İçeriğe atla
Giriş yap
OYSS Hazırlık

10. sınıf · 1. dönem 1. yazılı

Edebiyat · Ülke geneli deneme

7 ana soru · 11 madde · 100 puan · 40 dakika

Yazılı: 12 Kasım 2026

Bu kâğıdı burada çöz

7 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

40:00
Anahtar
  1. Soru 110 puan

    Aşağıdaki koşma kıtasını okuyunuz.

    Koşma

    Elim dar olunca yüz çevirdi el,
    Hâlimi soracak bulunmaz bir kul,
    Kuru selama bile hasret gönül,
    Vefa bir gün imiş, ben bilmez idim.

    (Bu kıta sınav için yazılmıştır.)

    Kıtada altı çizili söz gruplarının bu dizelerdeki anlamını tahmin ediniz.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · ülke geneli deneme · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 220 puan

    Aşağıdaki bağlamı okuyunuz ve soruları cevaplayınız.

    Okulun tiyatro kulübü, "Bozkırdan Gelen Ses" adlı kısa bir gösteri hazırlamıştır. Sahneye keçe çadırları andıran bir dekor kurulmuş, at üstünde yaşayan bir obanın insanlarını canlandıran öğrenciler ateşin çevresine oturmuştur. Ozan rolündeki Arda, elinde iki telli bir kopuzla ortaya çıkar. Dizeleri kendisi yazmıştır; kopuzun tıngırtısına uyarak onları ezgiyle söyler:

    Obalar yola düştü,
    Dereler coşup taştı,
    Yiğitler beli aştı,
    Yayla yolu açılır.

    Ozan kopuzu çaldı,
    Kartal göklere daldı,
    Avcı yayını aldı,
    Çiçek çiçek saçılır.

    (bel: dağın alçak ve geçit veren yeri)

    2.1. Gösteride Türk edebiyatının hangi dönemine ait şiir geleneği canlandırılmaktadır? Gerekçesiyle açıklayınız.

    2.2. Arda'nın dizelerinden örnek vererek canlandırılan dönemin şiir özelliklerinden dördünü yazınız.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · ülke geneli deneme · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 310 puan

    Aşağıdaki koşmayı ve altındaki tema açıklamasını okuyunuz.

    Koşma

    Bir yanda dağlar var, bir yanda duman,
    Kervana katılsam geçer bir zaman,
    Selamım ulaşmaz, yoktur bir derman,
    Gurbetin yolları uzar da uzar.

    Bir mektup yazsam da kim götürecek,
    Ulak yola düşse kaç ay sürecek,
    Gönül sılayı ne zaman görecek,
    Gurbetin yolları uzar da uzar.

    (Bu koşma sınav için yazılmıştır.)

    Açıklama: Koşmada gurbette kalan söyleyicinin sılasına ve sevdiklerine duyduğu özlem işlenmiştir.

    Koşmanın söylendiği dönemde gurbetteki birinin sevdiklerinden nasıl haber alabildiğini koşmadan bir dize göstererek açıklayınız. Ardından haber almanın günümüzde ulaşım ve iletişim araçlarıyla nasıl değiştiğini bu durumla karşılaştırınız.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · ülke geneli deneme · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 410 puan

    Aşağıda verilen sagu ve koşma kıtasını inceleyerek T diyagramını doldurunuz.

    SAGU

    Alp Er Tunga öldi mü
    Isız ajun kaldı mu
    Ödlek öçin aldı mu
    Emdi yürek yırtılur

    Anonim (Divânu Lugâti't-Türk)

    Günümüz Türkçesiyle:
    Alp Er Tunga öldü mü?
    Kötü dünya kaldı mı?
    Zaman öcünü aldı mı?
    Şimdi yürek yırtılır.

    (ödlek: zaman, felek; Günümüz Türkçesi aktarımı bu sınav için yapılmıştır. Ölçü ve kafiye özgün metne göre belirlenir.)

    KOŞMA

    Yiğit göçüp gitti, boş kaldı bağı,
    Boynunu büktü yurdunun her dağı,
    Söndü ateşi, yıkıldı otağı,
    Analar yas tutar, kız gelin ağlar.

    (Bu kıta sınav için yazılmıştır.)

    Ölçüt Sagu Koşma
    Tema
    Nazım birimi
    Ölçü
    Kafiye
    Redif

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · ülke geneli deneme · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 515 puan

    Aşağıdaki türküyü okuyunuz.

    Bulut Türküsü

    Tarlada ekin sarardı,
    Ana göklere bakardı,
    Bekledik, gözler karardı,
    Yağmur nerde kaldı ola.

    Kavuştak:
    Ah bulutlar, aman bulut,
    Kuru toprağa can bulut.

    (Bu türkü sınav için yazılmıştır.)

    Bentteki ilk üç dizenin sonunda tekrarlanan sesleri gösteriniz. Bu ses tekrarının türkünün ahengine ve söyleyicinin duygusunu yansıtmaya etkisini açıklayınız.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · ülke geneli deneme · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  6. Soru 615 puan

    Aşağıdaki ninniyi okuyunuz ve ninniden hareketle soruları cevaplayınız.

    Ninni

    Ninni kuzum, ninni ninni,
    Ayın ışığı beşikte,
    Tatlı uyku gelsin sana,
    Ana bekler o eşikte.

    Uyu kuzum, uyu yavrum,
    Babanın yolu pek uzak,
    Kapının önü yeşil bağ,
    Döner gelir, açar kucak.

    (Bu ninni sınav için yazılmıştır.)

    6.1. Ninnide kullanılan isim tamlamalarından ve sıfat tamlamalarından üçer örnek yazınız.

    6.2. İsim ve sıfat tamlamalarının ninniye katkısını ninniden birer örnek vererek kısaca açıklayınız.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · ülke geneli deneme · Soru 6

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  7. Soru 720 puan

    Aşağıdaki masalı okuyunuz ve masaldan hareketle soruları cevaplayınız.

    SUSUZ KÖYÜN KAVALI

    Bir varmış, bir yokmuş. Dağlar dumanlı, ovalar çimenli iken; leylekler kar üstünde halay çekerken, kurbağalar dalda türkü söylerken ben de dedemin kavalını üfleyip bir türlü ses çıkaramazken…

    Yüksek bir dağın eteğindeki küçük bir köyde Gülsüm adında bir çoban kız, yaşlı babasıyla yaşarmış. Köyün bütün suyu, dağın başındaki tek pınardan gelirmiş. Bir yaz sabahı köylüler bakmışlar ki çeşmelerden bir damla su akmıyor. Meğer dağın öbür yüzünden gelen bir dev, pınarın ağzına koca bir kaya koymuş, suyu kendine ayırmış.

    Köyün en güçlü üç yiğidi sopalarını kapıp dağa çıkmış. Dev onları görünce öyle bir bağırmış ki üçü de geldikleri yoldan koşa koşa geri dönmüş. Günler geçtikçe ekinler sararmış, hayvanlar susuzluktan meleşmeye başlamış. Bunu gören Gülsüm, "Bu işi kol gücü değil, akıl çözer." demiş. Heybesine bir parça taze peynir koymuş, kavalını da beline sokup yola düşmüş.

    Pınarın başına varınca dev kükremiş:

    — Kimsin sen, bu dağa izinsiz çıkan?

    — Ben senden de güçlüyüm, demiş Gülsüm.

    Dev gülmüş, yerden bir taş alıp avucunda ufalamış:

    — Bunu yapabilir misin?

    Gülsüm heybesinden peyniri çıkarmış, taş diye avucunda sıkmış; peynirin suyu parmaklarının arasından damla damla akmış.

    — Sen taşı ufaladın, ben taştan su çıkardım, demiş.

    Dev şaşırmış ama pes etmemiş. "Benim sesim dağları titretir!" diyerek bir daha bağırmış. Sesi kayalara çarpıp sönmüş. Gülsüm de kavalını dudağına götürüp öyle bir ezgi çalmış ki ses vadiden vadiye yansımış; sanki her kayanın ardında bir çoban, kavalıyla ona karşılık veriyormuş. Dev, dağdaki bütün çobanların kızın yardımına geldiğini sanmış. Korkusundan pınarın ağzındaki kayayı kaldırıp uçuruma atmış, dağın öbür yüzüne kaçmış. Bir daha da o yöreye uğramamış.

    Pınardan fışkıran su gürül gürül köye inmiş. Köylüler Gülsüm'ü türküler söyleyerek karşılamışlar. Gülsüm de pınarın başına bir çeşme yaptırmış, çeşmenin taşına "Su herkesindir." diye yazdırmış.

    Onlar ermiş muradına, biz de kavuşalım suyumuza. Bu masal da burada bitsin; çeşmeniz hiç kurumasın, kavalınız hiç susmasın.

    (Bu masal sınav için yazılmıştır.)

    7.1. Film şeridinin sekiz karesine yazılmak üzere, masalın olaylarını sırasıyla anlatan sekiz özet cümle oluşturunuz.

    7.2. Masalı film şeridine dönüştürmek için dört karenin sahne betimi hazırlanmıştır. Bu karelerden hangisi masalın film şeridinde kullanılamaz? Gerekçesini yazınız.

    • 1. kare: Çeşmelerin başında boş testilerle bekleyen köylüler; arkada sararmış ekinler.
    • 2. kare: Pınarın ağzındaki koca kayanın yanında kükreyen dev ve karşısında heybesiyle duran çoban kız.
    • 3. kare: Köyün üç yiğidi, yere serilmiş devin başında sopalarını havaya kaldırmış, sevinç çığlıkları atıyor.
    • 4. kare: Kavalını çalan çoban kız; kayaların ardından yankılanan sesler ve korkuyla geri çekilen dev.

    7.3. Masalın film şeridinde kullanılmak üzere yazılan aşağıdaki cümlelerde altı yazım yanlışı vardır. Yanlış yazılan sözcükleri bulunuz ve doğru biçimlerini yazınız.

    Köyün suyu kesilince herkez çaresizce bekledi. Yiğitler birşey yapamadan geri döndü. Ama küçük çoban kızda yılmadı. Yanlız başına dağın yolunu tuttu. Köylüler türkü söyliyerek kızı karşıladı. Pekçok kişinin yapamadığını aklıyla başardı.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · ülke geneli deneme · Soru 7

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu kâğıttaki konuları test et

Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.

10. sınıf edebiyat testlerini çöz

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 10
2. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
/ 4
/ 16
3. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 10
4. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
/ 10
5. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 15
6. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
/ 6
/ 9
7. soru · Bilgilendirici bir metni edebî metne dönüştüreceği yazısına içerik oluşturabilme
/ 8
/ 6
/ 6

Toplam: 0 / 100

10. sınıf edebiyat: bütün kâğıtlar

1. dönem 1. yazılı