İçeriğe atla
Giriş yap
OYSS Hazırlık

10. sınıf · 1. dönem 2. yazılı

Edebiyat · Senaryo 4

7 ana soru · 13 madde · 100 puan · 40 dakika

Bu kâğıdı burada çöz

7 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

40:00
Anahtar
  1. Soru 114 puan

    Aşağıdaki ninniyi okuyunuz ve ninniden hareketle soruları cevaplayınız.

    Hasat Ninnisi

    Ceviz dalı beşik tutar,
    Yaprakları gölge salar,
    Baban orak sallar durur,
    Öyle tüter ocağımız.
    Uyu yavrum, ninni ninni.

    Gün kavuşur, yel dinlenir,
    Anan son demeti bağlar,
    Kuşlar yuvasına iner,
    Kağnı köye doğru döner.
    Uyu yavrum, ninni ninni.

    (Bu ninni sınav için yazılmıştır.)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    1.1. Ninnide altı çizili “tüter ocağımız” ve “Gün kavuşur” söz gruplarının ninnideki anlamını tahmin ediniz. Her tahmininizi ninnide dayandığınız bir ipucuyla gerekçelendiriniz.

    1.2. Ninnide annenin çocuğuna duyduğu sevgi, ailenin tarladaki emeğiyle iç içe dile getirilmiştir. Bu temanın ninninin söylendiği kır hayatında nasıl yaşandığını ninniden bir dizeyle gösteriniz. Aynı temanın günümüz aile hayatında nasıl karşılık bulduğunu ninnideki durumla karşılaştırarak açıklayınız.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · senaryo 4 · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 215 puan

    Aslı, harmandan sonra tahılı değirmene götürürken söylenen bir türkünün iki ayrı köyde yaşlılardan dinlediği söyleyişlerini defterine yazmıştır. Aşağıda türkünün iki varyantından birer bölüm verilmiştir.

    Değirmen Türküsü (1. varyant)

    Su döner, çark döner dere başında,
    Babam un bekler değirmen taşında,
    Buğday öğütüldü, çuval bağlandı,
    Un tozu ağarmış kirpik kaşında.

    Dön değirmen, dön değirmen,
    Unumuzu ver değirmen.

    Değirmen Türküsü (2. varyant)

    Su döner, taş döner dere başında,
    Dedem un bekler değirmen taşında,
    Arpa öğütüldü, çuval bağlandı,
    Un tozu ağarmış bıyık kaşında.

    Hey değirmen, dön değirmen,
    Ekmeğimiz sen değirmen.

    (Türkü ve varyantları sınav için yazılmıştır.) çark: değirmeni döndüren, suyun çevirdiği tekerlek

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    2.1. İki varyant arasındaki üç farkı aşağıdaki tabloya yazınız.

    Fark 1. varyantta 2. varyantta
    1. fark
    2. fark
    3. fark

    2.2. Bu iki metnin ayrı türküler değil aynı türkünün varyantları sayılmasının nedenini, türkülerin söyleyenden söyleyene aktarılma biçimiyle ilişkilendirerek açıklayınız.

    2.3. 1. varyantta bendin ve kavuştağın ölçüsünü ayrı ayrı yazınız. Bendin kafiye düzenini belirtiniz; kafiyeyi türüyle birlikte ve redifi bentteki kafiyeli sözcükler üzerinde gösteriniz.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · senaryo 4 · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 312 puan

    Aşağıdaki gazeli ve şiiri okuyunuz. 3, 4, 5 ve 6. soruları bu iki metinden hareketle cevaplayınız.

    Gazel

    1. Gönül kuşuna hâlin dâne, zülfün dâm eyler
    O kuş ne bir dem uçar ne bir nefes ârâm eyler

    2. Benim âhım düşer şimşek gibi ömrün harmanına
    Felek dehkân olur da her ekinim nâ-tamâm eyler

    3. Bahar oldukça açar gülşende güller bir bir
    Beni kimse sormaz, yalnız sabâ gelip selâm eyler

    4. Sorarsan hâlimi, gözyaşlarım inci inci anlatır
    Dilim lâl olmuş, ancak gözlerim kelâm eyler

    5. Hasat vaktinde Ekinsiz'e bir dâne düşmese de
    Gönül elde ne varsa yine yâre ikrâm eyler

    (Bu gazel sınav için yazılmıştır; şairi ve mahlası kurgusaldır, aruz ölçüsüne göre düzenlenmemiştir.)

    hâl (1. beyit): yüzdeki ben; dâne: tane; zülf: saç; dâm: tuzak; dem: an; ârâm eylemek: dinlenmek; âh: acıyla iç çekiş; felek: talih, kader; dehkân: çiftçi; nâ-tamâm: eksik, yarım; gülşen: gül bahçesi; sabâ: sabah rüzgârı; lâl: dilsiz; kelâm eylemek: söz söylemek; ikrâm eylemek: sunmak

    Harman Yerinde

    Savruldu buğday, dağıldı saman,
    Tepelerin ardına çekildi güneş;
    Döven durmuş, yorgun öküzler çözülmüş,
    Kollarımda sızı, alnımda kuruyan ter.

    Şimdi her şey yerli yerinde, sessiz;
    Gök bir harman yeri, tane tane yıldız.
    Uzanırım ılık toprağın üstüne,
    Uzaktan bir ninni gibi su sesi gelir.

    (Bu şiir sınav için yazılmıştır.) döven: harmanda başakları ezip taneyi ayırmaya yarayan, hayvanla çekilen araç

    Gazel ile “Harman Yerinde” şiirini aşağıdaki tablodaki ölçütlere göre karşılaştırınız. Bir ölçüte ilişkin yalnız bir metin için yazılan yorum puan almaz.

    Ölçüt Gazel Harman Yerinde
    Konu
    Şiir geleneği ve gerekçesi
    Dil ve anlatım

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · senaryo 4 · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 410 puan

    “Harman Yerinde” şiirinden hareketle soruları cevaplayınız.

    4.1. Şiirin ikinci dörtlüğünde söyleyicinin huzuru iki dizede benzetme yoluyla somutlaştırılmıştır. Bu iki dizeyi yazınız. Her dizede benzeyen varlığı ve kendisine benzetilen varlığı belirtiniz.

    4.2. Şiirin ilk dörtlüğündeki yorgunluk ile ikinci dörtlüğündeki huzur arasındaki ilişkiyi, ilk dörtlükten bir örnek vererek ve 4.1'de yazdığınız dizelerden hareketle açıklayınız.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · senaryo 4 · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 511 puan

    3. sorudaki gazelden hareketle soruları cevaplayınız.

    5.1. Gazelin kafiye düzenini ve redifini yazınız. Redifin gazelin ahengine katkısını belirtiniz. Redifin kafiyeli sözcükle birleşerek beyitte nasıl bir anlam kurduğunu iki beyitten örnek vererek açıklayınız.

    5.2. Gazelin matla ve makta beyitlerini numarasıyla yazınız. Matla beytini kafiye bakımından diğer beyitlerden ayıran özelliği belirtiniz ve makta beytindeki mahlası yazınız.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · senaryo 4 · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  6. Soru 612 puan

    Tuna, 3. sorudaki gazeli okurken aldığı notu aşağıdaki gibi yazmıştır.

    “Gazeli ilk okuduğumda sözcük açıklamalarına bakmadım. 2. beyitte ‘harman’, ‘şimşek’ ve ‘dehkân’ sözcüklerini görünce dedemin köyünde bir yaz harmana yıldırım düştüğünü hatırladım. Bu yüzden beytin, ekini yıldırımla yanan bir çiftçiyi anlattığını düşündüm. Sonra gazeli yüksek sesle bir kez daha okudum ama yorumumu değiştirmedim.”

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    6.1. Tuna'nın 2. beyitle ilgili yorumunu değerlendiriniz. Beyitte bu yorumu zayıflatan iki sözcüğü ya da söz grubunu yazınız. Köy hayatıyla ilgili ön bilginin beyti anlamlandırmaya hem katkısını hem de sınırını açıklayınız.

    6.2. Sizce bu gazelin beytülgazeli hangisidir? Beyti numarasıyla yazınız ve seçiminizi okuma deneyiminize dayanan iki gerekçeyle açıklayınız.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · senaryo 4 · Soru 6

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  7. Soru 726 puan

    Aşağıdaki öğretici metni okuyunuz.

    Kalaycılık, bakır kapların iç yüzeyini ince bir kalay tabakasıyla kaplama zanaatidir. Bakır, ekşi yiyeceklerle uzun süre temas ettiğinde sağlığa zararlı bileşikler oluşturabilir; kalay tabakası bu teması önler. Kalaycı önce kabı kumla ovarak temizler, ardından körükle harlanan ocakta ısıtır. Isınan kabın yüzeyine nişadır serper, erimiş kalayı pamuklu bir bezle hızla yayar. Kalay kullanıldıkça aşındığı için kapların belirli aralıklarla yeniden kalaylanması gerekir. Eskiden kalaycılar köy köy dolaşarak bu işi yapardı. Bugün başka malzemelerden yapılan kapların yaygınlaşmasıyla kalaycı ustalarının sayısı azalmıştır.

    (Bu metin sınav için yazılmıştır.)

    Öğretici metni aşağıdaki yönergeye göre en az 120 kelimelik, iki paragraftan oluşan kısa bir hikâyeye dönüştürünüz.

    YÖNERGE

    1. Ana düşünce: Kalaycının emeğinin sofradaki sağlığı koruduğu düşüncesini doğrudan söylemeden olaylar aracılığıyla sezdiriniz.
    2. Yapı unsurları: Hikâyenizde en az bir kişi, belirli bir mekân ve belirli bir zaman bulunsun.
    3. Olay örgüsü: Hikâyeniz serim, düğüm ve çözüm bölümlerinden oluşsun.
    4. Anlatım biçimi: Öyküleyici anlatımı esas alınız; kalaycının ocağını ya da çalışırken kabı en az iki cümlede betimleyiniz.
    5. Bilgiden olaya: Öğretici metindeki en az iki bilgiyi kişilerin yaşadığı olaylara yerleştiriniz; bilgileri açıklama cümleleriyle sıralamayınız.
    6. Kural (eksiltili cümle): En az bir eksiltili cümle kurunuz; bu cümleyi altı çizili olarak yazınız.
    7. Kural (söz sanatı): Hikâyenizde en az bir benzetme yapınız.
    8. Kural (kesme işareti): Kişi ve yer adlarına getirdiğiniz çekim eklerini kesme işaretiyle ayırınız.
    9. Kural (yazım ve noktalama): Hikâyenizi yazım ve noktalama kurallarına uygun yazınız.

    dubba.com.tr · 10. sınıf edebiyat · senaryo 4 · Soru 7

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu kâğıttaki konuları test et

Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.

10. sınıf edebiyat testlerini çöz

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 8
/ 6
2. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
/ 6
/ 4
/ 5
3. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 12
4. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 4
/ 6
5. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
/ 6
/ 5
6. soru · “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlere yönelik okuma sürecini değerlendirebilme
/ 6
/ 6
7. soru · Edebî metne dönüştürdüğü yazısında kural uygulayabilme
/ 26

Toplam: 0 / 100

10. sınıf edebiyat: bütün kâğıtlar

1. dönem 1. yazılı