10. sınıf · 1. dönem 2. yazılı
Kimya · Senaryo 8
9 ana soru · 18 madde · 100 puan · 40 dakika
- Soru 112 puan
Bir öğrenci, dört maddenin mol kütlesi ile formüldeki toplam atom sayısını karşılaştırmak için aşağıdaki tabloyu hazırlamış, bazı hücreleri boş bırakmıştır.
(H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, N: 14 g/mol, O: 16 g/mol, S: 32 g/mol)
Madde Formül Mol kütlesi (g/mol) Formüldeki toplam atom sayısı Karbondioksit CO₂ Propan C₃H₈ Kükürt trioksit SO₃ Glisin C₂H₅NO₂ Öğrenci şu iddiada bulunmuştur: "Mol kütleleri eşit olan iki maddenin formüllerindeki toplam atom sayıları da eşittir. Mol kütlesi büyük olan maddenin formülünde daha çok atom bulunur."
1.1. Tablodaki boş hücreleri doldurunuz. İddianın iki cümlesini tablodaki verilerden birer örnekle ayrı ayrı değerlendiriniz.
1.2. 0,5 mol glisin örneğinin kütlesini, molekül sayısını ve toplam atom sayısını hesaplayınız. (Avogadro sayısı: 6,02·10²³)
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 8 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 212 puan
Boru hatlarını paslanmaya karşı koruyan çinko fosfat [Zn₃(PO₄)₂], çinkonun fosforik asitle tepkimesinden elde edilebilir.
Zn(k) + H₃PO₄(suda) → Zn₃(PO₄)₂(k) + H₂(g) (denkleştirilmemiş)
Denkleştirme sırasında iki öğrenci farklı yollar izlemiştir.
Ece: "PO₄ grubu tepkimede bozulmadan bir taraftan öbür tarafa geçiyor. Ben O ve P atomlarını ayrı ayrı saymak yerine PO₄ grubunu tek bir birim olarak sayıyorum."
Ali: "Grup diye bir şey sayılmaz. Kütlenin korunumu atomlarla ilgilidir; her atomu tek tek saymak zorundayız. Ece'nin yöntemi yanlış sonuç verir."
2.1. Denkleştirilmemiş tepkimede tepken ve ürün tarafındaki Zn, P, O ve H atomlarının sayısını aşağıdaki tabloya yazınız ve tutarsız atomları belirtiniz.
Atom Tepken tarafı Ürün tarafı Eşit mi? Zn P O H 2.2. Tepkimeyi en küçük tam sayılı katsayılarla denkleştiriniz. Ece ile Ali arasındaki çelişkiyi gideriniz: Ece'nin yönteminin hangi koşulda kullanılabileceğini ve iki yöntemin aynı sonuca ulaşıp ulaşmadığını açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 8 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 312 puan
Bir laboratuvarda sodyum metali klor gazıyla tepkimeye sokularak sodyum klorür elde edilmektedir.
2Na(k) + Cl₂(g) → 2NaCl(k)
Kaba 46 g Na ve 106,5 g Cl₂ konmuş, tepkime tam verimle gerçekleşmiştir.
(Na: 23 g/mol, Cl: 35,5 g/mol)
3.1. Sınırlayıcı bileşeni mol sayıları ve katsayı oranıyla gerekçelendirerek belirleyiniz. Oluşan NaCl kütlesini hesaplayınız.
3.2. Tepkime bittikten sonra kapta artan maddenin de tamamen tükenmesi için kaba en az kaç gram Na eklenmesi gerektiğini hesaplayınız. Bu durumda toplam oluşan NaCl kütlesini bulunuz.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 8 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 412 puan
Bir fabrikada sülfürik asit iki basamakta üretilmektedir.
-
basamak: SO₂(g) + O₂(g) → SO₃(g) (denkleştirilmemiş)
-
basamak: SO₃(g) + H₂O(s) → H₂SO₄(s)
Birinci basamağa 6,4 mol SO₂ ve 4,0 mol O₂ gönderilmiştir. Birinci basamağın verimi %75'tir. Oluşan SO₃'ün tamamı ikinci basamakta yeterli suyla tam verimle tepkimeye girmektedir.
(H: 1 g/mol, O: 16 g/mol, S: 32 g/mol)
4.1. Birinci basamağın denklemini denkleştiriniz. Sınırlayıcı bileşeni mol oranıyla gerekçelendirerek belirleyiniz.
4.2. Birinci basamakta gerçekte oluşan SO₃ mol sayısını ve ikinci basamak sonunda elde edilen H₂SO₄ kütlesini hesaplayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 8 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. -
- Soru 510 puan
Bir öğrenci, gazlarla ilgili üç gözlemini kaydetmiştir.
Gözlem İçerik G1 İçinde hava bulunan bir şırınganın ucu kapatıldığında piston kolayca içeri itilebildi; hava çok daha küçük bir hacme sığdı. G2 Isıya karşı yalıtılmış, kapalı bir kaptaki gazın basıncı ve sıcaklığı günlerce ölçüldü; değerler hiç değişmedi. G3 Kapalı bir çelik kap ısıtıldığında içindeki gazın basıncı arttı. 5.1. Her gözlemi kinetik moleküler teorinin bir varsayımıyla eşleştiriniz ve eşleştirmenizi kısaca gerekçelendiriniz.
Gözlem Açıklayan KMT varsayımı Gerekçe G1 G2 G3 5.2. Kinetik moleküler teorinin "Gaz tanecikleri arasındaki etkileşim yok denecek kadar azdır." varsayımıyla açıklanabilecek bir gözlem yazınız ve açıklamanızı yapınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 8 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 610 puan
Bir öğrencinin gözlem defterinden üç not aşağıda verilmiştir. Her notta önce gözlem, ardından öğrencinin bu gözlemden çıkardığı sonuç yer almaktadır.
Not Gözlem Öğrencinin çıkarımı Ç1 Ağzı bağlı balon buzdolabına konunca büzüldü. Soğuyunca gaz taneciklerinin kendisi küçüldü. Ç2 Odanın bir köşesinde açılan kolonyanın kokusu bir süre sonra kapının yanında duyuldu. Gaz tanecikleri sürekli ve her yöne doğru hareket eder. Ç3 İpi bırakılan helyum balonu tavana yükseldi. Helyum taneciklerinin kütlesi yoktur. 6.1. Her çıkarımın bilimsel olarak doğru olup olmadığını belirtiniz. Yanlış çıkarımlar için doğru açıklamayı yazınız.
6.2. Ç1'deki notta gözlem ile çıkarım arasındaki farkı açıklayınız. Bilimsel gözlem yaparken gözlem ile çıkarımın neden ayrı kaydedilmesi gerektiğini belirtiniz.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 8 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 710 puan
Bir okulun deposundaki sabit hacimli yangın söndürme tüpüyle ilgili görevli şu notu almıştır:
"Kışın depo soğukken tüpün basınç göstergesi düşük değeri, yazın depo sıcakken yüksek değeri gösteriyor. Tüpün hacmi ve içindeki gaz miktarı değişmiyor."
Bu notu inceleyen iki öğrenci şunları söylemiştir:
Öğrenci M: "Sıcaklık artınca basınç artıyor; bu Gay-Lussac Yasası'yla açıklanır. Sabit kalan nicelikler hacim ve gaz miktarıdır."
Öğrenci N: "Bence bu Charles Yasası'nın örneğidir; sıcaklık artınca hacim artar."
7.1. İki öğrencinin görüşünü ayrı ayrı gerekçesiyle değerlendiriniz.
7.2. Görevlinin notuna dayanan bir araştırma sorusu yazınız. Araştırmanızın bağımsız, bağımlı ve kontrol değişkenlerini belirtiniz.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 8 · Soru 7
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 810 puan
Bir tıbbi ekipman firmasının kalite kontrol teknikeri, sabit hacimli çelik bir tüp ve sürtünmesiz pistonlu bir silindirle dört bağımsız işlem yapmıştır. Her işlemde başlangıç koşulları aynıdır.
İşlem Kap Yapılan işlem Sabit tutulan nicelikler I Çelik tüp Tüp ısıtıldı. Hacim, gaz miktarı II Pistonlu silindir Pistona kuvvet uygulanarak hacim yarıya indirildi. Sıcaklık, gaz miktarı III Pistonlu silindir Silindire aynı gazdan eklenerek gaz miktarı 2 katına çıkarıldı. Sıcaklık, basınç IV Çelik tüp Tüp soğutuldu. Hacim, gaz miktarı 8.1. Her işlem sonunda basıncın (P), hacmin (V) ve gazın yoğunluğunun (d) nasıl değiştiğini (artar / azalır / değişmez) ve dayandığınız gaz yasasını yazınız.
İşlem P V d Gaz yasası I II III IV 8.2. II. işlemde silindirdeki gazın başlangıç hacmi 600 mL, basıncı 1,5 atm'dir. Gaz sabit sıcaklıkta 200 mL'ye sıkıştırıldığında basıncını hesaplayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 8 · Soru 8
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 912 puan
Bir öğrenci, ideal gazla yaptığı dört ölçümün sonuçlarını kaydetmiş ve P, V, n, T arasındaki genel ilişkiyi bulmak için üç hipotez yazmıştır.
Ölçüm P (atm) V (L) n (mol) T (K) I 1 24,6 1 300 II 2 24,6 2 300 III 1 32,8 1 400 IV 3 8,2 1 300 - Hipotez A: Bütün ölçümlerde P·V değeri aynıdır.
- Hipotez B: Bütün ölçümlerde V / T değeri aynıdır.
- Hipotez C: Bütün ölçümlerde P·V / (n·T) değeri aynıdır.
9.1. Her ölçüm için P·V, V / T ve P·V / (n·T) değerlerini hesaplayarak aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
Ölçüm P·V V / T P·V / (n·T) I II III IV 9.2. Hangi hipotezlerin elendiğini, onları çürüten ölçümleri göstererek açıklayınız. Geriye kalan hipotezden ideal gaz denklemini yazınız ve tümevarımla ulaşılan bu genellemenin neden yeni ölçümlerle sınanmaya açık olduğunu belirtiniz.
dubba.com.tr · 10. sınıf kimya · senaryo 8 · Soru 9
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- KİM.10.1.5 · kâğıtta 1 soruSaf maddelerin ölçülebilir özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.10.1.6 · kâğıtta 1 soruKimyasal tepkime denklemlerinde tanecik sayılarının tutarsızlıklarına ilişkin çelişkiyi giderebilmeTesti çöz
- KİM.10.1.7 · kâğıtta 2 soruKimyasal tepkimelerde stokiyometrik ilişkilere yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.10.1.8 · kâğıtta 2 soruGazların özelliklerine ilişkin bilimsel gözlem yapabilmeTesti çöz
- KİM.10.1.9 · kâğıtta 2 soruGazların özellikleri arasındaki ilişkileri bilimsel sorgulayabilmeTesti çöz
- KİM.10.1.10 · kâğıtta 1 soruİdeal gaz denklemini tümevarımsal akıl yürütme yoluyla oluşturabilmeTesti çöz
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100