüklenmesi gereken en az SiO₂ kütlesini hesaplayınız.
3.2. Tepkime sonunda açığa çıkan CO₂ kütlesini hesaplayınız. Elde edilen cam (Na₂O·CaO·6SiO₂) kütlesini kütlenin korunumu kanununu kullanarak bulunuz ve sonucu camın mol kütlesiyle doğrulayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 412 puan
Bir öğrenci, gaz taneciklerini gösteren bir bilgisayar simülasyonunda üç durum oluşturmuş ve kaydetmiştir.
Durum Kaptaki tanecik sayısı Kabın hacmi (L) Birim hacimdeki tanecik sayısı (tanecik/L) 1 40 4 2 40 8 3 80 8 4.1. Tablodaki boş sütunu doldurunuz. Durum 1'den Durum 2'ye ve Durum 2'den Durum 3'e geçerken birim hacimdeki tanecik sayısının (yoğunluğun) nasıl değiştiğini ve bunun nedenini yazınız.
4.2. Simülasyon verilerine göre bir gazın yoğunluğunu değiştiren iki etmeni yazınız. Gazların yoğunluğunun aynı maddenin sıvı hâline göre çok küçük olmasını kinetik moleküler teorinin bir varsayımıyla açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 510 puan
Bir bisiklet tamircisi, içinde bir miktar hava bulunan ve hacmi 2 L olan bir bisiklet lastiğine pompayla arka arkaya dört kez hava basmıştır. Lastiğin hacminin ve sıcaklığın değişmediği kabul edilmektedir. Tamirci her pompalamadan sonra lastiği elle yoklayarak şu gözlemleri kaydetmiştir.
Pompalama Tamircinin gözlemi 1 Lastik hâlâ yumuşak, bastırınca kolayca çöküyor. 2 Hafif sertleşme hissediliyor. 3 Belirgin sertleşme var, lastik şeklini koruyor. 4 Lastik oldukça sert, bastırınca az geri veriyor. 5.1. Hacim ve sıcaklık sabitken her pompalamadan sonra lastiğin sertleşmesinin nedenini gaz tanecikleri ve basınç ilişkisiyle açıklayınız.
5.2. Bir gazın niteliklerini belirleyen dört değişkeni sembolleriyle yazınız. Bu deneyde her değişkenin sabit mi değişen mi olduğunu belirtiniz.
Değişken Sembol Bu deneydeki durumu (sabit / değişen) dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 612 puan
Bir fen bilimleri kulübü, gaz yasalarını araştırmak için iki gözlem paylaşmıştır.
Gözlem A: Ucu parmakla kapatılmış bir şırıngadaki hava, piston içeri itilerek sıkıştırıldığında hacmi azalmış, pistonu itmek giderek zorlaşmıştır. Sıcaklık ve gaz miktarı değişmemiştir.
Gözlem B: Ağzı bağlı bir balon soğuk suya daldırıldığında büzülmüş, sıcak suya taşındığında şişmiştir. Dış basınç ve gaz miktarı değişmemiştir.
6.1. Her gözlem için bağımsız ve bağımlı değişkeni belirten birer hipotez cümlesi yazınız.
6.2. Aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
Gözlem A Gözlem B Kontrol değişkenleri İlişkinin türü (doğru / ters orantı) İlgili gaz yasası dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 712 puan
Bir sprey kutusunun üzerinde "Güneş ışığına ve 50 °C'nin üzerindeki sıcaklıklara maruz bırakmayınız." uyarısı yazmaktadır. Kutudaki gazın 27 °C'deki basıncı 3 atm'dir; kutunun hacmi değişmemektedir.
Öğrenci Nil, uyarı hakkında şöyle düşünmüştür: "Sıcaklık 27 °C'den 54 °C'ye, yani 2 katına çıkarsa basınç da 2 katına çıkıp 6 atm olur."
7.1. Kutu güneşte 57 °C'ye ısındığında içindeki gazın basıncını hesaplayınız. Kullandığınız gaz yasasının adını ve sabit kalan nicelikleri yazınız.
7.2. Nil'in düşüncesindeki hatayı açıklayınız. 54 °C için doğru basınç değerinin 6 atm'den neden küçük olduğunu gerekçesiyle belirtiniz.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 7
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 816 puan
Bir öğrenci, ideal gazla yaptığı ölçümleri aşağıdaki tabloya kaydetmiştir. Her ölçümde basınç, hacim ve sıcaklık birlikte değiştirilmiştir.
Ölçüm n (mol) P (atm) V (L) T (K) P·V / T I 1 1 24,6 300 II 1 2 16,4 400 III 2 1 49,2 300 IV 2 4 16,4 400 8.1. Her ölçüm için P·V / T değerini hesaplayarak tabloyu tamamlayınız.
8.2. Hesapladığınız değerlerden hareketle P·V / T oranının neye bağlı olduğunu genelleyiniz. Bu genellemeyi bir orantı sabitiyle ideal gaz denklemine dönüştürünüz ve sabitin değerini bulunuz.
8.3. 27 °C ve 1 atm'de 0,5 mol helyum içeren bir balonun hacmini, oluşturduğunuz denklemle hesaplayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 8
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- KİM.10.1.6 · kâğıtta 1 soruKimyasal tepkime denklemlerinde tanecik sayılarının tutarsızlıklarına ilişkin çelişkiyi giderebilmeTesti çöz
- KİM.10.1.7 · kâğıtta 2 soruKimyasal tepkimelerde stokiyometrik ilişkilere yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.10.1.8 · kâğıtta 2 soruGazların özelliklerine ilişkin bilimsel gözlem yapabilmeTesti çöz
- KİM.10.1.9 · kâğıtta 2 soruGazların özellikleri arasındaki ilişkileri bilimsel sorgulayabilmeTesti çöz
- KİM.10.1.10 · kâğıtta 1 soruİdeal gaz denklemini tümevarımsal akıl yürütme yoluyla oluşturabilmeTesti çöz
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100