İçeriğe atla
Giriş yap
OYSS Hazırlık

9. sınıf · 1. dönem 1. yazılı

Fizik · Senaryo 5

5 ana soru · 15 madde · 100 puan · 40 dakika

Yazılı: 6 Kasım 2026

Bu kâğıdı burada çöz

5 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

40:00
Anahtar
  1. Soru 112 puan

    Bir belgesel ekibi, bir buzul bölgesinde çekim yaparken not defterine şunları yazmıştır:

    "Buzulun ucundan kopan dev parçalar suya düştüğünde oluşan dalgaları ölçtük. Kamera pilleri soğukta çok çabuk bitiyor; pilleri ceplerimizde ısıtarak taşıdık. Buzun içindeki hava kabarcıkları güneş ışığını dağıtıp buzulu masmavi gösteriyor. Araştırmacılar buzulun kalınlığını, buz içinde yayılan radyo dalgalarının yansımasıyla ölçtü. Buz örneklerindeki belirli atomların oranından buzulun yaşı hesaplanıyormuş. Gece gökyüzünde kutup ışıklarını gördük; rehberimiz bunların Güneş'ten gelen yüklü taneciklerin atmosferde parlamasıyla oluştuğunu söyledi."

    1.1. Metindeki altı gözlemin her birinin fizik biliminin hangi alt dalıyla ilgili olduğunu aşağıdaki tabloya yazınız.

    Gözlem Fizik biliminin alt dalı
    Suya düşen buz parçalarının oluşturduğu dalgalar
    Pillerin soğukta çabuk bitmesi
    Buzun mavi görünmesi
    Radyo dalgalarıyla kalınlık ölçümü
    Atom oranından yaş hesabı
    Kutup ışıkları

    1.2. Metinde geçmeyen iki alt dalın adını yazınız. Her biri için buzul bölgesinde yapılabilecek bir gözlem ya da ölçüm örneği öneriniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf fizik · senaryo 5 · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 220 puan

    Aşağıda fizik bilimine katkı sağlamış üç bilim insanının çalışma yaşamından kesitler verilmiştir.

    Bilim insanı Çalışma yaşamından kesit
    İbn Sina Hareket eden bir cismin, onu iten şey ortadan kalktıktan sonra da bir süre hareketine devam etmesini açıklamak için "cisme aktarılan bir eğilim" fikrini ileri sürdü; önceki düşünürlerin görüşlerini okuyup eksik bulduğu noktaları yazdı.
    Cahit Arf Bir yakınının yurt dışındaki bir fizik problemi üzerine yazdığı mektubu alınca problemle ilgilenmeye başladı; sorunun matematiksel temelini aylarca çalışarak çözdü ve sonucu, kendi adıyla anılacak bir kuralla yayımladı.
    Jocelyn Bell Burnell Lisansüstü öğrencisiyken kilometrelerce uzunluktaki kayıt kâğıtlarını her gün elle inceledi; kâğıtlardaki küçük, düzenli bir sinyali fark etti ve parazit olmadığını kanıtlamak için haftalarca aynı saatlerde gözlemi yineledi.

    2.1. Her bilim insanı için, kesitte öne çıkan bir unsuru (merak, sistemli gözlem, sınama ve kanıtlama, azim ve sabır, önceki birikimden yararlanma, sonuçları paylaşma) kesitteki ifadeye dayanarak açıklayınız. (Her bilim insanı için farklı bir unsur seçilecektir.)

    2.2. Bell Burnell'in sinyali fark ettikten sonra hemen "yeni bir gök cismi buldum" demeyip gözlemi yinelemesi, bilimsel çalışmanın hangi özelliğini gösterir? Açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf fizik · senaryo 5 · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 318 puan

    Bir öğrenci, evdeki aletlerin etiketlerinden şu verileri toplamıştır:

    Alet Etiketteki veri
    Elektrikli su ısıtıcısı Hacim: 1,7 L
    Buzdolabı Günlük enerji tüketimi: 0,8 kWh
    Çamaşır makinesi Kütle: 65 kg
    Saç kurutma makinesi Güç: 1800 W
    Mikrodalga fırın Pişirme süresi ayarı: 0–30 dakika
    Elektrik sayacı Akım: 10 A

    3.1. Tablodaki altı niceliği temel nicelik ve türetilmiş nicelik olarak sınıflandırınız.

    3.2. Birimi SI birim sisteminde yazılmamış nicelikleri belirleyiniz. Her birinin değerini SI birimine çevirerek yazınız. (1 L = 1 dm³; 1 kWh = 3,6 · 10⁶ J alınacaktır.)

    3.3. Güç biriminin (W) temel birimlerle ifadesi kg·m²/s³'tür. Bu ifadeden yararlanarak gücün türetilmiş nicelik olmasının nedenini açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf fizik · senaryo 5 · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 418 puan

    Bir kargo dağıtım aracının bir günlük kaydı aşağıda verilmiştir.

    No Kayıt
    I Araç 8 saat çalıştı.
    II Toplam 96 km yol katetti.
    III Gün sonunda depoya, yani sabah çıktığı noktaya döndü.
    IV Öğleden sonra şehir dışı yolda doğuya doğru 72 km/sa hızla ilerledi.
    V Taşınan kargonun toplam kütlesi 420 kg idi.
    VI Yokuşta araca, hareket yönünün tersine, 900 N büyüklüğünde bir sürtünme kuvveti etki etti.
    VII Aracın lastik basıncı 2,4 bar ölçüldü.
    VIII Gün boyunca ortalama sürat 12 km/sa oldu.

    4.1. Kayıtlardaki fiziksel nicelikleri skaler ve vektörel olarak sınıflandırarak numaralarıyla yazınız. (III numaralı kayıtta hangi niceliğin anlatıldığını belirtiniz.)

    4.2. Aracın gün boyunca ortalama sürati 12 km/sa iken ortalama hızı kaç km/sa'tir? Nedenini skaler ve vektörel nicelik kavramlarıyla açıklayınız.

    4.3. IV ve VI numaralı kayıtlardaki nicelikler için "büyüklük" ve "yön" bilgilerini ayrı ayrı yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf fizik · senaryo 5 · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 532 puan

    Şekil 1'de, bir nehir üzerinde doğu–batı doğrultusunda hareket eden P, R, S ve T kayıklarının hız vektörleri kare ızgara üzerinde gösterilmiştir. Her bir karenin kenarı 1 m/s'lik hızı temsil etmektedir; doğu yönü pozitif (+) alınmıştır.

    Şekil 1. Aynı doğrultudaki hız vektörleri (1 kare = 1 m/s)
    Şekil 1. Aynı doğrultudaki hız vektörleri (1 kare = 1 m/s)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    5.1. Her kayığın hızının büyüklüğünü ve yönünü aşağıdaki tabloya yazınız.

    Kayık Hızın büyüklüğü (m/s) Yön
    P
    R
    S
    T

    5.2. Hızları büyüklükçe eşit, yönce zıt olan kayık çiftini belirleyiniz ve bu ilişkiyi vektör eşitliği biçiminde (örneğin X = −Y gibi) yazınız.

    5.3. T kayığının hızını P kayığının hızının bir reel sayıyla çarpımı biçiminde (T = k·P) yazınız. k sayısını nasıl bulduğunuzu gösteriniz.

    5.4. Bir öğrenci, "R kayığının hızı T kayığının hızının −3 katıdır." demiştir. Öğrencinin ifadesinin doğru olup olmadığını şekildeki verilere dayanarak gerekçesiyle belirleyiniz. İfade yanlışsa doğru ilişkiyi vektör eşitliği biçiminde yazınız.

    5.5. Nehir akıntısı doğuya doğru 1 m/s hızla aksaydı ve kayıkların suya göre hızları şekildeki gibi kalsaydı, kıyıdaki bir gözlemciye göre S kayığının hızının büyüklüğü ve yönü ne olurdu? Nedeniyle yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf fizik · senaryo 5 · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · Fizik biliminin alt dallarını sınıflandırabilme
/ 6
/ 6
2. soru · Fizik bilimine katkıda bulunmuş bilim insanlarının deneyimlerini yansıtabilme
/ 15
/ 5
3. soru · Birimleri SI birim sisteminde verilen temel ve türetilmiş nicelikleri sınıflandırabilme
/ 6
/ 8
/ 4
4. soru · Skaler ve vektörel nicelikleri karşılaştırabilme
/ 8
/ 6
/ 4
5. soru · Aynı doğrultu üzerinde yer alan farklı vektörlerin yön ve büyüklüklerine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
/ 8
/ 4
/ 4
/ 6
/ 10

Toplam: 0 / 100

9. sınıf fizik: bütün kâğıtlar