LGS'de net-puan ilişkisini anlamak için üç şeyi bilmek gerekir: yanlışın neti nasıl etkilediği, derslerin katsayıları ve MEB'in puanı nasıl standartlaştırdığı.
1. LGS'de 3 yanlış 1 doğruyu götürür
TYT'nin aksine LGS'de katsayı 4 değil 3'tür:
Net = Doğru sayısı − (Yanlış sayısı ÷ 3)
Örnek: Matematikte 20 sorudan 14 doğru, 6 yanlış yaptıysan netin 14 − 2 = 12'dir.
LGS soruları 4 seçeneklidir. Rastgele işaretlemenin beklenen değeri (1/4 × 1) − (3/4 × 1/3) = 0'dır — yani tam denge. Tek şık eleyebiliyorsan işaretlemek istatistiksel olarak kazandırır; hiç fikrin yoksa nötrdür.
2. Her dersin ağırlığı aynı değil
LGS 90 sorudur ama puana katkıları eşit değildir:
| Ders | Soru | Katsayı |
|---|---|---|
| Türkçe | 20 | 4 |
| Matematik | 20 | 4 |
| Fen Bilimleri | 20 | 4 |
| T.C. İnkılap Tarihi | 10 | 1 |
| Din Kültürü | 10 | 1 |
| Yabancı Dil | 10 | 1 |
Türkçe, Matematik ve Fen'deki 1 net, İnkılap'taki 1 netin 4 katı ağırlığındadır. Sınırlı çalışma zamanını nereye yatıracağına bu tabloya bakarak karar ver: ağırlıklı derslerdeki 5 net artışı, katsayısı 1 olan derslerdeki 20 net artışına bedeldir.
3. "X net = Y puan" tablolarına neden güvenmemelisin
LGS puanı 100-500 aralığında standart puandır: MEB, ham puanını o yıl sınava giren tüm öğrencilerin ortalaması ve standart sapmasıyla dönüştürür. Yani aynı net, kolay geçen bir yılda daha düşük, zor geçen bir yılda daha yüksek puana karşılık gelir. İnternette dolaşan kesin çevrim tabloları geçmiş yılların verisidir; senin gireceğin sınav için tahminden öteye geçemez.
Kesin söylenebilecekler şunlardır:
- 500 puan için tüm derslerde sıfır yanlış (90/90) gerekir; tek yanlış bile tam puanı götürür.
- Nitelikli okullar için rekabet ağırlıklı derslerdeki netlerde döner; sıralamayı Türkçe-Matematik-Fen belirler.
- Kendi netini bilmek her tablodan daha değerlidir: deneme denemeye net takibi, hangi dersin puanını taşıdığını gösterir.
Netini düzenli takip et
Deneme sonrası ders ders doğru-yanlışını LGS net hesaplama aracına gir; ders netlerin ve toplam netin katsayılı olarak anında hesaplanır. Sınava kalan gün için: LGS geri sayım.
Ortalamanla takdir-teşekkür durumunu merak ediyorsan o ayrı bir hesap: karne ortalaması sınav puanına değil, ders notlarının haftalık saat ağırlığına bakar — takdir teşekkür hesaplama aracıyla görebilirsin.